ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੁਣ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਲੋਚ ਜਨਮ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤ ਦੇ ਲਈ ਕਰਤੱਬ ਜਾਂ ਅਕਰਤੱਬ ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਪਤੀ-ਵ੍ਰਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿਚ ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਪੁੰਨਤਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਦੇਵਕਾਜ਼ ਲਈ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ। ਹੋਰ ਵੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਹਨ—ਤੁਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ ਵਿਘਨ ਕਿਉਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋ?” ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਪਤੀ-ਵ੍ਰਤਾ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਲਗਾ ਲਵੋ, ਹੋਰ ਵੀ ਦਿਓ।” ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਆਪਣੇ ਚਿੱਤ ਵਿਚੋਂ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰ ਲਵੋ; ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।” ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਾਹਾਂ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਗਲਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਬੈਠਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਹੈ, ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ, ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਆਸ਼ਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਬਿੱਲੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੇਖ ਲਿਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਜੋ ਬਿੱਲੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈਂ?” ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, “ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਲਈ ਧੋਖਾ ਅਤੇ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਨੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣਗੇ।” ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਇਥੇ, ਹੇ ਪਾਪੀ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਡਿਗ ਜਾਵੇਗਾ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੂਰਖ, ਦੇਵਲੋਕ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾ।” “ਮਨੁੱਖ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਨਾਗ ਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖਣਗੇ।” ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਪਤੀ-ਵ੍ਰਤਾ, ਜੋ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ?” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਡਰ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਜੋ ਕੁਝ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿਚ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦੇਵੋ, ਹੇ ਸੁਆਮੀ।” ਰਿਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਛੂਹ ਲਿਆ, ਜੋ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਸੀ।” “ਹੁਣ ਤੂੰ ਚਿਰ ਤੱਕ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਰਹੇਗੀ, ਨਾ ਮਾਸ, ਨਾ ਨਖ ਹੋਣਗੇ, ਅਤੇ ਇਕੱਲੀ ਰਹਿਣੀ ਪਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ।” ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ।” ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਐਸਾ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਰ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਜਦ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਉਣਗੇ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦੁਖੀ, ਸੁੱਕੀ, ਹੱਡੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਵੇਖਣਗੇ। ਰਾਮ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਸ ਕੇ ਆਖੇਗਾ: ‘ਇਹ ਕੀ ਸੁੱਕੀ ਹੋਈ, ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਵਰਗੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ? ਅਜੇ ਤਕ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਐਸਾ ਉਲਟਾ।’ ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਰਾਮ—ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਹੈ—ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸੇਗਾ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਆਖੇਗਾ: ‘ਇਸ ਔਰਤ ਦੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ, ਦੋਸ਼ ਉਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ।’ ਜਦ ਰਾਮ ਐਸਾ ਆਖੇਗਾ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਭੈੜਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂਗੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਲਏਂਗੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆ ਜਾਵੇਂਗੀ।” ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਗੌਤਮ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਬਹੁਤ ਸੂੱਕੀ ਹੋ ਕੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਗਈ। ਕੇਵਲ ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਗੌਤਮ ਕੋਲ ਮੁੜ ਗਈ; ਅਤੇ ਗੌਤਮ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਵੀ, ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ; ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰਾਅਕ੍ਸ਼ੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਅਤੇ ਆਖੀ, “ਹੁਣ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਰ ਮੰਗ।” ਇੰਦਰ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨਗਰਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ ਸੀ, ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਿਗਾੜ ਆ ਗਿਆ—” ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਅੱਜ ਮੈਂ ਇੱਕ ਐਸਾ ਉਪਾਏ ਕਰਾਂਗੀ ਕਿ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ। ਤੇਰੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ; ਤੂੰ ‘ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ’ ਕਹਲਾਵੇਂਗਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣੇਂਗਾ। ਮੇਰੇ ਵਰ ਨਾਲ, ਤੇਰਾ ਲਿੰਗ ਮੇਂਡੇ ਦੇ ਲਿੰਗ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।” ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਜਗਤ ਜਨਨੀ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਿਤ ਸੀ, ਅੱਜ ਵੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਹੋਈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਿਮਾ ਭਰੇ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ, ‘ਅਹਲਿਆ ਉੱਤੇ ਵਿਪੱਤੀ’ ਨਾਮਕ ਚੌਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਇਕ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਵਾਸਨਾ ਵਲੋਂ ਵਸ਼ ਹੋਏ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਇਕ ਉੱਚ ਕੋਟੀਆਂ ਦਾ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਇਕ ਛੜੀ ਵਾਲਾ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੱਛੂਏ ਵਾਂਗ ਅਡਿੱਗ ਖੜਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਈ। ਅਚਾਨਕ, ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀ ਆਈ। ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕਾਮ ਦੇ ਡਰ ਵਿਚ ਫਸ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਆਇਆ, ਰਾਤ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਦਿਵ੍ਯ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਰਿਸ਼ੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਬੈਠਾ, ਰਾਤ ਭਰ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ: “ਮੈਂ ਕੀ ਕੀਤਾ?” ਐਸਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਆਖਦਾ, “ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ, ਪਿਆਰੀ।” “ਤੇਰਾ ਪਤੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੇਰਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।” ਫਿਰ, ਉਹ ਇਸਤਰੀ, ਜੋ ਬੁੱਢੇ ਅਤੇ ਵਾਸਨਾ ਵਲੋਂ ਉਤਾਵਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ...