ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬੜੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ, ਕਹਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੱਛ ਦੀ ਅਕਾਰੀ ਹੋਏ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਛੂਏ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਨ ਹੈ, ਜੋ ਨਰਸਿੰਘ ਬਣ ਕੇ ਆਏ, ਤੇ ਵਾਮਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਮ! ਤੁਸੀਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਖ਼ਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਪ੍ਰਲੰਭ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਫੈਦ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਕਲਕੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਲੇਛਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਸੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹੋ। ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਹੁਣ ਇਹ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ ਨਾਮਕ ਅਹੰਕਾਰੀ ਅਸੁਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥੀਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦੇਵਾ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਸ ਜਗਤ ਦੇ ਰਖਿਆਕਾਰ ਹੋ, ਤੇ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਸੰਘਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ; ਨਾ ਕੋਈ ਜਿਉਂਦਾ, ਨਾ ਅਜੀਵ, ਤੁਸੀਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਾਂ ਹੁਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਜਗਤ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦਾ। 'ਹੈ' ਅਤੇ 'ਨਹੀਂ', ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ, ਅਤੇ ਹੋਣ-ਅਣਹੋਣ—all ਇਹ ਭਾਵ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਪੱਕੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਅਸਲਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ, ਸਿਵਾਏ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਸੀ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਾਂ, ਹੇ ਸਰਣ ਦਾਤਾ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਣ। ਫਿਰ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਭਰੇ ਸਤੁਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।” ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਜੈ-ਸ্তুਤੀ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਜਿੰਨਾ ਫਲ ਲੱਖ ਗਾਈਆਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਸਾਰੇ ਇੱਛਤ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਤੇ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਸੰजय ਜੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਅਸੁਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਚਾਹੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਂ ਪਿੱਠ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?” ਵਿਆਸ ਜੀ ਉਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਅਸੁਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਟ ਕੇ ਮਰੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰਯ ਨਾਲ ਦੈਵੀ ਪਦਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਲ ਹਨ, ਅਨੇਕ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਕਾਮਧੇਨੂ ਵਰਗੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੋਹਣੀਆਂ ਝੀਲਾਂ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ, ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲ, ਤੇ ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ, ਘਿਉ ਅਤੇ ਮਿਠਾਈਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਉਹ ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅੱਠ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਧਨਵਾਨ, ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਮੁਖੀਆ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਅੱਧਾ ਦੇਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਸੁਖ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਡਰਪੋਕ, ਪਿੱਠ ਦਿਖਾ ਕੇ ਜਾਂ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆਂ, ਬੇਹੋਸ਼, ਜਾਂ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਰਥਵਾਹ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਲੇਛ ਜਾਂ ਮੰਦ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ। ਜਿਹੜੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਧਨ-ਸੰਪਤੀ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪਿੱਠ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਚੋਰ, ਜਾਂ ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਲੋਭੀ, ਮਲੇਛ, ਗਾਉਆਂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਹੱਤਿਆਰੇ, ਜਾਂ ਮੰਦ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਝੂਠੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਤਪ, ਗਿਆਨ, ਜਾਂ ਦੇਵ-ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਦਾਨ, ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ, ਯਜ, ਜਾਂ ਸਹੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ, ਦੁਜਾਤੀਆਂ, ਦੇਵਾਂ ਜਾਂ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ; ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਭੈਣ, ਦੂਜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਚੰਗੀ ਰੀਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਟੀ ਤੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਰਕਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਪਰ ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਦੁਜਾਤੀਆਂ, ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗਾਉਆਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਾਪੀ ਹਨ, ਤੇ ਨਿੰਦਤ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੀੜੇ, ਰੁੱਖ ਜਾਂ ਚਿਟੀਆਂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਦੇਵਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨਾਤਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਤੇ ਦੇਵ-ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਾਤੀ ਵਾਲੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼, ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨੇਮ, ਦਾਨ, ਸਨਾਨ ਜਾਂ ਯਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਮੱਛੀ ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ, ਝੂਠ ਬੋਲਣ, ਸਦਾ ਕਾਮੀ, ਲੋਭੀ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਾਰਨ, ਬੰਨ੍ਹਨ, ਦੁਖ ਦੇਣ, ਜੂਆ ਤੇ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ; ਮੰਦੇ ਨੌਕਰ, ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਗੰਦੇ ਗੰਧ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਆਦਰ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਪੂਜਾ, ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪੁੰਨ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਅਣਸ਼ਚਿੱਤ ਹਨ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਨਾ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਜਾਂ ਅਤਿਥੀ ਆਦਰ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ, ਪੁੱਤਰ, ਵੰਸ਼, ਮਿੱਤਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ; ਉਹ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਨਾ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਧਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਧਨ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਯਕਸ਼ ਹਨ; ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਯਕਸ਼ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਭਾਰ ਢੋਹਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।