ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਪਰ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਲਝਣ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਅਸੁਰ ਮਧੂ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਵਰਤੀ। ਉਹ ਹਰਾ (ਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਉਲਾਵਾ ਦਿੱਤਾ, “ਤੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਪਾਪੀ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਲਾਭ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਮਹਿਮਾ ਰਹਿ ਗਈ?” ਮਧੂ ਨੇ ਹੋਰ ਕਹਿਆ, “ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਮਦ ਮਸਤੀ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇਜ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦੇਵਾਂਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਧੂ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿੱਧਿਆ, ਪਰ ਮਾਧਵ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਹਰਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਏ ਅਸੁਰ ਮਧੂ, ਤੂੰ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।” ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਠੱਗੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਤੇ battlefield 'ਤੇ ਡਿੱਗਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੱਧਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਬੁਲ-ਧਾਰੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ (ਸ਼ਿਵ) ਆਪਣੇ ਬੁਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੱਧ ਰਹੇ ਸਨ, ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਨੇ ਰੇਜ਼ਰ-ਧਾਰ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਘੋੜਾ, ਜੋ ਬੁਲ ਦਾ ਰੂਪ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਅਸੁਰ, ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਲਾ ਘੁੰਮਾਇਆ ਤੇ ਉਚਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਿੱਧਿਆ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਭਾਲੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਮਧੂ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਦਾ ਮਾਹਰ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਹਰੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੱਧਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਸਕੰਦ ਤੇ ਵਿਨਾਇਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਕਈ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੱਧਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ, ਤੇ ਲਹੂ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਂਬਲੀ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ। ਸਕੰਦ ਨੇ ਆਪਣਾ ਭਾਲਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਹਰੀ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਾਤਾ ਨੇ ਸਕੰਦ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਕਿਹਾ, “ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਵੇਖ, ਜੋ ਇਸ ਯੁੱਧ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਬਣ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹਨ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਕੰਦ ਉਥੇ ਹੀ ਲੁਕ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਧੁੰਧੂ ਤੇ ਸੁੰਧੂ, ਦੋ ਭਰਾ, ਬਹੁਤ ਅਭਿਮਾਨੀ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਹਰੀ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਨ ਲਈ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਧੁੰਧੂ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਸੁੰਧੂ ਨੇ ਗਦਾ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਨੰਦਕਾ ਨਾਲ ਇਕ ਨੂੰ ਕੱਟਿਆ ਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਿੱਧਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਂਬਲੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਖਮੀ ਤੇ ਪੀੜਤ। ਫਿਰ, ਮਧੂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਉੱਤੇ ਸੌ ਪਹਾੜ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉਹ ਪਹਾੜ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਤੇ ਤੀਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ 'ਮਧੂਸੂਦਨ' ਵਜੋਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਮਹਿਮਾ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, 'ਮਧੂ ਵਧ' ਨਾਮਕ ਬਹਿਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ। *** ਫਿਰ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਤੇਜੀ ਵਾਲਾ, ਅਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ, ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ, ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਧਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਅਚਾਨਕ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਵਜਰਧਾਰੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਆਘਾਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਾਂਬਲੀ ਹਿਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਅਸੁਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਹ ਬਾਣ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ), ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ, ਜਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੱਧਿਆ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੱਧਿਆ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਾਣ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਮਿਲਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਿੱਧਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਬਾਣ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਭਾਰੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਾਣ, ਦੋਵੇਂ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜੋ ਚਲਾਏ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੇ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ ਤੇ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੁੱਧ ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਚੱਲਿਆ। ਫਿਰ, ਮਹੇਂਦਰ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਲੇ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਵਿੱਧਿਆ। ਹਾਥੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਰਥ ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਏਰਾਵਤ ਨੂੰ ਭਾਲੇ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਿੱਧਿਆ। ਤੁਰੰਤ, ਉਸ ਨੇ ਵਜਰ ਵਾਂਗ, ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਚੀਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿੱਧਿਆ; ਕੰਪਦੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਮਹਾਂ ਹਾਥੀ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਮਘਵਨ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਭਾਲਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਅਸੁਰ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੀਨੇ ਨੂੰ ਵਿੱਧਿਆ; ਅਸੁਰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਹੋਸ਼ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਚੀਕ ਮਾਰਦਾ, ਪੰਖੀ-ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਵਿੱਧਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਉਹ ਮੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਤੇਜ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੱਧਿਆ; ਲੱਖਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਅਸੁਰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਮਹਾਂ ਭਾਲਾ, ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਅਸਤਰ ਤੇ ਸ਼ੰਭਵ ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਅਸਤਰ, ਅੱਗ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਟਕਰਾਏ, ਤੇ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਨਿਕਲੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਮਹਾਂਗਾਥਾ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋਈ।