ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਵਸਤਾਂ, ਕਾਜਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਤੇਲਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮਿਆਂ ‘ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਸੁਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਮੋਠੀ ਘਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਸੁਵਰਗ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪੁਜਾਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਿਰਮੌਰ ਹੈ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਫਿਰ ਗਾਂ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੀ ਇਕਤਾ ਦਾ ਸੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਇਕ ਗੰਢ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਚਲਾਇਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇਜ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਗੁੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਚਾਰ ਹਿੱਸੇ ਬਣੇ—ਵੈਦ, ਅੱਗ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਪੁਜਾਰੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਤੇਜ ਤੋਂ ਵੈਦ ਅਤੇ ਅੱਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਫਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਗਾਂ ਅਤੇ ਪੁਜਾਰੀ ਜਨਮੇ।" "ਉੱਥੇ, ਮੈਂ ਚਾਰ ਵੈਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਚੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੇ ਲੋਕਾਲੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ। ਅੱਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਆਹੁਤੀਆਂ ਸਵਿਕਾਰਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਪੁਜਾਰੀ ਵੀ। ਘਿਉ ਗਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਾਰੇ ਗਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਸਰੋਤ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਲੋਕ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨਾਲ ਸਦਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਿਆਪਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਚੀ, ਸਭ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਜਨਮੀ, ਸੱਚੀ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਖਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਪਾਲਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸੀ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਦਿਤਾ ਹੈ: ਇਹ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।" "ਇੱਥੇ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਮਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਪਾਪ ਦਾ ਇਕ ਰੇਸ਼ਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੌਰੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਗਾਂ ਧੇਨੁਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਤ੍ਰੈਗੁਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਮੂਲ ਦੇਵੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਗਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਦਾਰਥ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਸ਼ਾਬ, ਗੋਬਰ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀ ਅਤੇ ਘਿਉ।" "ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਿਉ, ਦਹੀ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਗਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ; ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਮੈਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਤੇ ਪਾਨ ਪੰਜ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੁੱਧ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਹੀ ਵੀਹ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਘਿਉ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ। ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਗਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਖਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਭੋਜਨ ਪਿਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਏ ਚਾਵਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਜਿਹੜਾ ਭੀ ਪਦਾਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਆਹੁਤੀ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ, ਉਹ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਫਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਰਜੀਵ ਪਦਾਰਥ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਸੀ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਕਰਮ ਅਤੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਸਦਾ, ਹਰ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਹੜੇ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੂਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਇਹ ਸੱਚ ਜਾਣ ਸਕਾਂ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਗਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਦੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ—" "ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਸੁਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਧਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨ ਦਾ ਅਧਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋਵੇ—" "ਅਤੇ ਜੋ ਆਪਣੀ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਗਾਂ ਦੀ ਸਿੰਗ ਤੋਂ ਟਪਕਦਾ ਪਾਣੀ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਿਆਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ—ਉਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਪੂਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਾਰਦ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ, ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—" "ਗਾਂ ਦੀ ਸਿੰਗ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣਾ, ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਗਾਂ, ਘਿਉ, ਸ਼ਹਦ, ਰਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਆਂਗੂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਛੂਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਂ ਘਿਉ ਤੇ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਘਿਉ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮੀ ਹੈ, ਤੇ ਘਿਉ ਤੋਂ ਹੀ ਉਪਜਦੀ ਹੈ।" "ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਿਉ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਘਿਉ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਭੰਵਰ ਹੋਣ; ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ। ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਾਂ ਹੋਣ, ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਗਾਂ ਹੋਣ; ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਹੋਣ, ਮੈਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਾਂ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਤਰ ਸਵੇਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸੁਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰੀ; ਜਿਵੇਂ ਹਰੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਗਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਗਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹਨ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ; ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਘਰ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ। ਗਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਵੈਦ ਆਪਣੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਸਿੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।" "ਉਸਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸਕੰਦ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮਾ; ਭੈੜੇ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ ਮੱਥੇ ‘ਤੇ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਸਿੰਗਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ‘ਤੇ। ਕੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੁੜ ਦੇਵਤਾ, ਤੇ ਜੀਭ ‘ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਸਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਕ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।