ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ, ਸ਼ੁਭ ਸਰੋਵਰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਕੁਹਾੜੀ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਆ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਹੀ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੱਲ ਵਧ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉਥੇ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਝਟਪਟ ਉਥੋਂ ਚਲ ਪਏ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਕੋਲ ਗਏ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਹੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਸਮਝੋ ਕਿ ਇੱਛਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੱਡੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਰੋਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਪਾਪ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਲੌਹਿਤਯਾ ਨਦੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੁੱਧ ਕੁੱਖ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੇ ਵੀ ਵੈਰੀ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਬਣ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਨਿੱਤ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਦਾ ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ: ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮੰਤ੍ਰ ਰਾਹੀਂ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਦੂਰੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਭਾਣਾ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕੁਟੀਆ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਗੌਰੀ ਜੀ ਦਾ ਮਨ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਯੋਗ ਬਲ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦ ਗੌਰੀ ਜੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਖੇਮੰਕਰੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਰਲੇ ਥਾਂ ਤੇ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇਖਿਆ ਜੋ ਕਾਮਦੇਵ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੁੰਦਰ, ਗੋਰਾ ਤੇ ਸਭ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰੇਸ਼ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ ਤੇ ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਯ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੇਮੰਕਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਪਿੱਠ ਮੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਖੇਮੰਕਰੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਉਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਵਿਅੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਲੇਛਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਚੰਡਾਲਣਾਂ ਜਾਂ ਅਛੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਸਭ ਉਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਭੋਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸੌ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆ, ਕਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ਼ ਮਿਲ ਕੇ ਕੈਲਾਸ ਮੰਦਰ ਗਏ। ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੇਮੰਕਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਕੇਸਰ ਵਰਗੇ ਲਾਲ, ਚਿਹਰਾ ਚੰਨਣ ਤੇ ਚੰਦਨ ਵਰਗਾ ਚਿੱਟਾ ਸੀ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਭ ਮੰਗਲਾਂ ਦੀ ਦਾਤੀ, ਖੇਮੰਕਰੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਿੱਠ ਪਾਸੇ, ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਵੀ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ। ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਬਣੇ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ, ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ, ਨਾ ਆਗੇ, ਕੋਈ ਉਸ ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਉਹ ਸੋਹਣੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ, ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਭ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਰਵੋਤਮ ਵੈਸ਼ਣਵ, ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਉਹ ਖੁਦ ਬਾਕੀ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਭਿਆਸ ਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਨੰਦ ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਘਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਾਤਰੀ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਵਾਸਤਵਿਕ ਵੈਸ਼ਣਵ ਉਹੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਸਨ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਮੇਰੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚਲੇ। ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ, ਉਹ ਉਸਨੇ ਅਕੇਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ 'ਵੈਸ਼ਣਵ ਸਭ' ਨਾਮ ਸੁਖਦਾਇਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੋ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੌਖੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਰਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਮਾਣ ਹੈ, ਰੋਟੀ ਤੇ ਸੁਪਨੇ ਵੀ ਸਾਂਝੇ ਹਨ। ਵੇਖੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਗੂੰਗੇ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਰਿ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਨੇਕ ਲੋਕ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੋਹਾਂ ਵੀ। ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਲਏ। ਉਧਰ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਤੇ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ, 'ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼' ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਅੰਬਰ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ। ਦਿਵ੍ਯ ਢੋਲ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ। ਸਭ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਹਰਿ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਾਲੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।