ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਚੌਕ ਵਿਚ ਲੋਕ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਅੱਜ ਕਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਹੋਈ, ਕਿਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਵੇਰੇ ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਸ ਦੀ ਖਾਤਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਰਵਾਹ ਸੀ? ਗਲੀਆਂ, ਚੌਕਾਂ ਤੇ ਰਸਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਤੇ ਫਿਰ ਦਿਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ। ਇੱਕ ਔਰਤ, ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਸਫਾਈ ਜਾਂ ਕੰਮ ਦਾ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ ਸੀ, ਹੈਰਾਨ ਹੋਈ ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਈ। ਉਹ ਫੇਰ ਆਈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਮਹਾਨ ਤੇ ਧਰਮਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, "ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਵੋ। ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਸਰੀਰ, ਧਨ, ਯਸ਼ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੈਨੂੰ ਦਿਆਂਗੀ। ਸੋਨਾ, ਜਵਾਹਰਾਤ, ਰਤਨ ਜਾਂ ਕਪੜੇ—ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਮੰਗ ਲੈ।" ਉਸ ਧਰਮਪਤਨੀ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਹੈ, ਦੱਸ, ਜੇ ਤੂੰ ਕਰੇਂਗੀ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈਂ।" ਉਸ ਵੈਸ਼ਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੱਚ-ਮੁੱਚ, ਜੋ ਤੂੰ ਆਖੇਂਗੀ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਕਰਾਂਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ, ਮਾਂ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਦੱਸ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ।" ਪਰ ਧਰਮਪਤਨੀ ਨੇ ਲਾਜ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ। ਥੋੜਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਵੈਸ਼ਿਆ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਇਕ ਕੋੜੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਕ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਲਵਾਂਗੀ।" ਧਰਮਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਅੱਜ ਰਾਤ ਤੇਰੇ ਘਰ ਆਵਾਂਗੀ। ਜਦ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਵਾਂਗੀ।" ਵੈਸ਼ਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਵੋ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਲੈ ਆਓ।" ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਈ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਨ, ਰਾਜੇ ਵੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਵੀ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੇਰੇ ਘਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅੱਜ, ਤੇਰੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਘਰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿਆਂਗੀ। ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਆਵੇ, ਤੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮਾਲਕ, ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਰਾਤ ਉਥੇ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਥੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪਤੀ ਹਨ, ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਮਾਂ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਉਸ ਘਰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ? ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਉਥੇ ਜਾਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ?" ਧਰਮਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਜਦ ਮੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਮੈਂ ਉਸੀ ਰਾਹ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਵਾਂਗੀ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ, ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਜੋ ਤੂੰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।" ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਧਨ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਫੈਲ ਗਈ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਰਾਤ ਦੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਜੇ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਅੱਜ ਚੋਰ ਲਿਆਓ।" ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਚਾਕਰ ਤੇ ਜਾਸੂਸ ਚੋਰ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਇਕ ਘਣੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠਾਂ, ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ ਮਾਂਡਵਯਾ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਖੜੇ ਸਨ। ਉਹ ਅਗਨਿ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਬੁਰੇ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ, "ਇਹ ਚੋਰ ਹੈ, ਅਜੀਬ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਖੜਾ ਨਿਕੰਮਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ। ਉਹ ਨ ਤਾ ਬੋਲੇ, ਨ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਕਠੋਰ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਚੋਰ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਉਸਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਸਜ਼ਾ ਦਿਓ।" ਉਥੇ ਹੀ ਮਾਂਡਵਯਾ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਸੂਲੀ 'ਤੇ ਚੁਕਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸੂਲੀ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰ ਤੱਕ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਪਰ ਮਾਂਡਵਯਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰੀਰ ਛੀਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਸੀ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ, ਉਹ ਧਰਮਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਚੱਲ ਪਈ। ਉਸ ਰਸਤੇ, ਜਦ ਮਾਂਡਵਯਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕੋੜ੍ਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਲੱਗ ਗਈ। ਮਾਂਡਵਯਾ ਦੀ ਧਿਆਨ ਭੰਗ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਹ ਸਬ ਕੁਝ ਕੋੜੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ। ਮਾਂਡਵਯਾ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰਕ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ਸੁਆਹ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਾਂਡਵਯਾ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਧਰਮਪਤਨੀ ਨੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, "ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਮਰ ਨਾ ਜਾਵੇ।" ਉਸਨੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਆ ਕੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੱਕ, ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਘਰ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹੀ। ਧਰਮਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਮਾਂਡਵਯਾ, ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਤ ਥਾਂ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੱਕ, ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਤਿੰਨ ਲੋਕ (ਸਰਗ, ਧਰਤੀ, ਪਾਤਾਲ) ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ। ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਗਏ। ਸਵਰਗ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸੀ, "ਸਾਨੂੰ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ—ਧਰਮਪਤਨੀ ਦਾ ਵਰਤਾਵ, ਮਾਂਡਵਯਾ ਤੇ ਹੋਈ ਘਟਨਾ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਨਾ ਚੜ੍ਹਣ ਦਾ ਕਾਰਨ—ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦਿਆਂ।" ਫਿਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਮਾਨਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਜਲਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਏ।