ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਇੰਦਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਕ੍ਰ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਜੋਰ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤੀਦਵੰਦੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਤੇ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਤੀਰ ਵਗਾ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਤੀਰ, ਉੱਤੇ ਅੱਠ ਹੋਰ, ਛੱਡ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਘਾਇਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਹਾਂ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਕੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਸਮਾਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਭਰ ਗਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਵਜੇ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਧੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਜੰਗ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ, ਨਮੁਚੀ ਨਾਮਕ ਦੈਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ—ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਤਾਮਸੀ ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਅੰਧਕਾਰਤਾ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਹੁਣ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤਾ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਨਾ ਹੀ ਅਸੁਰ। ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਨਕਸ਼ਤਰ ਜਾਂ ਅਗਨੀਆਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੀ ਲੁਕ ਗਈ। ਇਸ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ, ਇਕ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਦੈਤ ਨੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਵਰਗੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਜ ਕੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਹੋਰ ਬਹਾਦਰ ਵੀਰ ਮਨੋਂ ਹਾਰ ਕੇ ਦੱਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ। ਇਹ ਚਲਾਕੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਰਾਧਯ, ਹਰੀ ਨੇ— ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮ੍ਰਿਦੁ ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ, ਜੋ ਸੌ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਇਹ ਅਸਤਰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਟੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹਰੀ ਨੇ ਘੰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ੂਲ ਛੱਡਿਆ। ਉਸਨੇ ਦੈਤ ਦੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਘਾ ਲਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਮੁਚੀ ਪੀੜ੍ਹ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਦੈਤ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰੀ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਕੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਾਥੀ ਐਰਾਵਤ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੈਤ ਨੇ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰ, ਜਦ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਤੁਰੰਤ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਸੁਰ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਗੰਧਰਵ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਭਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ 'ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਖੰਡ' ਦੇ ਇਕਹੱਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਨਮੁਚੀ ਵਧ' ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਧਨੁਸ਼ ਫੜਕੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਧੁ ਨਾਮਕ ਦੈਤ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਧਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਮਧੁ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਤੇ ਅਟੱਲ ਬੋਲ ਆਖੇ, "ਨਾਰਾਇਣ! ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਦਾ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਪਤਾ? ਤੂੰ ਅਨਿਆਏ ਤੇ ਦੁਰਾਚਾਰ ਨਾਲ ਵਿਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ?" ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, "ਇਹ ਅਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਵੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਾਂਗਾ।" ਫਿਰ ਮਧੁ ਚੀਕਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ!" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਹਰੀ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮਾਧਵ ਨੇ ਵੀ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਮਧੁ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕ ਤੀਰ ਮਾਰੇ। ਮਧੁ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਧਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤੇ, ਤੀਹ ਦੇਵਤੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯੋਧੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਧੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਸੈਨਾ-ਪਤੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਲੜਨ ਲੱਗੇ। ਪਰ ਮਧੁ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਹਾਰ ਗਏ। ਤੀਰਾਂ, ਭਾਲਿਆਂ, ਤੇ ਸੂਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੇਠ, ਦੇਵਤੇ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਵਕਤ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੋਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੈਤ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹੋਰ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗੋਂ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਇੱਕ ਕੰਨ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਕੰਨ ਤੱਕ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ: "ਹਰੀ, ਜੋ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਸਦਾ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਖਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਫਿਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ?" ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਦੂਰੋਂ ਮਧੁ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਵਰਤੀ। ਉਹ ਹਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਇਆ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਤੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਅੱਜ ਤੇਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਕੀ ਲਾਭ, ਕੀ ਧਰਮ, ਕੀ ਯਸ਼ ਜਾਂ ਪੂਣ ਮਿਲਿਆ?" "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਮਾਨ ਵਿਚ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿਆਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਮਾਰੇ। ਮਾਧਵ ਨੇ ਉਹ ਤੀਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਦੈਤ! ਤੂੰ ਹਰਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲਾ ਮਧੁ ਹੈਂ।" "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਝੂਠੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿਚ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਮਾਰੇ। ਜਟਾਧਾਰੀ, ਵृषਧਵਜ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਬੈਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ—ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਜੰਗ ਹੋਈ। ਜਦ ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਤੀਰ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹਰੀ ਨੇ ਰੇਜ਼ਰ-ਧਾਰ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਘੋੜੇ (ਜੋ ਬੈਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸੀ) ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੈਤ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਭਾਲਾ ਫੜ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੈਤ ਨਮੁਚੀ ਤੇ ਮਧੁ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਹੋਇਆ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਸਦਾ ਬਣੀ ਰਹੀ।