ਇਹ ਕਥਾ ਬੜੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਚੰਡਾਲ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਂ ਦੋਹਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਵਲੋਂ ਗਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਦੋਜਾਤੀ (ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ) ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਦੋਜਾਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਂਦਾ; ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਮੁੜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: "ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਐਸੇ ਪਾਪ ਕਰ ਬੈਠੇ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ?" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: "ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਕਰ ਲਏ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਰੁਚਿਕਰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਨੌਜਵਾਨੀ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਚੰਡਾਲੀ ਔਰਤ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਚੰਡਾਲੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰਾਂ-ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਸਦੇ ਘਰ ਹੀ ਵੱਸ ਗਿਆ। ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਘਰ ਦਾ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਦਿਰਾ ਤੋਂ ਵੀ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਚੰਡਾਲੀ ਔਰਤ ਉਸਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਣ ਅਤੇ ਮਦਿਰਾ ਪੀਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ, "ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤ, ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਿਆ ਕਰ; ਜਦੋਂ ਵੀ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਘਿਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।" ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਥੱਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਸੋ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਚੰਡਾਲੀ ਪਤਨੀ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ, ਮਦਿਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਚਹੁੰ ਪਾਸ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਲਪਟੀਆਂ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਘਰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਚੀਕਦਾ ਹੋਇਆ ਉਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਵਿਲਾਪ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, "ਇਹ ਅੱਗ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ? ਮੇਰਾ ਘਰ ਕਿਵੇਂ ਸੜ ਗਿਆ?" ਤਦ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਰਤਾਵ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਮੁੜ ਸੁਨੇਹਾ ਮਿਲਿਆ: "ਤੇਰਾ ਤੇਜ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਧਰਮ ਅਚਰਨ ਕਰ।" ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਧਰਮ ਅਪਣਾਓ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਰਤ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। "ਤੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ, ਕ੍ਰਿਚ੍ਰ ਅਤੇ ਤੀਬਰ ਕ੍ਰਿਚ੍ਰ ਵਰਤ ਕਰ, ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ ਅਤੇ ਦੈਵੀ ਤਪ ਕਰ, ਤੁਰੰਤ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਤੀਰਥ ਜਾਂ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।" "ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਪਾਪ ਜਲਦੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਤੂੰ ਮੁੜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਵੀ ਦੱਸੀ: "ਇੱਕ ਵਾਰ, ਖਾਣ ਲਈ ਗਰੁੜ, ਜੋ ਵਿਨਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਬਾਹਰ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਬਾਹਰ ਸੀ।" ਉਹ ਨਵਾਂ ਪੰਛੀ ਭੁੱਖਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ, "ਮੈਨੂੰ ਖਾਣ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੇ।" ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਗਰੁੜ ਵਰਗਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਕਹਿੰਦੀ, "ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮਿਟਾ ਸਕਦੀ। ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਕਸ਼੍ਯਪ, ਉੱਤਰੀ ਲੌਹਿਤਯਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਉਥੇ ਜਾ, ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਮੰਗ। ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਭੁੱਖ ਮਿਟ ਜਾਵੇਗੀ।" ਮਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਨਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗਰੁੜ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਦੇਖ, ਉਹ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਆਖਦਾ, "ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਭੁੱਖਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਖਾਣ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੇ।" ਕਸ਼੍ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਦੱਸਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਾਪੀ ਨਿਸ਼ਾਦ ਇਸ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲੈ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿ।" "ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਕਾਂਵੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਨੂੰ ਗੰਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਿਆ ਹੀ ਖਾ ਲੈ।" ਗਰੁੜ ਨੇ ਐਸਾ ਹੀ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਉਸਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ, ਨਾ ਉਹ ਨਿਗਲ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਉਗਲ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਪਿਤਾ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਮੇਰੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਫਸ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਾਂ ਉਗਲ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਨਾਂ ਨਿਗਲ।" ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ।" ਫਿਰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਆ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਸੱਜਣ, ਮਿੱਤਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹਨ। ਪਿਉ-ਸਸੁਰ, ਸਾਲੇ, ਦੋਸਤ, ਬੱਚੇ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਾਹੇ ਨਰਕ ਜਾਂਵਾਂ ਜਾਂ ਸੁੱਖ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਚੰਡਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਗ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਇਹ ਲੋਕ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੇ; ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕਥਾ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਵੀ ਜੇਕਰ ਮਨੁੱਖ ਪਛਤਾਵੇ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ, ਧਰਮ ਅਚਰਨ ਕਰੇ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁੜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।