ਇੱਕ ਵਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਸਫ਼ੈਦ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਅੱਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਸਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਿੱਚ, ਚੋਟੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ।" "ਸੰਖਿਆਯਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਗਾਯਤਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਗਿਆ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੇ ਚੋਵੀ (24) ਅੱਖਰ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰ ਤੱਕ ਚੋਵੀ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਜੇ ਕੋਈ ਹਰ ਅੱਖਰ ਦੀ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਗਾਯਤਰੀ ਦੇ ਹੋਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਲੱਛਣ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੰਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਅਤੇ ਪੰਜ ਅੱਖਰ ਹਨ, ਯਜੁਰ ਮੰਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਅਠਾਰਾਂ। 'ਹ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰਕੇ, ਜਲ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੌ ਵਾਰੀ ਜਾਪੋ।" "ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ—even ਜੇ ਲੱਖਾਂ ਗੰਭੀਰ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਪਾਪ ਹੋਣ, ਬ੍ਰਹਮ ਹਤਿਆ ਵਰਗੇ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਵੀ, ਜਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਮੰਤ੍ਰ: 'ਓਮ! ਯਜੁਰਵੇਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸੋਮਾ ਪੀਓ, ਸਵਾਹਾ!' ਵਿਸ਼ਨੂ ਮੰਤ੍ਰ, ਮਹਾਨ ਮੰਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ—all ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇਵਤਾਵਾਂ, ਸੂਰਜ, ਗਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਲਈ ਹਨ। ਬੇਟਾ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਹਨ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦਿਓ। ਦਾਨੀ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਅਖੁੱਟ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਪਾਠ, ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਸੱਚਾ ਆਚਰਨ, ਵੇਦ, ਸ੍ਰਮਿਤੀ, ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੁਣਾਉਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਦਵਿੱਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਂਗ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੈ।" "ਜੋ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੀਰਥ ਬਣ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਅਖੁੱਟ ਸ਼ਕਤੀ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਇਸੇ ਜਿਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਅਚੁਤ ਦਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਕਦੇ ਪਾਪ ਹੋ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਜਾਂ ਅੱਗ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਯਜਮਾਨੀ, ਪਾਠ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ; ਦਵਿੱਜ ਅੱਗ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਹਨ।" "ਦਾਨ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਥੇ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" "ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗਾਯਤਰੀ ਦਾ ਜਾਪ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇਵਤਾ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ," "ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਨਾਰਦ, ਗਾਯਤਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਜਾਪ ਕਰ।" ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਅਤੇ ਹਰ ਅੱਖਰ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕਿਵੇਂ ਹਨ? ਪਿਤਾ, ਇਹ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਣਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੋ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਗੁਦਾ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਅਪਾਨ ਵਾਸਦਾ ਹੈ; ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਗੁਦਾ ਨੂੰ ਸੰਕੁਚਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਸ ਨਾਲ ਜੋੜੋ; ਫਿਰ, ਵਧੀਆ ਕੁੰਭਕ ਕਰਕੇ," "ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਕੇ, ਦਵਿੱਜ ਗਾਯਤਰੀ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੇ; ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਵਾਲਾ ਵੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਪ ਕਰੇ।" "ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਜਾਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹਰ ਅੱਖਰ ਦੀ ਧੁਨੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰੱਖੋ।" "ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ-ਸਥਿਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਸੁਣ, ਬੇਟਾ, ਮੈਂ ਹਰ ਅੱਖਰ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦਵਿੱਜ ਫਿਰ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਪੀਦਾ। ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ ਅੱਗ ਦਾ, ਦੂਜਾ ਵਾਯੂ ਦਾ," "ਤੀਜਾ ਅੱਖਰ ਸੂਰਜ ਦਾ, ਚੌਥਾ ਵਾਯੂ ਦਾ; ਪੰਜਵਾਂ ਯਮ ਦਾ, ਛੇਵਾਂ ਵਾਰੁਣ ਦਾ।" "ਸੱਤਵਾਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਅੱਠਵਾਂ ਪਰਜਨਯਾ, ਨੌਵਾਂ ਇੰਦਰ, ਦਸਵਾਂ ਗੰਧਰਵ ਦਾ।" "ਗਿਆਰਵਾਂ ਪੂਸ਼ਣ, ਬਾਰਵਾਂ ਮਿਤ੍ਰ ਦਾ; ਤੇਰਵਾਂ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ, ਚੌਦਵਾਂ ਵਾਸਵ ਦਾ।" "ਪੰਦਰਵਾਂ ਮਰੁਤ ਮੰਤ੍ਰ, ਸੋਲਵਾਂ ਸੌਮ੍ਯ, ਸਤਾਰਵਾਂ ਆਂਗੀਰਸ, ਫਿਰ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵ।" "ਉਣੀਹਵਾਂ ਆਸ਼੍ਵਿਨ, ਵੀਹਵਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ, ਇਕੀਹਵਾਂ ਸਰਵਦੇਵਮਯ।" "ਬਾਈਹਵਾਂ ਰੌਦ੍ਰ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮ; ਚੋਵੀਹਵਾਂ ਵੈਸ਼੍ਣਵ—ਇਹ ਹਨ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ।" "ਜਾਪ ਸਮੇਂ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਬ੍ਰਹਮ ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਯਤਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰੱਖੇ।" "ਚੋਵੀ (24) ਸਥਾਨਾਂ, ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰ ਤੱਕ, ਯੋਗੀ ਵੱਡੀ ਉਂਗਲੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖੇ।" "‘ਸ’ ਟਖਣ 'ਤੇ; ‘ਵੀ’ ਪਿੰਡੀਆਂ 'ਤੇ; ‘ਤੁ’ ਗੁੱਟਾਂ 'ਤੇ; ‘ਵ’ ਰਾਨਾਂ 'ਤੇ।" "‘ਰੇ’ ਗੁਪਤ ਅੰਗ 'ਤੇ; ‘ਣੀ’ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਗ 'ਤੇ; ‘ਯੰ’ ਕਮਰ 'ਤੇ; ‘ਭ’ ਨਾਭੀ 'ਤੇ।" "‘ਗੋ’ ਪੇਟ 'ਤੇ; ‘ਦੇ’ ਛਾਤੀ 'ਤੇ; ‘ਵ’ ਹਿਰਦੇ 'ਤੇ; ‘ਸ੍ਯ’ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ।" "‘ਧੀ’ ਮੂੰਹ 'ਤੇ; ‘ਮਾ’ ਤਾਲੂ 'ਤੇ; ‘ਹਿ’ ਨੱਕ ਦੇ ਅੱਗੇ; ‘ਧੀ’ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ।" "‘ਯੋ’ ਭਰੋ-eyebrows ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ; ‘ਯੋ’ ਮੱਥੇ 'ਤੇ; ‘ਨਹ’ ਮੂੰਹ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ; ‘ਪ੍ਰ’ ਮੂੰਹ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ।" "‘ਚੋ’ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ; ‘ਦਾ’ ਉੱਪਰਲੇ ਪਾਸੇ; ‘ਯਾਤ’ ਸਿਰ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਅਪਕ।" ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਗਾਯਤਰੀ ਦੇ ਜਾਪ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।