ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹਨ, ਪਰ ਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ? ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ।” ਇਸ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਜੌਤਿ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਸ ਜੌਤਿ ਦੇ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਤੱਤ ਨਿਕਲੇ—ਵੇਦ, ਅੱਗ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਅੱਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ; ਫਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਗਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਨਮੇ। ਮੈਂ ਇਹ ਚਾਰ ਵੇਦ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਰਚੇ। ਅੱਗ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਉਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਇਹ clarified butter (ਘਿਉ), ਗਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਚਾਰ ਤੱਤ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੱਤ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹਨ।” ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਗਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਕਰਕੇ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਣ, ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਅਸੁਰ ਹੋਣ। ਗਾਂ ਸਭ ਦੇ ਲਈ ਉਪਕਾਰਕ ਹੈ, ਸੱਚੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਖਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਇੱਕੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਗਾਂ ਇਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਾਪ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਗਉਰੀ ਹੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਗਾਂ ਧੇਨੁਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੇਵੀ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੂਲ ਹੈ। ਗਾਂ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ—ਪਿਸ਼ਾਬ, ਗੋਬਰ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਅਤੇ ਘਿਉ—ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਸਤਪੁਰਸ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਅਤੇ ਘਿਉ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਗਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਪਾਨ ਪੰਜ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੁੱਧ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਹੀਂ ਵੀਹ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਘਿਉ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ। ਪਰ ਜੋ ਗਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਭੋਜਨ ਪਿਤਰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਏ ਹੋਏ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਖਾਣ ਨਾਲ ਅਨੇਕਾਂ ਗੁਣਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਗ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ, ਉਹ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵੀ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਪਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਹੀ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਜੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਸਾਰੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, “ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਬਲਦ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਆਰਾਮ ਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ, ਨਾ ਕੱਟੀ ਘਾਹ, ਚੋਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਚਰਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਰੱਜਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰੋਕਟੋਕ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਚੰਗੀ ਗਉਸ਼ਾਲਾ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਗੋਬਰ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਬਚਿਆ ਖਾਣਾ ਗਉਸ਼ਾਲਾ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਆਪਣੇ ਲਈ ਵੀ ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ, ਠੰਡ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਧੂੜ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਪਲੰਘ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਗਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਿੰਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨੋ, ਜੋ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਂ ਦੇ ਯੋਗ ਦੁਖਾਂ ਤੋਂ ਪੂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਧਨ-ਧਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਬੀਮਾਰ, ਬੱਚੀ ਜਾਂ ਬੁੱਢੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੋ-ਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਾਂ ਤਗੜੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਉੱਤੇ ਜੋੜ ਕੇ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਗੋ-ਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਦਾ ਹਕਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਗਾਂ ਨੂੰ ਫਸਲ ਦੇ ਬਿਨਾ ਜਾਂ ਚਰਣ ਜਾਂ ਪੀਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਗੋ-ਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਕਰਾਂਤੀ, ਪੂਰਨਿਮਾ ਜਾਂ ਅਮਾਵੱਸ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਹਲ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਮਾਰਨ ਦੇ ਪਾਪ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।” “ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਚਿੱਟੀਆਂ ਜਾਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਕਾਲੀ ਸੁਰਮਾ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਤੇਲਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਸ ਰਹਿਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁੱਠ ਘਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਸਵਰਗ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪੁਰੋਹਿਤ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਂ ਵੀ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਗਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।” ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕਿਹੜੇ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਉਪਾਇਆਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?” ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਗਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਦੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਚਾਰਯਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਧਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਂ ਦੀ ਵੀ। ਜੇ ਕੋਈ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਬਰਤਨ ਲੈ ਕੇ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗ ਤੋਂ ਟਪਕਿਆ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਲਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਣਗਿਣਤ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਾਈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਧਨ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼, ਸਭ ਗਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।