ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗहरਾਈ ਤੋਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪਾਪ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਖਾਣਾ ਖਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਹਤਿਆਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਸਾਲਾ-ਲਿੰਗਾ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਿਧੀ ਨਹੀਂ; ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਤਾਰੀਖ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹੇ ਮਰਤ ਲੋਕ, ਚੰਡਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਾਪੀ ਹੈ; ਪਰ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਵਿਚ, ਹੇ ਪੁੱਤ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਭਗਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਕੇ ਜੋ ਥਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੰਨਾ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਫਲ ਨੂੰ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਕਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਜਿਹੜੇ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਇਕਵੀ ਯੁਗਾਂ ਲਈ ਪੂਜਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਪੁੱਤ, ਜੇ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰੀ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਭੇਟ—ਪੱਤਾ, ਫੁੱਲ, ਫਲ ਜਾਂ ਪਾਣੀ—ਅਯੋਗ ਹੈ। ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਖਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰੇ। ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਭੇਟ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਅਣਗਿਣਤ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਵੀ ਧੋ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੰਖ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਭਗਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਾਂ ਦਵੈਸ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਂ ਜਿੰਨਾ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਸਾਧੂ ਠਹਿਰੇ, ਤਾਂ ਅਠ ਪੀੜੀਆਂ ਦੇ ਪਿਤਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਖਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰਕ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੱਖਾਂ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਖਿਆ ਜਾਂ ਯੋਗ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ। ਲੱਖਾਂ ਲਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਪੂਜਣ ਜਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵੈਸ਼ਨਵ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਮੈਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਾਪ ਸਕਦਾ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਅਠ ਪੀੜੀਆਂ ਰਹੇ, ਉਹ ਫਲ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿਚ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸ ਫਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਪ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪੁੱਤ, ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ। ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੇਸ਼ਵ ਆਪ ਉਸ ਪੱਥਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਫਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਪਿਤਰ ਇਕ ਭੇਟ ਨਾਲ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਥੇ ਅਣਗਿਣਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੰਜ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਸੇਵਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦਾਨ ਜਾਂ ਉਪਵਾਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਹਰੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਉਪਵਾਸ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਜਲ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਵਿਗ੍ਰਹ ਪੰਡ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਲੱਖਾਂ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਆਗੂ ਹੋ ਕੇ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹਰ ਫਲ ਲਈ, ਹੇ ਪੁੱਤ, ਇਕ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈ। ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਅਣਮਾਪ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪੱਥਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਘਰ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਚੁਕਿਆ, ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਚੁਕਿਆ ਸਮਝੋ। ਹੇ ਗੁਹਾ, ਸਵਰਗ, ਧਰਤੀ, ਪਾਤਾਲ—ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪੱਥਰ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਦਾ ਕੋਈ ਤੁਲ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜਿਸ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੌ ਪ੍ਰਸਤ ਤਿਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਫਲਦਾਈ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਪੱਤਾ, ਫੁੱਲ, ਫਲ, ਪਾਣੀ, ਜੜ੍ਹ ਜਾਂ ਤ੍ਰਿਣ ਨਾਲ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਹੀ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਧੀ, ਕਰਮ, ਜਾਂ ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਵੀ ਚਕ੍ਰ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਮੈਂ ਕੇਸ਼ਵ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹੋ? ਤੁਹਾਡਾ ਆਸਰਾ, ਨਿਵਾਸ ਕੀ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪੱਥਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਉਥੇ, ਰਥ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ 'ਤੇ, ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ: ਜੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਚੱਕਰ ਸਾਫ਼, ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦਿੱਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹੈ, ਸਫੈਦ ਅਤੇ ਬੜੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲਾ। ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਪੱਥਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਛੇਦ ਹਨ ਅਤੇ ਲੰਬਾ ਆਕਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਉਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪੁੱਤ, ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦਾ ਫਲ ਅਣਮਾਪ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।