ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਧਰਮਿਕ ਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਦੈਵੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਐਸਾ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਜ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀਆਂ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਆਗ ਦੇ ਪਾਸ ਰੱਖ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਦਾਸੀ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ, ਇੱਕ ਕੁੱਤਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਘੀ ਖਾ ਗਿਆ। ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ, ਦਾਸੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਨਾਲ ਪਾਤਰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਨਾ ਜਾਣੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਾਤਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਤੁਰੰਤ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ—ਉਥੇ ਜੰਬੂਨਾਦਾ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਖ਼ਾਲਿਸ ਸੋਨੇ ਦਾ ਗੋਲ ਡੱਲਾ ਨਿਕਲ ਆਇਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸੋਨਾ ਲੈ ਲਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਕਰਤੂਤ ਪਾਪ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?" ਦਾਸੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ, ਇਹੀ ਚਮਤਕਾਰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਵਾਪਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਸਧਾਰਣ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਆਉਣ ਲੱਗੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਜਲਦੀ ਹੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੁਝ ਮੰਦੇ ਅਤੇ ਲਾਲਚੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਹੀ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਇਆ। ਲਾਲਚ ਵਧਣ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਵੀ ਪਾਪ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ। ਇਸ ਪਾਪ ਦੇ ਦਲ-ਦਲ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਉਹ ਡਰ ਅਤੇ ਭਟਕਾਵੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਗਵਾ ਬੈਠੇ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਪਾਪ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੜ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪਾਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਮੰਦੇ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਮੰਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾ ਬਣਾਈ। ਉਸ ਦੀ ਧਰਮਪਤਨੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਖੀ ਵੇਖਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਔਖਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਹ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰੀਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾ ਲਓ।" ਪਰ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੱਚ-ਝੂਠ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਮਸਕਰਾ ਕੇ ਬੋਲੇ, "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਨਾਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਛੱਡ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਪਾਪੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੰਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਾਂਗਾ।" ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਗੱਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਸੇ ਵਾਲੀ ਬਣ ਗਈ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਡੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਰੋ।" ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਇੱਥੋਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਧਨ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਣਗੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੀਮੇ ਉੱਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉੱਥੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਅਜੇ ਵੀ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਤਾਂ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸੋਚੋ, ਕੀ ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਸਮਾਨ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਗਿਆ?" ਪਤਨੀ ਨੇ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ, ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੁਣ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਜੋ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਭਾਰੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਉਹ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਥੇ ਖਾਣ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਦੀ ਬੂ ਬਹੁਤ ਗੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਤਿਆਗਣ ਯੋਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅੱਜ ਉਹ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਚੋਰੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਦੇ ਆਦੀ ਹਨ, ਉਹ ਚਲਾਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮੂਰਖ ਹੈ, ਕਰਤਵਿਆਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਹੀ ਆਚਰਨ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਮੂਰਖ ਪਸ਼ੂ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਉੱਟ, ਨੇਵਲੇ ਵਰਗੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਡਰਪੋਕ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਚੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਮਜਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁੱਤੇ ਹਨ; ਜੋ ਚੋਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝਗੜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਚਲ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਾਣ ਲਈ ਚਿੰਤਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਬੰਦਾ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਟਹਿਣੀਆਂ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹਿਰਣ ਜਾਂ ਵਾਂਦ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਕਾਮੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਾਕਤਵਰ, ਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਨਿਰਲੱਜ। ਜੋ ਸੜੀ ਹੋਈ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ-ਸਿੰਘ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਹੋਰ ਡਰਪੋਕ ਲੋਮੜੀਆਂ ਆਦਿਕ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਆਦਿਕ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਚਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸਾਂਗੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਦੇਵਤਾ, ਅਤਿਥੀ, ਅਧਿਆਪਕ, ਪੁੰਨਵਾਨ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਸਦਾ ਪੂਜਾ, ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨਾਲ ਦਇਆਵਾਨ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੇ, ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਚੁਸਤ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ, ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਣ, ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਵਨ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਗੁਣਾਵਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।