ਇੱਕ ਵਾਰ, ਪੁਰਾਣਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਗੋਮਾਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬੜੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਲ-ਸੰਸਕਾਰ ਗੋ-ਸਿੰਗ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਗੋਮਾਤਾ, ਘੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਛੂਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੋਮਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਘੀ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਘੀ ਤੋਂ ਹੀ ਉਪਜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਆਪਕ ਘੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੀ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਘੀ ਦੇ ਭਵਰ ਰਹਿਣ। ਘੀ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਰਹੇ। ਗੋਮਾਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਣ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਗੋਮਾਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਧ ਹੋ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੋਮਾਤਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹਰਿ ਅਤੇ ਗੰਗਾ – ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੋਮਾਤਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਗੋਮਾਤਾ ਦੇ; ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗੋਮਾਤਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਘਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੋਮਾਤਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਵੇਦ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰਿ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਗੋਮਾਤਾ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸਕੰਦ, ਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਸ਼ਿਵ, ਸਿੰਗਾਂ ਦੇ ਟਿੱਪ 'ਤੇ ਇੰਦਰ, ਕੰਨਾਂ 'ਤੇ ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੁੜ, ਜੀਭ 'ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ, ਨੀਵੇਂ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ, ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮੂੰਹ ਤੇ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਯਮ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਕੁਬੇਰ ਤੇ ਵਰੁਣ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਯਕਸ਼, ਮੂੰਹ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗੰਧਰਵ, ਨੱਕ ਦੇ ਟਿੱਪ 'ਤੇ ਸਪ, ਖੁਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛਲੇ ਪਾਸੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਗੋਮਾਤਾ ਦੇ ਲੇੜ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਪਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭਤਾ, ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਟਿੱਪ 'ਤੇ ਦੇਵਤਾ, ਅਤੇ 'ਹੰਭਾ' ਧੁਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਗੋਮਾਤਾ ਦੇ ਥਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੋਜ਼ ਗੋਮਾਤਾ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੋਮਾਤਾ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਰਥ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਦਸ ਰੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਗੋਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ? ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਿੱਟੀ ਗੋਮਾਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਧੁੰਦਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਗੋਮਾਤਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਲੀ ਗੋਮਾਤਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਅਖੰਡ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਕਾਲੀ ਗੋਮਾਤਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਡਿੱਗਦਾ ਨਹੀਂ। ਫਿੱਕੀ ਗੋਮਾਤਾ ਵਿਰਲੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਚਿੱਟੀ ਗੋਮਾਤਾ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਗੋਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰਤਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਨੀਲੀ ਧਨ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ; ਪਿਲੀ ਗੋਮਾਤਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪਾਪ ਬਚਪਨ, ਜਵਾਨੀ, ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ, ਬੋਲ, ਕਰਤਬ ਜਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ, ਜਾਂ ਅਵੈਧ ਸੰਬੰਧ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ, ਝੂਠੇ ਤੋਲ-ਮਾਪ, ਕੁੜੀਆਂ ਜਾਂ ਗੋਮਾਤਾ ਬਾਰੇ ਝੂਠ – ਪਿਲੀ ਗੋਮਾਤਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਛੇਤੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਦਸ ਜੋਜਨ ਚੌੜੀ, ਅਤੇ ਜਦ ਤੱਕ ਵੱਛਾ ਦੇ ਪੈਰ ਤੇ ਮੂੰਹ ਬਣੇ ਨਹੀਂ, ਤਦ ਤੱਕ ਗੋਮਾਤਾ ਧਰਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗ, ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ, ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਤਾਮਬੇ ਦੀ ਪਿੱਠ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰ, ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਬਰਤਨ, ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਫੁੱਲ ਤੇ ਸਜਾਵਟ – ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਿਲੀ ਗੋਮਾਤਾ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਗੋਮਾਤਾ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ, ਵਧੀਆ ਫੁੱਲ-ਫਲ ਵਾਲੇ ਉਪਜਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦਰਖ਼ਤ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਦੀਆਂ ਦੁੱਧ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਲ ਹਨ – ਇੱਥੇ ਉਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗੋਮਾਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦਸ ਗੋਮਾਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਲਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਬਲਦ ਤੇ ਦਸ ਗੋਮਾਤਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਬਲਦ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਰ ਗੋਮਾਤਾਵਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਬਲਦ – ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਦਾ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਹੈ। ਚਾਰ ਗੋਮਾਤਾਵਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਛੇ, ਤੇ ਇੱਕ ਬਲਦ – ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਛੱਡੋ; ਇਹ ਸਦਾ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਬਲਦ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ 'ਤੇ ਜਿੰਨੇ ਵਾਲ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਲਦ ਜਦ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਬਲਦ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੁਰ ਨਾਲ ਖੋਦਦਾ ਹੈ, ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਡੱਲ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਹੋ ਕੇ ਭੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀਵਤ ਹੋਵੇ, ਮਾਂ ਲਈ ਚੰਦਨ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੀ ਗੋਮਾਤਾ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਵਰਗ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦਾਨੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਖੰਡ ਸਵਰਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਗੋਮਾਤਾ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਨੌਜਵਾਨ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੱਛਾ ਦੇ ਚੁੱਕੀ, ਤੇ ਮਿਠੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਗੋਮਾਤਾ ਧਰਤੀ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਮਾਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਅਸੰਖ ਅਮੋਲੀ ਫਲਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਗਾਥਾ ਪੁਰਾਣਿਕ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਸਨਮਾਨ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।