ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ ਸੁਗਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ ਅਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੋ।" ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਧਰਮ ਦੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਲਗ ਗਿਆ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ "ਤੁਸੀਂ ਚੰਡਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੀਚ ਜਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵੋਗੇ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਯਾਦ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਦੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।" ਪਾਪੀ ਜਨਮ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਵੋਗੇ। ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਏ। ਸਾਰੇ ਚੰਡਾਲ ਜਾਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਪਰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸਨ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੀਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਰੇ ਅਤੇ ਹਿਰਣ ਬਣੇ, ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਕ੍ਰਵਾਕ ਪੰਛੀ ਹੋਏ; ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਹੰਸ ਬਣੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਮਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੁੱਖ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਰ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਧਰਮਕੇਤੂ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਤਿੰਨ ਹੰਸ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਾਂਗ ਰਾਜਸੀ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਭੋਜਨ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਅਸੀਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਵਾਂਗੇ।" ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਰਾਜੇ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਚਾਰ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣੇ। ਫਿਰ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਉਪਵੇਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲਏ। ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਜਾਣ ਲੀਆਂ। ਤਿੰਨ ਰਾਜਸੀ ਘਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਬਣੇ, ਮਾਨ ਅਤੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਮਸਤ; ਗਿਆਨ ਵਗੈਰ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਜਾਂ ਹਿਤ-ਅਹਿਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੰਦੇਹ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਦੂਤ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਪੱਤਰ ਜਲਦੀ ਦੇ ਆ।" ਸੱਤ ਜਣੇ ਦਸ਼ਾਰਣ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਕਲੰਜਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਹਿਰਣ, ਸ਼ਰਦ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਚਕ੍ਰਵਾਕ ਪੰਛੀ, ਤੇ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਹੰਸ ਬਣੇ। ਉਹ ਵੀ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣੇ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਦੂਤ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਉਦਾਸ ਕਿਉਂ ਹੋ?" ਦੂਤ ਨੇ ਪੱਤਰ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ। ਪੱਤਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਪੱਸਵੀ ਚਲੇ ਗਏ; ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਹ ਸੱਤ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸ਼੍ਰਾਧ ਵੇਲੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਖੁੱਟ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪਾਨੀ ਮਿਲਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੋਲ ਧਨ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਵੀ, ਜਾਂ ਘਰਵਾਲਾ, ਉਹ ਪਿਤਰ ਕਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇ?" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਘਾਹ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦਾਨ ਮੰਗ ਕੇ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸੌ ਵਾਰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਿਧ ਕਰਮ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੇ ਪਿਤਰ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸੁਗਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਿਤਰ ਦਿਵਸ ਉੱਤੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਘਾਹ ਦੇ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਨਤੀਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੈਰਾਟ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਮਨੁੱਖ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਪਿਤਰ ਦਿਵਸ ਆਇਆ, ਉਹ ਇਸ ਲਈ ਰੋਇਆ ਕਿ ਕੋਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੁਣ ਪਿਤਰ ਦਿਵਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਿੰਝ ਲਾਭ ਕਰਾਂ?" "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤਾਂ ਇੱਕ ਰਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਤਾ; ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿਓ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਰਹਿ ਸਕਾਂ।" ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਬੇਟਾ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅੰਤਯੇਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਗਾਂ ਨੂੰ ਘਾਹ ਚੜਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਂ ਕਰ, ਤੇ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।" ਉਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਘਾਹ ਦਾ ਗੱਛਾ ਲੈ ਕੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੇਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਪਿਤਰ ਦਾਨ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਧਨ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਜਨਮ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਬਲ ਤੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਅਣੰਤ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਸਮਰਾਟ ਬਣਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਤਰ ਦਾਨ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਇਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਲੋਕਾਂ ਅੱਗੇ ਧਰਮ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਢੇਰ ਵੀ, ਕੇਵਲ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਜਾਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੇਹਤਰੀਨ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਉਹ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ—ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ, ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਮਰਥਕ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਸਰੋਤ।" "ਸਿਰਫ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਥੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਕੁਤੂਹਲ ਜਾਂ ਪਿਆਸ ਜਾਂ ਭੁੱਖ ਹੈ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੱਸਣ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਇਸਤਰੀ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਦੀ ਹੈ?" "ਜਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕੀ ਹੈ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਵੀ ਉਤਸੁਕ ਹੋ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ।" "ਮੈਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਸਭ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।" "ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਇੱਕ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਉਸਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਤਿ ਨਹੀਂ। ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ...