ਸੁਣੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾ ਵਾਕਿਆ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਕਦੇ ਭਟਕਾਵੇਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਵੋਗੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਹਰ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਤੇ ਗਿਆ, ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਪੜੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾਉਂਦਾ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਆ ਗਿਆ। ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਨ ਕੋਈ ਪੁੰਨ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਨ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ।" ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਕ ਸਾਰਸ ਪੰਛੀ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਸ ਸਾਰਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰਸ ਤੁਰੰਤ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੁੱਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਮੌਤ ਆਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਡਰ ਤੇ ਭਟਕਾਵਾ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਕਪੜੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹੇ, ਨਾ ਉਹ ਖੁਦ। ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, "ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਤੂੰ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਚੰਡਾਲ ਕੋਲ ਜਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਤੈਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿੱਖ ਮਿਲੇਗੀ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਮੂਕ (ਚੁੱਪ) ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਮੂਕ ਚੰਡਾਲ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਠੰਡੀ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦਾ, ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਾਲਿਸ ਕਰਦਾ, ਪਾਨ ਤੇ ਨਰਮ ਕਪੜੇ ਦਿੰਦਾ, ਰੋਜ਼ ਮਿੱਠਾ ਭੋਜਨ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਖੰਡ ਦਿੰਦਾ। ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਸਾਮਾਨ ਦਿੰਦਾ। ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਖਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੂਕ ਚੰਡਾਲ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਚਿਰਕਾਲਕ ਸੱਚ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਮੂਕ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ। ਜਦ ਪੂਜਾ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਉਡੀਕ ਕਰ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਆਤਿਥ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ?" ਮੂਕ ਨੇ ਹੌਲੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਵਿਅਰਥ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਾਰਸ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸਾਰਸ ਵਰਗਾ ਹੀ ਅਸਰ ਕਰੇਗਾ। ਤੇਰੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕਦੇ ਕਪੜੇ ਨਾ ਸੁੱਕਦੇ, ਨਾ ਰਹਿੰਦੇ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਇਆ। ਰੁਕ, ਮੈਂ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਉਸ ਪਤਿਵਰਤਾ ਇਸਤਰੀ ਕੋਲ ਜਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।" ਫਿਰ, ਮੂਕ ਦੇ ਘਰੋਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਉਥੇ ਚਲੇ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਤੂੰ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਇਤਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਉਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ?" ਹਰੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਮਨ ਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਤੂੰ ਪਤਿਵਰਤਾ ਇਸਤਰੀ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਲਵੇਂਗਾ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਉਹ ਪਤਿਵਰਤਾ ਇਸਤਰੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਕਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ? ਮੈਂ ਉਥੇ ਕਿਉਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ? ਦੱਸੋ।" ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤਿਵਰਤਾ ਇਸਤਰੀ, ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਾਰਦਨ। ਪਤਿਵਰਤਾ ਇਸਤਰੀ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਲਯ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ, ਜੋ ਚੱਕਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ, ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਮੁੜ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਣੀ ਬਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਾਣਦੀ ਹੈ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਸਵਰਗ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੋ, ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਪਿੱਛੋਂ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪਤਿਵਰਤਾ ਇਸਤਰੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਕੜੀਆਂ ਕੀ ਹਨ?" ਹਰੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਤੇ ਪਤੀ ਲਈ ਸੋ ਗੁਣਾ ਵਧ ਅਸਕ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਂਗ ਪੂਜਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਤਿਵਰਤਾ ਹੈ। ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਸੀ, ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਿਆ, ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਮਾਂ, ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹਕਾਰ। ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਮਨ, ਬੋਲ, ਜਾਂ ਕਰਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਟੋਰਦੀ। ਜਦ ਪਤੀ ਖਾਂਦਾ, ਤਦ ਉਹ ਖਾਂਦੀ। ਜਿੱਥੇ ਪਤੀ ਸੁੱਤਾ, ਉਥੇ ਉਹ ਸੰਭਾਲਦੀ। ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ। ਨਾਹ ਈਰਖਾ ਕਰਦੀ, ਨਾਂ ਕੰਜੂਸੀ, ਨਾਂ ਅਹੰਕਾਰ। ਜੋ ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਅਪਮਾਨ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਮੰਨੇ, ਉਹ ਪਤਿਵਰਤਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਸੋਹਣਾ ਮਰਦ ਵੇਖੇ, ਚਾਹੇ ਭਰਾ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਪੁੱਤ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਾਇਆ ਹੀ ਮੰਨਦੀ।" "ਹੁਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਤੂੰ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ, ਤੇ ਜੋ ਪੁੱਛਣਾ ਹੈ ਪੁੱਛ ਲੈ।