ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਈ, ਹਰੀ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਬਾਂਹ ਤੇ ਆ ਚੜ੍ਹ, ਅਸੀਂ ਹਾਥੀ ਤੇ ਕਛੂਏ ਨੂੰ ਖਾਵਾਂ।” ਗਰੁੜ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਮੇਰੀ ਭਾਰ ਨੂੰ ਨ ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਝੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਨ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ; ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਜੀਵ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਝੱਲ ਸਕਦੇ ਹੋ?” ਗਰੁੜ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਮੇਰਾ ਭਾਰ ਝੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਜੋਰ ਨੂੰ ਝੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?” ਹਰੀ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਸਿਆਣਾ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਆਪ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ। ਜਦ ਤੂੰ ਇਹ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਲਵੇਂਗਾ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, “ਜੋ ਹੁਕਮ।” ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਪਰ ਹਰੀ ਦੀ ਬਾਂਹ ਗਰੁੜ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੰਪੀ; ਉਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਪਹਾੜੀ ਟਾਹਣੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਟਾਹਣੀ ਪਹਾੜੀ ਵਾਸਤੇ ਡਿੱਗੀ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੰਗਲ—ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ—ਹਿੱਲ ਗਏ, ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਕੰਪ ਗਏ। ਫਿਰ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਹਾਥੀ ਤੇ ਕਛੂਏ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਾ ਹੋਈ; ਉਸ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮਿਟੀ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੀ ਬਾਂਹ ਦੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾ।” ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਭੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਰੀ ਦੀ ਬਾਂਹ ਤੋਂ ਮਾਸ ਖਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਹਰੀ ਦੀ ਬਾਂਹ 'ਤੇ ਕੋਈ ਜਖਮ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਫਿਰ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਹਰੀ—ਜੋ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ—ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?” ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਜਾਣੋ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ।” ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਹਰੀ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਗੂੜ੍ਹ ਨੀਲਾ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ—ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਹੜੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂ?” ਹਰੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰਾ ਵਾਹਨ ਬਣ, ਹੇ ਵੀਰ, ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਬਣ, ਸਦਾ।” ਗਰੁੜ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਬੁਧੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ; ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਫਲਵੰਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਾਲਕ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਖ ਲਿਆ।” ਗਰੁੜ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵਾਂਗਾ।” ਵਿਸ਼ਨੂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਅਜਰ-ਅਮਰ ਹੋ ਜਾ।” ਹਰੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, “ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਭੈ ਰਹੇਂਗਾ; ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਤੇ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮੇਰੀ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਤੈਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੇ ਸੁਖ ਮਿਲੇ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਮਿਲੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਆਨੰਦ ਮਾਣੇ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤ ਕਰੇਗਾ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ ਉਥੋਂ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਗਰੁੜ, ਤਾਰਕਸ਼, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ; ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਧਨਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਖੇਤ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਧਨਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਜਿਹਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ। ਜਿਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਪਾ ਲੈਂਦਾ। ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਰੋਜ਼ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਮੰਤਰ ਤੇ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹਦਾ—ਜੋ ਹਰੀ ਦੀ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਲੈਂਦਾ—ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਪੁੰਨ ਕਮਾਈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਧਨਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਭੇਦ। ਜਿਸ ਦਾ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਤਪ, ਪੁੰਨ, ਤੇ ਯੱਗ ਕਰੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਪਰ ਤੂੰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਤ੍ਰੀ-ਮਾਤਾ ਵਲੋਂ ਆਏ ਭਿਆਨਕ ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ। ਫਿਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਕੋਲ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਗਰੁੜ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅੱਜ ਤੂੰ ਖਾ ਲਿਆ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖ ਲਿਆ।” “ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੇਰ ਲਾ ਦਿੱਤੀ? ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਚਿੰਤਤ ਸੀ।” ਮਾਤਾ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਮੁਸਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ; ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਤਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ: “ਤੂੰ, ਹਾਲੇ ਬਚਾ, ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਕਠਿਨ ਕੰਮ ਕਰ ਲਿਆ?” “ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਧਨਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ; ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਵਰ ਪਾ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ।” “ਤੇਰੇ ਸ਼ੌਰਤ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਦੋਵੇਂ ਵੰਸ਼ ਉੱਤਰੇ ਹਨ।” ਸੁਪਰਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮਾਤਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂ? ਦੱਸੋ।” “ਤੁਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਪਾਸ ਵੀ ਜਾਵਾਂਗਾ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰੋ। ਮੇਰੀ ਸਹੋ-ਪਤਨੀ, ਮੇਰੀ ਭੈਣ, ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਧਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਦਾਸੀ ਬਣ ਗਈ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਕੌਣ ਬਚਾਏਗਾ? ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੇ ਸੱਪ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਕਾਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਵੇਰੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਇਹ ਘੋੜਾ ਕਾਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।’ ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਥੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ‘ਇਹ ਘੋੜਾ ਸਦਾ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਹੈ।