ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਗੁਪਤੇਂਦ੍ਰੀਅ ਤੇ, ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਗੁਦਾ ਦੇ ਕੋਲ, ਦਸ ਹਿੱਸੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਹਿੱਸੇ ਲਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਧਰਤੀ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਘੋੜੇ, ਰਥ ਅਤੇ ਵਿ्णੁ ਜੀ ਚੱਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ: “ਹੇ ਮਿੱਟੀ, ਮੇਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ।” ਜੇ ਇਹ ਵਿਧੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਅਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਦੀ, ਨਾਲੇ, ਖੂਹ, ਤਲਾਬ ਜਾਂ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ। ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਜਾਂ ਘੜੇ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਵਗਾ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ। ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਿੱਤ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿ्णੁ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਵੇਰੇ ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਚਾਰ ਡੰਡਿਆਂ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਜਾਂ ਇੱਕ ਯਾਮ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਸ਼ਹਦ ਵਰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਅੱਧ ਯਾਮ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਚਾਰ ਡੰਡਿਆਂ ਤੱਕ ਇਹ ਗੁਣ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਹਰ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਐਸਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੱਕ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਲਹੂ ਵਾਂਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਪਹਰ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂਂ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਸਮੇਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਪਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨਿਵਾਰਨ ਦੀ ਰੀਤ ਨ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ। ਭਗਵਾਨ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਯਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਪਿਤਰ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ; ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਔਖਾ ਹੈ, ਸਿਵਾਏ ਆਪਣੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੌਤਰਾਂ, ਪਰਪੌਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਰ-ਕਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: “ਮੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਤਰਪਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣ ਸਕਾਂ।” ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: “ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿ्णੁ ਜੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿ्णੁ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ ਇਕ ਘੂੰਟ ਪਾਣੀ ਵੀ ਪੀ ਲਵੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਛੂਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ ਹੈ; ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਵਿਚਕਾਰ ਕੇਸ਼ਵ, ਅਤੇ ਨੋਕ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕੁਸ਼ਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਤਿ-ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਫਲ ਸੌ ਗੁਣਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੁਸ਼ਾ, ਕਾਸ਼ਾ, ਦੁਰਵਾ, ਜੌ ਦੇ ਪੱਤੇ ਤੇ ਚੌਲ ਦੇ ਦਾਣੇ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਲਵਜਾ ਅਤੇ ਕਮਲ ਵੀ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿਅਕਤ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ਼ਨਾਨ ਬਿਨਾ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫਲ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਵੀ ਮਿੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਲ ਮਿਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਦਸ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਸਰਵੋਚ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਵਧੇਰੇ ਹਵਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ; ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਰੋਜ਼ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲ ਮਿਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਨਿਲੇ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਤੇ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਨੂੰ ਤਿਲ-ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਪਿਤਰ-ਰਿਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਾਲ ਭਰ ਹਰ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੇਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਹਰ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜਾਂ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਉੱਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੋ ਗੁਣਾ ਵਧ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸੰਕਰਾਂਤੀ, ਵਿਸ਼ੁਵ, ਪੂਰਨਿਮਾ ਜਾਂ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਉੱਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਸੁਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨਵੰਤਰੀ, ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨਾਂ ਤੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗ੍ਰਹਣ ਤੇ, ਗਿਆ ਆਦਿ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਜਦੋਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਧਵ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਹੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਾਧ ਭੋਜਨ ਸਮੇਂ ਇਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤਰਪਣ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਸਨਾਤਨ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰੇ, “ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ” ਆਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਗੋਤ ਉਚਾਰ ਕੇ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟੇ-ਬਿਨਾ ਚਿੱਟੇ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਾਲੇ ਤਿਲ ਭੁਲਵੇਂ ਨਾ ਵਰਤੇ ਜਾਣ; ਜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦਾਤਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਇਉਂ ਹੀ ਵਿਅਰਥ ਤਰਪਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀ; ਪਰ ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਣੀ ਪਿਤਰਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਭਿੱਜੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੋ ਕੱਪੜੇ ਧੋਬੀ ਵਲੋਂ ਧੋਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੱਥ ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੱਪੜਾ ਮੁੜ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੁੱਕੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਸਾਫ ਥਾਂ ਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਤਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਵਧ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੱਥਰ, ਤਲਵਾਰ ਜਾਂ ਤਾਮੇ ਦੇ ਪਾਤਰੇ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਕਰਨ ਤੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਤर्जਨੀ ਉੱਤੇ ਪਾ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਪਿਤਰ-ਤਰਪਣ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਸਿੱਖਾਈ ਗਈ।