ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੁਕਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਗੁੱਸਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਕਾਂ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਹੋਰ ਕਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਰਹੇਗਾ।" ਮੁਕਾ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਸੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਸਤ੍ਰ ਨਾ ਤਾਂ ਸੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, "ਠਹਿਰ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਉਸ ਪਤਿਵਰਤਾ ਨਾਰੀ ਕੋਲ ਜਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।" ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੇ। ਰਾਹ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਚੰਦਾਲਾ ਦੇ ਘਰ, ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਉਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ?" ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ। ਪਤਿਵਰਤਾ ਨਾਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਲਵੇਂਗਾ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਪਤਿਵਰਤਾ ਨਾਰੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਪਿਤਾ? ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ। ਮੈਂ ਉਥੇ ਕਿਉਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ? ਦੱਸੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ।" ਹਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਗੰਗਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ; ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਪਤਿਵਰਤਾ; ਮਰਦਾਂ ਵਿਚ ਉਤਪਾਦਕ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਜਨਾਰਦਨ। ਪਤਿਵਰਤਾ ਨਾਰੀ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਚਾੜ੍ਹਦੀ ਹੈ।" "ਉਹ ਜਦ ਤਕ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸੁਗਮ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਸੁਗਮ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹੀ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਤਨੀ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਸੁਗਮ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੁਗਮ ਦਾ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਖਰਕਾਰ ਮੁਕਤੀ ਪੱਕੀ ਹੈ।" ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪਤਿਵਰਤਾ ਨਾਰੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਕੀ ਹਨ?" "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਸੱਚ ਜਾਣ ਸਕਾਂ।" ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਹੈ।" "ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਤਿਵਰਤਾ ਹੈ। ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਸੀ ਵਾਂਗ, ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਿਆ ਵਾਂਗ, ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਵਾਂਗ।" "ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ; ਐਸੀ ਪਤਨੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ, ਬੋਲ ਜਾਂ ਕਰਮ ਨਾਲ ਉਲੰਘਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।" "ਜਦ ਪਤੀ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖਾਂਦੀ ਹੈ; ਐਸੀ ਪਤਨੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਹੈ। ਪਤੀ ਜਿਸ ਵੀ ਖੱਟ ਤੇ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।" "ਹਰ ਥਾਂ, ਉਹ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਹ ਈਰਖਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਾਹ ਕੰਜੂਸ, ਨਾਹ ਅਹੰਕਾਰ।" "ਜੋ ਸਨਮਾਨ ਤੇ ਅਪਮਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਤਿਵਰਤਾ ਹੈ। ਸਜ-ਧਜ ਵਾਲਾ ਮਰਦ—ਭਾਵੇਂ ਭਰਾ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ—" "ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਨਿਆਇਕ ਜੀ; ਐਸੀ ਪਤਨੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਪੁੱਛ।" "ਉਸ ਦੇ ਅੱਠ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ, ਨੌਜਵਾਨ, ਦਇਆਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।" "ਉਹ 'ਸ਼ੁਭਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਲਈ ਪੁੱਛ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਗਾਇਬ ਹੋਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਪਤਿਵਰਤਾ ਨਾਰੀ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਅਤਿਥੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਘਬਰਾਏ ਨਿਕਲ ਆਈ। ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਖੁਦ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।" ਪਤਿਵਰਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ, ਕਰਾਂਗੀ; ਅੱਜ ਅਤਿਥੀ ਸਤਕਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨ ਭੁੱਖ ਹੈ, ਨ ਪਿਆਸ, ਨ ਥਕਾਵਟ। ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਹੋ, ਨਾਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਕਾਂ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ। ਤੂੰ ਧਰਮਤੁਲਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੋਲ ਜਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਲਈ ਪੁੱਛ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ੁਭਾ ਅੰਦਰਲੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਥੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦਾਲਾ ਦੇ ਘਰ। ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਥੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਖੜਾ ਸੀ। ਉਹ, ਪਤਿਵਰਤਾ ਨਾਰੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ; ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦੂਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ। "ਇਹ ਚੰਦਾਲਾ ਨਾਰੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਦੀ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਪਿਤਾ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ—ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਅਚੰਭੀ ਗੱਲ ਹੈ!" ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਪ੍ਰੀਤਮ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਪੂੰਜੀ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਕਰਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।" "ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ? ਹੁਣ ਦੱਸ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਕੋਲ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।" ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਆ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਜਦ ਹਰੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਲਾਧਾਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ?" ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਵਪਾਰ-ਵਿਕਰੀ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਤਲਾਧਾਰ ਹੈ, ਵਪਾਰ ਕਰਦਾ, ਖਰੀਦ-ਵੇਚ ਕਰਦਾ।" "ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਲੋਕ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ—ਸੁਆਦ, ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਮਿਲਾਵਟੀ ਭੋਜਨ—ਸਿੱਧਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।" "ਕਦੇ ਵੀ, ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੀ, ਉਹ ਧਰਮਤੁਲਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਸੱਚ ਛੱਡ ਕੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਸ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਗੰਦ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ, ਦੰਦ ਪੀਲੇ ਤੇ ਬੰਦ। ਉਥੇ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਕਈ ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਉਹ ਵਪਾਰ ਤੇ ਧਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।