ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਕੇਸ਼ਵਾ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਯਕਸ਼, ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਕਲਿ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਕੇਸ਼ਵਾ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਗਾ ਕੇ ਹੀ ਉਹ ਸਭ ਪুণ्य ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਹੀ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋ ਕੇ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗੌ-ਪਦਾਰਥ ਖਾਣ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦਾਨ ਜਾਂ ਉਪਵਾਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ; ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਚਾਂਦ੍ਰਯਾਨ ਉਪਵਾਸ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਜਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਸ਼ਯਾਨ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਲੱਖਾਂ ਹੋਰ ਕਰਮ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ। ਉਥੇ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਪੂਜਾ-ਫਲਾਂ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਕ ਮਿਆਰ ਹੈ। ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪੂਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੂਣ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਘਰ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗੰਗਾ-ਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਵਰਗ, ਧਰਤੀ, ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪੱਥਰ ਹਨ, ਪਰ, ਗੁਹਾ, ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੋ ਸੇਸਮ ਦੇ ਦਾਣੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ। ਉਹੀ ਫਲ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਪੱਤਾ, ਫੁੱਲ, ਫਲ, ਪਾਣੀ, ਜੜ੍ਹ ਜਾਂ ਦਰਬਾ ਨਾਲ ਪੂਜਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਵਿਧੀ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਵਿਹੁਣ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਚਕ੍ਰ-ਚਿਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਸ਼ਵਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਿਆਰ ਦੇ ਸਾਥ ਸਾਰਾ ਸਚ ਦੱਸਾਂਗਾ: "ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹੋ? ਤੁਹਾਡਾ ਆਧਾਰ, ਤੁਹਾਡਾ ਨਿਵਾਸ ਕੀ ਹੈ?" "ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ," ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਸਦਾ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।" ਉਸੇ ਪੱਥਰ 'ਤੇ, ਰਥ-ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹ 'ਤੇ, ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ: ਜੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਚਕ੍ਰ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਦਿਸੇ, ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਟਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ। ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਨੀਲਾ ਚਮਕ ਹੈ; ਜੇ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੁਰਾਖ ਅਤੇ ਲੰਬਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਅਨਿਰੁੱਧ ਸੋਨੇ ਰੰਗ ਦਾ, ਗੋਲ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ; ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਕਮਲ ਦਾ ਚਿਨ੍ਹ। ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵਤਾ ਗੂੜ੍ਹ ਰੰਗ ਦੇ, ਨਾਭੀ 'ਤੇ ਚਕ੍ਰ, ਉਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਲੰਬੀ ਲਕੀਰ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸੁਰਾਖ। ਜੇ ਪੱਥਰ ਉਪਰ ਵੱਲ ਮੁਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੀ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੋਖਸ਼ ਦਾਤਾ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਨ ਦਾਤਾ। ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਦਾ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹ ਨਾਲ, ਗੋਲ ਅਤੇ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੁਰਾਖ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਦਾ, ਨੀਵੇਂ ਚਕ੍ਰ ਨਾਲ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਮੱਧ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਕੀਰ। ਕਪਿਲ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਹਾ ਚੌੜੇ ਚਕ੍ਰ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਰਾਹ ਲਿੰਗਾ ਨੋਕਦਾਰ, ਅਸਮਾਨ ਰੂਪ, ਮੋਟਾ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਨੀਲਮ ਵਰਗਾ, ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ, ਨਾਭੀ 'ਤੇ ਸ਼ੁਭ। ਮਤਸਯ ਪੱਥਰ ਲੰਬਾ, ਸੋਨੇ ਰੰਗ ਦਾ, ਤਿੰਨ ਬਿੰਦੀਆਂ ਨਾਲ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਾਤਾ। ਕੁਰਮਾ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਉਭਰਿਆ, ਗੋਲ, ਗੋਲ ਚਿਨ੍ਹ ਨਾਲ, ਹਰਾ ਰੰਗ, ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਦਾ ਚਿਨ੍ਹ। ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਘੋੜੇ ਰੂਪ, ਪੰਜ ਲਕੀਰਾਂ, ਬਹੁਤ ਬਿੰਦੀਆਂ, ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਨੀਲਾ ਚਿਨ੍ਹ। ਵੈਕੁੰਠਾ ਅਖੰਡ ਅੰਗ, ਇੱਕ ਚਕ੍ਰ, ਧਵਜ; ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਗੁੰਜਾ ਬੇਰੀ ਵਰਗੀ ਲਕੀਰ। ਸ਼੍ਰੀਧਰ, ਪਹਾੜੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਕਦੰਬ ਫੁੱਲ ਦਾ ਰੂਪ, ਪੰਜ ਲਕੀਰਾਂ। ਵਾਮਨ ਗੋਲ ਅਤੇ ਛੋਟਾ, ਅਤਸੀ ਫੁੱਲ ਵਰਗਾ, ਇੱਕ ਬਿੰਦ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ। ਫਿਰ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦੇਵਤਾ, ਗੂੜ੍ਹ ਰੰਗ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ; ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਗਦਾ ਅਤੇ ਚਕ੍ਰ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਲਕੀਰ। ਦਾਮੋਦਰ ਮੋਟਾ, ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਚਕ੍ਰ, ਦੁਰਵਾ ਘਾਹ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ-ਰੂਪ ਚਿਨ੍ਹ, ਪੀਲੀ ਲਕੀਰ। ਅਨੰਤ ਬਹੁਤ ਰੰਗਾਂ, ਕਈ ਲੜੀਆਂ, ਅਨੇਕ ਰੂਪ, ਸਾਰੇ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਦਾਤਾ। ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹਰ ਦਿਸਾ ਅਤੇ ਮੱਧ-ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਦਿਸੇ, ਉਹ ਪੁਰੁਸ਼ੋत्तਮ ਹੈ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਾਤਾ। ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਲਿੰਗਾ, ਚੋਟੀ 'ਤੇ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਦਮਨਾਭ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ, ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਕਮਲ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਗਰੀਬ ਵੀ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਕ੍ਰ-ਚਿਨ੍ਹ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਰੀਰ, ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੀ ਝਲਕ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਉਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਚਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰਣੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨਿਰੰਤਰ ਪੂਣ, ਆਨੰਦ, ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।