ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਧੀ ਵਿਚਕਾਰ ਗੰਭੀਰ ਸੰਵਾਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਧੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।" ਪਰ ਉਹ ਵਡਿਆ ਆਦਮੀ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਧਨ ਹੈ।" ਉਹ ਫਿਰ ਆਖਦਾ, "ਮੈਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ, ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ।" ਪਰ ਧੀ ਮੁੜ ਆਖਦੀ, "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹੋ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਖਦੀ, "ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਨਾ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਧੀ ਕੋਲ ਆਓ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੋਚ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੰਗ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਬਾਹਾਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੰਗ ਰਸਤੇ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਣ ਲੱਗਾ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਓਸ ਤੰਗ ਥਾਂ 'ਚ ਫਸ ਗਿਆ। ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੁੜ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਿਆ ਤੇ ਓਥੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਸਵੇਰੇ ਜਦ ਰਾਖਵੇਂ ਤੇ ਸੇਵਕ ਆਏ, ਉਹ ਅਜੀਬ ਲਾਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਦੱਸੋ ਇਹ ਮੌਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ?" ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰਾ ਵਾਕਿਆ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਮੰਨਚਾਹੀ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇੱਥੇ ਇੱਛਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵੇਖੋ—ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਕਾਬੂ ਕਰਨੀ ਬੜੀ ਔਖੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਛਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਾ ਹੋਣ, ਦਾਨਵ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗ ਉਠੀ। ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੀਰਜ ਪੈ ਗਈ, ਜੋ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੋਵਾਰਾ ਜਨਮੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਿਵੇਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਇਹ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਉੱਤਮ ਔਰਤ ਕੌਣ ਹੈ? ਮੈਂ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਵਰਗਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਤਾਨੂ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਤੀ-ਵ੍ਰਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਅਮੋਘਾ ਸੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਫੁੱਲ ਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਜ ਲਈ ਜੰਗਲ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦ ਅਮੋਘਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਤੇ ਹੋਰ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਦੂਰੋਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅਮੋਘਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਦ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੰਘੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਵੀਰਜ, ਜੋ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਮੰਜੇ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਡਰ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤੇ ਮੰਜੇ ਉੱਤੇ ਵੀਰਜ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਆਇਆ ਸੀ?" ਅਮੋਘਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਬ੍ਰਹਮਾ ਇੱਥੇ ਆਏ ਸਨ, ਪਤੀ ਜੀ। ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ।" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਤਪਸਿਆ ਰਾਹੀਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਇੱਥੇ ਵੀਰਜ ਕਿਉਂ ਆਇਆ।" ਫਿਰ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੇ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣ ਲਈ। ਉਹ ਆਖਦਾ, "ਹੇ ਧਰਮਵਤੀ, ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵੀਰਜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ। ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਡੀ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਫਲ ਲੈਣਗੀਆਂ।" ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਪਤੀ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਉਸ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ, ਅਮੋਘਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਰੂਪ ਵੀਰਜ ਨੂੰ ਪੀ ਲਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਭਵਰ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਤੇ 'ਰੌਦ੍ਰ-ਗਰਭ' ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਅਮੋਘਾ ਉਸ ਗਰਭ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕੀ ਤੇ ਸੰਤਾਨੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪਤੀ ਜੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਗਰਭ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੀ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ? ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਜਾਨ ਵੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਇਹ ਗਰਭ ਕਿੱਥੇ ਛੱਡਾਂ?" ਪਤੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਗਰਭ ਯੁਗੰਧਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ। ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੁਕੁਟ ਸੀ, ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਦੇਖਣੀ ਔਖੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ। ਉਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਜੰਮਿਆ ਤੇ "ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ" ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਰਾਮਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ; ਮੈਂ ਉਹ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਮੈਂ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ, ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕੁਹਾੜੀ, ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪਟ ਗਈ ਸੀ, ਧੋਈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, "ਹੇ ਰਾਮਾ, ਜੋ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਕਰ।" "ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੀ ਕੁਹਾੜੀ ਕਿਸੇ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਓਥੇ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਹੇ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਉਥੇ ਰਹੋ; ਸਭ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾਓ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਤੇ ਤੇਰੀ ਕੁਹਾੜੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਉਹ ਤੀਰਥ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਮਦਗਨਯਾ (ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ) ਤੀਰਥਾਂ ਵੱਲ ਗਿਆ: ਗੰਗਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਰਸਵਤੀ, ਕਾਵੇਰੀ, ਤੇ ਸਰਯੂ। ਫਿਰ ਗੋਦਾਵਰੀ, ਯਮੁਨਾ, ਕਦਰੂ, ਵਸੁਦਾ, ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁੰਦਰ, ਪਵਿੱਤਰ, ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਗੌਰੀ, ਜੋ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਸਦਾ-ਮੁਕਤ ਵਰਗਾ ਧੀਰਜੀਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਗਿਆ, ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਕੁਹਾੜੀ ਧੋਈ, ਉਹ ਮੁੜ ਕਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਇਕ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ, ਕਠਨ ਜੰਗਲ, ਤੇ ਔਖੇ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਗਿਆ; ਹਰੀ ਉਸ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਥੇ ਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਕੁਹਾੜੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾ ਹੋਈ; ਉਥੇ ਰਾਮਾ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ ਸੀ, ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਚੀਕਦਾ ਹੋਇਆ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਉਹ ਵੀਰ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੁੜ ਉਸ ਨੂੰ ਆਈ। "ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥ ਹੈ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ ਉਸ ਤਲਾਬ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਗਿਆ।