ਮਾਤਾ, ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਝੂਠੇ ਸਾਬਤ ਹੋਏ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਦਰੂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਚਨ ਲਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ, ਕਦਰੂ—ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ—ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਦਿਲੋਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਹਰੀ ਦਾ ਘੋੜਾ ਕਾਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਕਦਰੂ ਦੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੀ ਦਾਸੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਕਦਰੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮਾਂ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਪੁੱਛ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਉਹ ਸੱਪ ਖਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁੱਖੀ ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਕਦਰੂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਇਸ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਸਕਾਂ।” ਕਦਰੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਖੋਟਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਦੇ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਨਤਾ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਵਿਨਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਨੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਮੰਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰੇਂਗਾ?” ਗਰੁੜ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਮਾਂ, ਮੈਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਲਿਆਵਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਲਈ ਅਮ੍ਰਿਤ ਲਿਆਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।” ਪਿਤਾ ਨੇ ਸੁਣ ਕੇ ਦੱਸਿਆ, “ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸਭਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਭੀਤਾਂ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਦਾਨਵ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ। ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵਤਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸੁਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਭਰ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉੱਡ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਧੂੜ ਉੱਡੀ, ਤੇ ਜੋ ਵੀ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ, ਉਹ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਿਆ। ਉਹ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਚੋਚ ਨਾਲ ਅੱਗ ਬੁਝਾ ਦਿੱਤੀ; ਧੂੜ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕੇ। ਗਰੁੜ ਨੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਲਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਜੋ ਪੰਛੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਗਿਆ? ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਆਉਂਦੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿਆਂਗਾ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਿਖਾ।” ਇੰਦਰ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਮਾਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਤੇ ਮਾਤਲੀ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਰਥ, ਪਹੀਆ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਝਟਕ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਤਲੀ ਤੇ ਐਰਾਵਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਗਰੁੜ ਦੀ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਵਜਰ ਮਾਰਿਆ, ਪਰ ਵੱਡੇ ਪੰਛੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ ਨਿਕੰਮਾ ਵੇਖਿਆ, ਡਰ ਗਿਆ ਤੇ ਲੜਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਚੁਪਚਾਪ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਗਰੁੜ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਉਤਰਾ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸੱਪ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਤੇਰਾ ਵਚਨ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਇਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।” ਗਰੁੜ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਜਦ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਦਿੱਤਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਇਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਲਏਂਗਾ, ਹੇ ਹਰੀ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਅਮ੍ਰਿਤ ਲਿਆ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।” ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ ਸਮੇਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਖਿੜ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਮੰਗਵਾਇਆ, ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਥੋਂ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ—ਘਾਹ, ਲੱਕੜ, ਜਾਨਵਰ, ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ—ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ; ਉਧਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਅਮ੍ਰਿਤ ਚੱਕ ਲਿਆ। ਕਦਰੂ ਨੇ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, ਉਥੇ ਵਿਸ਼ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਵਿਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ; ਮਾਂ ਨੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਤੁਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਦਾ—” “ਇਹ ਬੂੰਦਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਖੁਸ਼ ਰਹੋ।” ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ— ਉਹ ਕਹਿਆ, “ਮਾਂ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਹੋਵੇ।” ਦੇਵਤੇ, ਸਿੱਧ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸੱਪਾਂ ਵਲੋਂ ਰਿਹਾਈ ਪਾ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ-اپنے ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ; ਸੱਪ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਉਧਰ ਗਰੁੜ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਕੀ ਸੱਪ ਡਰ ਕੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਪਾਤਾਲ, ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ। ਜੋ ਸੱਪ ਬਚੇ, ਉਹ ਚੁਪਚਾਪ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਸੱਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਰੁੜ ਦਾ ਖੁਰਾਕ ਬਣਨ ਲਈ ਨਿਯਤ ਹੋ ਗਏ।