ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਸਬ੍ਰਹਮਣਯਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਆਦਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਅੱਖ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਜੋਤੀ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਹੇ ਸੂਰਜ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ! ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਸ ਦੈਤ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੂਰਜ? ਸੂਰਜ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ, ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਦੁਸਟ, ਸੌ ਠੱਗੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ।” “ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੂੰ ਅੰਧਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਚੁੱਕ, ਉਸਨੂੰ ਦੂਰ ਸੁੱਟ, ਹੇ ਹਰਾ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ।” ਫਿਰ ਅੰਧਕਾ, ਜੋ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਅੰਧਕਾ ਵਲੋਂ ਵੱਡਾ ਦਬਾਅ ਆਇਆ। ਰੁਦ੍ਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਪਾਸੁਪਤ ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ। ਜਦੋਂ ਰੁਦ੍ਰਾ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਅੰਧਕਾ ਛਿੱਲਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਲਹੂ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਵੇਂ ਅੰਧਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਹੂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਦਿਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਅੰਧਕਾ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀਣ ਲਈ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਸ਼ੌਰੀ, ਬਾਢਵੀ, ਸੌਪਰਨੀ, ਵਾਯਵਿਆ, ਸ਼ੰਖਿਨੀ, ਅਤੇ ਤੈਤਤਿਰੀ ਮਾਤਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਫਿਰ ਸੌਰੀ, ਸੌਮਿਆ, ਸ਼ਿਵਦੂਤੀ, ਚਾਮੁੰਡਾ, ਵਾਰੁਣੀ, ਵਾਰਾਹੀ, ਨਾਰਸਿੰਹੀ, ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਅਤੇ ਵਿਭਾਵਰੀ ਮਾਤਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼ਤਾਨੰਦਾ, ਭਗਾਨੰਦਾ, ਪਿਚਛਿਲਾ, ਭਗਮਾਲਿਨੀ, ਬਾਲਾ, ਅਤਿਬਾਲਾ, ਰਕਤਾ, ਸੁਰਭੀ ਅਤੇ ਮੁਖਮੰਡਿਤਾ ਬਣਾਈਆਂ। ਫਿਰ ਮਾਤਰਨੰਦਾ, ਸੁਨੰਦਾ, ਬਿਡਾਨੀ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਰੇਵਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖਿਪੱਟਿਕਾ ਵੀ ਰਚੀਆਂ। ਫਿਰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਛਿੱਲਿਆ, ਅਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਲਹੂ ਨੂੰ ਪੀ ਲਿਆ। ਲਹੂ ਖਤਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਦੈਤ ਸੁੱਕ ਗਿਆ; ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਉੱਤੇ ਟੰਗਿਆ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ। ਫਿਰ ਵੀ, ਰੁਦ੍ਰਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੜ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਸੁਰ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ। ਤਦ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਉਸ ਅਸੁਰ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਸਤਿ-ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਅਸੁਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਦੇਵ, ਮਿਹਰ ਕਰ। ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਯਜਮਾਨ, ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਦਿ ਅਤੇ ਅੰਤ ਹੋ। ਬਾਣ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸਾਜ-ਸੰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰਾਜਤਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਪਾਈ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰ ਦੀ ਠੋਕਰ ਨਾਲ ਦੁਖ ਸਹਿ ਲਿਆ। ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਲਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜਤਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੋ ਇੰਦਰ ਦਾ ਵੈਰੀ ਸੀ, ਹੇ ਭਵਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਸਰਵੋੱਚ ਦਾਤਾ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਕਮਲ ਪੈਰ ਮਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਰੁਤਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਤੁਹਾਡੇ ਕਮਲ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਪੁਰਾਣੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਹਰੇਸ਼ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਦਾ ਇਕਮਾਤ੍ਰ ਰੂਪ, ਪੰਜਭੂਤਾਤਮਕ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਰੁੱਖ ਦੀ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਮੰਨ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਭਗਤ ਸਾਥੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਅਗਿਆਨੀ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਸਤਿ-ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਹੇ ਭਗਤ-ਵਤਸਲ। ਜੰਗ ਵਿਚ ਵੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਿਲੋਂ ਤਰਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੁਰ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਮਹੇਸ਼ਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਮਹੇਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ ਗਣੇਸ਼ਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿੰਗਿੜਿਟੀ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਹੈ ਹਰੇਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਨਸਾਨ ਲਈ ਵੀ, ਦਿਵਤਾ, ਖੁਸ਼ੀ, ਰਾਜਤਾ, ਦੌਲਤ ਤੇ ਨਾਮ-ਯਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ?” ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ, ਭੋਗ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਗਿਆਨ, ਵਾਧੂ, ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ। ਪੁਲਸਤਯ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜਿਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੋਲ ਇਹ ਗੁਣ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਦੈਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਖੁੱਟ ਸਵਰਗ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਰਾਜੇ ਧਰਤੀ, ਲੋਕ, ਦੌਲਤ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਇ en deਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਦੈਵ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਪੂਜਨਯੋਗ, ਤੀਰਥ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਜੀਵ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਨਾਰਦ ਨੇ ਇਹ ਅਰਥ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਾਧਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?” ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਜਿਤੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਮੂੰਹ ਖੇਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘਾਹ ਜਾਂ ਕੰਡੇ ਨਹੀਂ; ਉੱਥੇ ਜੋ ਵੀ ਬੀਜ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਫਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਸੁਖਦਾਇਕ ਦਾਨ ਸਿੱਧਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦਾਨ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੋਚ ਵਿਚ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤਿਆਚਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਅਖੁੱਟ ਸਵਰਗ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਦੌਲਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਠੀਕ ਸਮੇਂ, ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਅਖੁੱਟ ਜਾਣੋ, ਜੋ ਜਨਮਾਂ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਸਾਥ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।