ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕਿਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਾਧਵ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?” ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰਵੋਚ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ, ਸਤਕਾਰ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਖੇਤ ਵਾਂਗ ਸਮਝੋ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘਾਹ ਜਾਂ ਕੰਡੇ ਨਹੀਂ; ਉਥੇ ਜੋ ਵੀ ਬੀਜ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫਲ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸੁਖਦਾਈ ਦਾਨ ਸਿੱਧਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦਾਨ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਇਆ—even ਜੇਕਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅਕਰਮਣ ਕਰੇ—ਉਹ ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਰਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਕਦੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਉਸ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਖੂਤ ਸੁਵਰਗ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਦੌਲਤ ਯੋਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਮੇਂ, ਸਥਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੌਲਤ ਪੂਰੀ ਉਮਰ, ਜਨਮ-ਜਨਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਂ ਗਰੀਬ ਹੁੰਦਾ, ਨਾਂ ਬੀਮਾਰ, ਨਾਂ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਨਪਸੰਦ ਪਤਨੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਹੱਥ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਰਗੜ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੱਥ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ; ਹੋਰ ਹੱਥ ਸਿਰਫ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਦੀਆਂ ਅੰਗਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਲਈ ਉੱਤਮ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ; ਉਥੋਂ ਹੀ ਵੇਦ ਵੀ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਦੇ ਕਾਰਣ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਣ। ਪਿਤ੍ਰ ਕਰਮ, ਵਿਆਹ, ਅੱਗ ਦੇ ਕਰਮ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਮ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਭੂਤਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ, ਦਾਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ, ਯਜਨ, ਪੁੰਨ—all ਫਲ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਉਥੇ ਫਿਰ ਰਾਖਸ਼, ਭੂਤ, ਦੈਤ, ਆਦਿ ਹੀ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਯਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ, ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਪੁੰਨ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੇਕਰ ਸਤਕਾਰ ਨਾ ਕਰੇ, ਵੈਰ ਕਰੇ ਜਾਂ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਮਰ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀ। ਇਸ ਉਲਟ, ਉਮਰ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੌਲਤ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਸੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇਕਰ ਸਤਕਾਰ ਕਰੇ, ਉਮਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਗਿਆਨ, ਦੌਲਤ—all ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਉਹ ਘਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ, ਜਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਸਵਾਹਾ’, ‘ਸਵਧਾ’, ‘ਸਵਸਤੀ’ ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕਿਹੜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਤਕਾਰਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਨਹੀਂ?” ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਤਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਤਮ ਚਰਿਤਰ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਤੀਰਥ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ।” ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕੌਣ ਜਨਮ ਤੋਂ ਵੇਦਵਾਨ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਤੋਂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ?” ਅਤੇ “ਕੌਣ, ਚਾਹੇ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਤਕਾਰਯੋਗ ਹੈ?” ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੋ ਵੇਦਵਾਨ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸਤਕਾਰਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜੋ ਅਵੇਦਵਾਨ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਤਕਾਰਯੋਗ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਵਿਅਾਸ ਅਤੇ ਵੈਭੰਡਾਕ। ਖ਼ਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠਾ ਇੱਕ ਵੈਸ਼ਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ accomplished ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸੁਣੋ, ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸੱਚੇ ਲਕੜਾਂ।” ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਤੀਰਥ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਜਨਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਦਰਜਾ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਲਕੜਾਂ ਹਨ। ਗਿਆਨ, ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵੇਦ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਤਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਦਾ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਭਜਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਤਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ, ਸਭ ਨਾਲ ਨਿਰਪੱਖ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕਦੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਜੋ ਸਦਾ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ਿਖਿਆ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਤਾਂ, ਰੋਜ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਦੋਸਤ ਤੇ ਵੈਰੀ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਦਇਆਵਾਨ, ਸਭ ਨਾਲ ਨਿਰਪੱਖ ਹੈ। ਜੋ ਹੋਰ ਦਾ ਸਮਾਨ ਜਾਂ ਵੱਸਤੂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ—even ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਪੱਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ—ਜੋ ਇਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਪਰ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ—even ਜੇਕਰ ਉਹ ਘਰ ਆ ਜਾਵੇ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਗਾਇਤਰੀ ਦਾ ਲਕੜ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਅੱਖਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕੀ ਹੈ? ਉਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਪੈਰ, ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਗਾਇਤਰੀ ਦਾ ਛੰਦ ਗਾਇਤਰੀ ਹੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸਵਿਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਠਿਕਾਣਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਿਦਵਾਨ, ਅਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।