ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਧਰਮੀਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੀ ਕੇਸਵ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ, ਦਾਨ, ਧਿਆਨ, ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਫਲ ਤੂਲਸੀ ਦੇ ਸਨਾਨ, ਪੂਜਾ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਇਸ ਉੱਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੂਲਸੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਲੀਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤੂਲਸੀ ਦਾ ਜਾਪ ਅਤੇ ਰੋਪਣ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੂਲਸੀ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੇਸਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ, ਕੇਸਵ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਤੂਲਸੀ, ਜੋ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਕਲੀਯੁਗ ਦੀ ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਜੇਹੜਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਤੂਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਚੁਣ ਕੇ, ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਲਾ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੁਨੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਰੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਕੇਵਲ ਕੇਸਵ ਨੂੰ ਹੀ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਆਨੰਦ ਤੋਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਵੇਲੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ, ਕਈ ਕਰੋੜ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਦੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਸਤਕ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਤੂੰ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਈ। ਤੂਲਸੀ, ਤੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਤੂਲਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਤੂੰ ਗੋਮਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰੋਪੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਸੇਵਿਆ। ਗੋਕੁਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਕੰਸ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਰਾਮ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਸਰਯੂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰੋਪਿਆ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਰੋਪਿਆ ਗਿਆ। ਤੂਲਸੀ, ਤੈਨੂੰ ਵ੍ਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਰੋਪਿਆ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ (ਸੀਤਾ) ਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੈਨੂੰ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੋਪਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਨੰਦਨਵਨ ਦੇ ਕਿਨਰ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸੇਵਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਦੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਗਿਆ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਤੈਨੂੰ ਸੇਵਿਆ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੂਲਸੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਰੋਪਿਆ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪਾਲਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂਲਸੀ ਦੇਵੀ ਜਗਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚਲਤ ਅਤੇ ਅਚਲਤ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਨਰ ਰਾਜ ਨੇ ਵਾਲੀ ਦੇ ਨਾਸ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਤੂਲਸੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਤੂਲਸੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਹੋਣ ’ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਤੂਲਸੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਭਾਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਮਹਾਂ ਪਾਪ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਤੂਲਸੀ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਧੋਇਆ ਜਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਸ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਹੇ ਤੂਲਸੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਹਰੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੂਲਸੀ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਬੱਤੀ ਤੀਨ ਅਪਰਾਧ ਕੇਸਵ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੜਾਅ ’ਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ, ਉਹ ਵੀ ਤੂਲਸੀ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੇ ਜਾਪ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਤੂਲਸੀ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ ਮਨਚਾਹੀ ਵਸਤੂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਖਸ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੂਲਸੀ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਾਧਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਅਣਜਾਣੇ ਪਾਪ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਯਮਪੁਰੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੂਲਸੀ ਸਤੋਤ੍ਰ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਭ ਲੱਭਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਅਤੇ ਵਾਧਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੇਸਵ ਵਿੱਚ ਅਟੂਟ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਜੀਵਨ ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨ ਅਧਰਮ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੋ ਤੂਲਸੀ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਫਲ ਤੂਲਸੀ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪਾਠ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਹਿਮਾ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਤੂਲਸੀ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ (ਦਵੈਜ) ਪੁਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮਹਾਂ ਪਾਪ ਵੀ, ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਦਿਓ। ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਨਸਾਨ ਇੰਦ੍ਰ ਵਰਗਾ ਅਮਰ ਸੁੱਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੇਵਜਨਮ ਦਾ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇੱਥੇ, ਸਾਰੇ ਉੱਚੇ ਭੋਗ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਲੀਯੁਗ ਦੇ ਪਾਪੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸੁਰਗ ਦੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਗੰਗਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਪੁਰਖ ਹੋਣ ਜਾਂ ਇਸਤਰੀ, ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ। ਸਿਰਫ 'ਗੰਗਾ' ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਹਾਂ ਪਾਪ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।