ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਬੜੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸ਼ਵੱਥ (ਪੀਪਲ) ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਦੇ ਗਰੀਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਅੰਬਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਅਪਮਾਨ ਦਾ ਮਹਾ-ਦੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਕਲੇਸ਼। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਫਲ ਬਤਾਵਾਂਗਾ। ਸੁਣੋ, ਧਨਵੰਤ ਭਗਤੋ! ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।" ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਪੁੰਨਿਆ ਅਣਮਾਪ ਹੈ। ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਜਿੰਨਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਕੌਮਲ ਕੁੰਡ ਜਾਂ ਕਮਲ ਵਾਲੇ ਤਾਲਾਬ ਦੇ ਕੰਢੇ ਲਗਾਏ, ਤਾਂ ਅਨੰਤ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣਾ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧ ਪੁੰਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੋਲ ਅਸ਼ਵੱਥ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਫਲ ਮਾਨਵ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਸੌ ਯਜ੍ਯ ਕਰਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ। ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਪੱਤੇ ਜਦ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਅਖੁੱਟ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਰਪਣ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਪੰਛੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਫਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪੁੰਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਸ਼ਵੱਥ ਦੇ ਫਲ ਜਾਂ ਉਸਦੀ ਲਗਾਈ ਦਾ ਫਲ, ਨਾਂ ਤਾਂ ਸੌ ਯਜ੍ਯ ਕਰਕੇ ਮਿਲ ਸਕਦਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਨਾਲ। ਗਾਂਵਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਛਾਂ ਤੇ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਂਦਾ, ਉਸਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਅਖੁੱਟ ਸਵਰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਕੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਂਦਾ, ਉਸਦੇ ਪੁੰਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਲਗਾ ਕੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ, ਵਧੀਆ ਰੁੱਖ ਲਗਾਓ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਰਸ ਵਾਲੀਆਂ ਵਪਾਰਿਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂ ਰਸਤੇ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਤਾਲਾਬ ਕੋਲ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਵਾਕਈ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਅਸ਼ਵੱਥ ਵਰਗਾ ਰੁੱਖ ਲਗਾ ਕੇ ਸੁਖਦਾਈ ਸਵਰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਸ਼ਵੱਥ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਪੁੰਨ ਬਤਾਵਾਂਗਾ।" ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਅਸ਼ਵੱਥ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਬਿਨਾ ਨ੍ਹਾਏ ਵੀ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਵਾਧੂ ਮਿਲਦਾ, ਤੇ ਉਸਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। "ਹੇ ਅਸ਼ਵੱਥ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਹੇ ਕੰਪਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ! ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਦਾ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਗਰੂਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੈਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅਸ਼ਵੱਥ ਨੂੰ ਹਵਨ, ਦੁੱਧ, ਭੋਜਨ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਤੇ ਦੀਵੇ ਭੇਟ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਕਦੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ। ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਅਮਰ ਸੰਤਾਨ, ਵਧੀਆ ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਜਿੱਤ, ਆਦਰ ਤੇ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਥੇ ਜਪਿਆ, ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਸਰਾਹਿਆ ਜਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਕੰਮ ਕੰਪਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੰਕਰ, ਤੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਿਆਪਕ ਹਨ। ਫਿਰ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਐਸੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾ ਕਰੇ? ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ, ਜੇ ਕੋਈ ਚੁੱਪਚਾਪ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਥੇ ਅਸ਼ਵੱਥ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਫਲ, ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਦਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਚਾਹੇ ਜੜ੍ਹ, ਫਲ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ—ਸਭ ਕੁਝ ਅਖੁੱਟ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਨਮੋ ਜਨਮ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਸ਼ਵੱਥ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਰੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਹਰਿ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਦੁਜਜਾਤੀ, ਗਾਂਵਾਂ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਰੁੱਖ ਰੂਪ ਦੇਵਤਾ ਅਸ਼ਵੱਥ ਪੂਜਯ ਹੈ—ਉਸ ਦੀ ਲਗਾਈ, ਸੰਭਾਲ, ਛੂਹਣ, ਤੇ ਪੂਜਾ ਸਦਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰੁੱਖ ਧਨ, ਪੁੱਤਰ, ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅਸ਼ਵੱਥ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜਰਾ ਵੀ ਕੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੁਗ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਚੰਡਾਲ ਆਦਿ ਨੀਚ ਜਾਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਮੁਲ਼ ਹੀ ਉਖਾੜ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਮੁੜ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਅਸ਼ਵੱਥ ਲਗਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਝੀ, ਚੰਪਕ ਜਾਂ ਅਰਕ ਰੁੱਖ ਲਗਾ ਕੇ, ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਅੱਠ ਬਿਲਵਾ, ਸੱਤ ਨਯਗ੍ਰੋਧ (ਬਰਗਦ), ਤੇ ਦਸ ਨੀਮ ਦੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾ ਕੇ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਜੰਗਲ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਅੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਲਗਾਉਣ ਤੇ, ਫਲ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੁੰਨ ਨੂੰ ਭੋਗ ਕੇ, ਚਾਹੇ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਹਾਰਾਜ, ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਵਰਗ ਮਿਲਦਾ, ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ, ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਸ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਫਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੀਵ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਛੀ, ਕੀੜੇ, ਉਡਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਤਿਤਲੀਆਂ ਆਦਿ, ਜੋ ਉਥੇ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰੇਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਸੇਵਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪਿਤਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਜਲ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਰਤਭੂਮੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਸ਼ਿਸ਼ਟ, ਤੇ ਸਦਾ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੰਝ, ਅੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਅਸ਼ਵੱਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ।