ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਹਾਨ ਉਤਪੱਤੀ ਖੰਡ ਦੀ ਅਠ੍ਹੱਤਰਵੀਂ ਅਤੇ ਉਨੱਸੀਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਥਾ ਸਣੇਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਭਗਤ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ, ਪੁਣਯ ਸਥਲਾਂ 'ਤੇ, ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਪਾਠ ਗ੍ਰਹ ਨਿਵਾਰਣ ਸਮੇਂ, ਭੋਜਨ ਵੇਲੇ, ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਣੰਤ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਕਥਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਲੋਕ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਕਥਾ ਚਲਦੀ ਹੈ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਭਦਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਆਏਂ ਵਾਲਾ, ਤਪੱਸਿਆਵਾਨ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ। ਪਰ ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਸਦੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਕੋੜ ਦੀ ਚਿੱਟੀ ਛਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਵੈਦਾਂ ਨੇ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਲਾਭ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂਦੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਇਹ ਪਾਪ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਮੈਨੂੰ ਆਖੋ ਕਿ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਜੇ ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ?" ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜ ਛੱਡ ਦਿਉਂਗੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਾਡਾ ਉਪਚਾਰ ਸੁਣੋ—ਤੁਸੀਂ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਮਹਾਨ ਸੁਰੀਆ ਦੇਵ ਦੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਭਾਸਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਾਂ? ਮੈੱਲ ਅਤੇ ਕੋੜ ਨਾਲ, ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਨਿੰਦਦੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ ਨਾਲ ਕੀ ਲੋੜ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ?" ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵਿਰੋਚਨ ਸੁਰੀਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੁਗਤਿ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਮੰਤ੍ਰਾਂ, ਹਵਨ ਸਮਗਰੀ, ਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਸੁਰੀਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲ, ਨੈਵੇਦ, ਅਖੰਡ ਚੌਲ, ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ, ਜੁੱਸਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਅਰਕ ਪੱਤੇ, ਕਰਵੀਰ ਤੇ ਕਰੰਜ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਲਾਲ ਕੁੰਕੁਮ, ਸਿੰਧੂਰ, ਬਸੰਤ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਸੁਗੰਧਤ ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਤੇ ਫਲ—all ਇਹ ਸਮੱਗਰੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੰਜੀਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਪਾਤਰ ਵਿਚ ਅਰਘਯ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ, ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਰਾਣੀਆਂ, ਰਾਜ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ। ਹਰ ਕੋਈ, ਮਹਿਲ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਨਾਲ, ਦਿਨ-ਦਿਨ ਅਰਘਯ ਦਿੰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਚਤ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਤੀਬਰ ਰੀਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਵ੍ਰਤ ਪੂਜਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਲੋਕ, ਆਨੰਦਤ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਨਿਯਮਤ ਸਵੇਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਚਲਾਈ। ਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੱਸਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਫਲ, ਅਰਕ ਦੇ ਪੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਯਜ੍ਯ ਭੋਜਨ ਨਾਲ, ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਤਿੰਨ ਵਰਗਾਂ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ। ਸੁਰੀਆ ਦੇਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਇੱਛਿਤ ਵਰ ਮੰਗੋ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਯ—ਸਾਡੀ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਪਰਮ ਗਤੀ ਹੋਵੇ।" ਸੁਰੀਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀ, ਪੁਰੋਹਿਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ, ਰਖਵਾਲੇ—ਸਾਰੇ ਨਿਰੋਗ, ਨੌਜਵਾਨ, ਮੇਰੇ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰ ਵਿਚ ਰਹਿਣਗੇ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਹਰ ਸੁਖ ਭੋਗਣਗੇ।" "ਉੱਥੇ ਕਲਪ-ਵૃਖਸ਼, ਕਾਮਧੇਨੁ ਦੀਆਂ ਹਵੈਲੀ, ਉੱਤਮ ਨਾਰੀ, ਅਤੇ ਸੁਰ-ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਹੋਣਗੇ। ਪੰਜ ਉਤਪੱਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਰਾਜਾ ਬਣੇਂਗਾ। ਤੇਰੇ ਲੋਕ, ਪੁਰੋਹਿਤ, ਗਿਆਨੀ, ਧਨੀ, ਸਾਰੇ ਉੱਥੇ ਵਰ ਲੈਣਗੇ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਸੁਖ ਪਾਵਣਗੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਅੰਤਧਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਭਦਰੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਨਗਰੀ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਆਨੰਦਤ ਹੋ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਜੋ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਆਦਿ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਤਾਨ ਸਮੇਤ, ਕਲਪ-ਵૃਖਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਸੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰੋਹਿਤ, ਰਾਜੇ, ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਮੁਨੀ, ਯੋਧੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਸਵਰਗ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਧਨ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਧੀ, ਖੁਸ਼ੀ, ਸਵਰਗ, ਤੇ ਸੁਖ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਕਥਾ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਇਸਦਾ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਆਦਰਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਸਭ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ, ਵਰਦਾਤਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪ੍ਰਿਅ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੰਯਮੀ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਕਪਟੂ, ਪੁੰਨਵਾਨ ਅਤੇ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।