ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਇੱਕ ਧਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਨਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਇਸ ਕਾਰਨ।" ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਪੋਖਰ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਪੂਣ (ਮੈਰਿਟ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ; ਤੁਸੀਂ ਜਿੰਨਾ ਸਮਰੱਥ ਹੋ, ਉੱਨੀ ਕੀਮਤ ਦੇ ਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਦੂਜੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਇੱਕ ਹੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੇ ਦੋ, ਫਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਇਸ ਪੂਣ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।" ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਇਸ ਸੁੱਕੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਸਭ ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਪੀਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਦੀਵੀ ਹੈ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਅਤੇ ਸਭ ਲੋਕ ਹੱਸ ਪਏ। ਲਾਜ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਸਾਡਾ ਕਹਿਣਾ ਸੱਚ ਹੈ—ਇਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਖੋ।" ਇਰਖਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਪਿਤਾ ਜੀ: ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਨਾਰ ਦੇ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਲਿਆ ਦੋ।" "ਮੈਂ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਾਂਗਾ; ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਉੱਪਰ ਆਵੇ, ਪੱਥਰ ਵੀ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।" "ਮੇਰੀ ਦੌਲਤ ਘਟੇਗੀ ਨਹੀਂ, ਜੇਕਰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇ; ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ।" ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਉਵੇਂ ਹੀ ਪੋਖਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਵੱਡੇ ਪੋਖਰ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਇਹ ਦੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਧਰਮ ਦੇ ਪਟੜੇ ਤੇ, ਗਵਾਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੋਲਿਆ—ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਨਾਰ ਅਤੇ ਪੋਖਰ ਦਾ ਪਾਣੀ। ਇੱਕ ਵੀ ਦਿਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੂਣ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ; ਧਨਵਾਨ ਦਾ ਮਨ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਮਕਸਦ ਵਿਅਰਥ ਰਹੀ। ਇੱਕ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਢੇਰ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਟਾਪੂ ਵਾਂਗ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ; ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀ। ਇਹ ਅਸਚਰਜ ਘਟਨਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਏ; ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੇਖ ਕੇ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਦਾਨ ਕਰੀ। ਫਿਰ, ਖੋਦਾਈ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਖੋਦਾਈ ਦਾ ਪੂਣ, ਜਦੋਂ ਖੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਵੀ, ਸਵਰਗ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪੱਖੀ ਪੂਰਵਜਾਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ। ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੇ ਉਪਕਾਰੀਆਂ ਲਈ, ਪੋਖਰ ਖੋਦਣ ਨਾਲ ਫਲ ਅਖੁੰਨ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤਪਸਵੀਆਂ, ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ। ਪੋਖਰ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਅਜਰ ਸਵਰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜੋ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਮਰੱਥ ਅਨੁਸਾਰ ਪੋਖਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ— ਉਹ ਧਰਮ, ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ 'ਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਧਰਮ ਦੀ ਕਥਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ— ਧਰਮਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਸਭ ਪੋਖਰਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਢੇ 'ਤੇ, ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੇ ਸਮੇਂ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਗਾਂਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਕਦੇ ਗਰੀਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਦੁਖ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਅੰਬਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਅਣਾਦਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਭੋਗਦਾ; ਇੱਥੇ 'ਟੈਂਕਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ' ਨਾਮਕ ਸਤਾਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗੌਰਵਮਈ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ। ਅਗਲਾ ਅਧਿਆਇ—ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਸੁਣੋ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਤੀਜੇ।" ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੂਣ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂ ਵਰਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਰੁੱਖ ਲਗਾ ਕੇ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਨੇੜੇ ਉਹ ਲੱਖ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਮਲ-ਪੋਖਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾ ਕੇ ਅੰਤਹੀਨ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਪੂਣ ਸੌ ਗੁਣਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਨੇੜੇ ਅਸ਼ਵੱਠਾ ਰੁੱਖ ਲਗਾ ਕੇ, ਜੋ ਫਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ। ਹਰ ਉਤਸਵ 'ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਪੂਰਵਜਾਂ ਲਈ ਅਖੁੰਨ ਭੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਪੰਛੀ ਫਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦਾ ਪੂਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਖੁੰਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਸ਼ਵੱਠਾ ਦੇ ਫਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲਗਾਉਣੀ, ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਜਾਂ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦੇ। ਗਾਂ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੁਇ-ਜਨਮ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਉਸ ਦੀ ਛਾਂ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਲਈ, ਸਵਰਗ ਅਖੁੰਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ, ਜੋ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਕੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਂਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਪੂਣ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਅਜਰ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਉੱਤਮ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਲਗਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੁਇ-ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਓ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਾਣੀ ਨੇੜੇ, ਸੁਹਣੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ, ਰਸਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ, ਜਾਂ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹਨ। ਅਸ਼ਵੱਠਾ ਵਰਗੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੁਹਣਾ ਸਵਰਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ, ਹੇ ਦੁਇ-ਜਨਮ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਪੂਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਅਸ਼ਵੱਠਾ ਨੂੰ ਛੁਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਬਿਨਾ ਨ੍ਹਾਏ ਛੁਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਛੁਹ ਕੇ ਸੰਪਤਿ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਕੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਹੇ ਅਸ਼ਵੱਠਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਕੰਬਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੂ ਸਦਾ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਜਾਗਰੂਕ ਲਈ ਯੋਗ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਹੇ ਅਸ਼ਵੱਠਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਸ਼ਵੱਠਾ ਨੂੰ ਹਵਨ, ਦੁੱਧ, ਭੋਜਨ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ। ਅਸ਼ਵੱਠਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ, ਅਮਰ ਸੰਪਤਿ, ਪੁੱਤਰ, ਦੌਲਤ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਜਿੱਤ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।