ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ ਮੇਰੂ, ਜੋ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੇਮਗਰਭਾ, ਮਹਾਸੇਨਾ, ਅਤੇ ਮੇਘਸਾਖਾ ਪਹਾੜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ; ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਕੈਲਾਸਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੌਂਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੈਖਾਨਸਾ ਸਰੋਵਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ ਸਰੋਵਰ, ਜੋ ਹੰਸਾਂ ਅਤੇ ਬਗਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤ੍ਰਿਸ਼੍ਰਿੰਗਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਅਤੇ ਕੁਮਾਰੀ ਨਦੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੀ। ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵੀ ਉੱਥੇ ਸੀ। ਉਸ਼ੀਰਬੀਜਾ ਪਹਾੜ, ਭਦ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਪਹਾੜ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਦੇਵਾਭਾ ਪਹਾੜ, ਰੇਤਾਂ ਵਾਲਾ ਪਹਾੜ, ਕ੍ਰੌਂਚ—ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਪਹਾੜ—ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਵਾਲਾ ਪਹਾੜ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜਾਂ, ਖੇਤਰਾਂ, ਲੋਕਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨਵ ਨੇ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕਪਿਲਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਵਿਆਘਰਵਾਨ ਵੀ ਹਿਲ ਗਏ; ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ਵਾਸੀ, ਰਾਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਕੰਬ ਗਏ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਥਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮੇਘਾ ਸੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਹਿਲ ਗਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ—ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਭਿਆਨਕ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ—ਬਾਦਲ ਵਾਂਗ ਗرجਦਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੂਫ਼ਾਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰੀ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਰਸਿੰਹ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਨਖਾਂ ਅਤੇ "ਓਮ" ਦੀ ਧੁਨੀ ਦੇ ਸਹਾਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚੀਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਧਰਤੀ, ਸਮਾਂ, ਚੰਦ, ਗ੍ਰਹਿ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ, ਨਦੀਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਸਮੁੰਦਰ—all found peace. ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਦਿ-ਅਨਾਦਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਨਰਸਿੰਹ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਚ ਅਤੇ ਨੀਵਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਪੂਜਨਗੇ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਹੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਤੁਸੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰਕ ਹੋ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਵਿਨਾਸੀ ਮੂਲ, ਉੱਚਤਮ ਉਪਲਬਧੀ, ਸਰਵੋਤਮ ਤੱਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭੇਟ।" "ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ, ਤੁਸੀਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਉੱਚਤਮ ਸੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਪस्या, ਸਰਵੋਤਮ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰਾਹ।" "ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯਜ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਹੂਤੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਹਮ, ਸਰਵੋਤਮ ਯੋਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲੀ।" "ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਕਸ਼, ਤੁਸੀਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਦਾਦਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਨੇ ਨਾਰਾਯਣ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਡਿਆਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਰਸਿੰਹ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹਰੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਿਆ; ਦਿਵਿਆ ਡੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੱਚਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਹਰੀ, ਉੱਤਰ ਦੀ ਦੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਗਿਆ, ਨਰਸਿੰਹ ਰੂਪ ਛੱਡਕੇ, ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਗਰੁੜਾ-ਧਵਜ ਵਾਲਾ, ਅੱਠ ਪਹੀਏ ਵਾਲੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ 'ਚ, ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਿਆ। ਉਹ, ਜੋ ਅਵਿਆਕਤ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਨਰਸਿੰਹ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ; ਹੁਣ ਭਵ ਅਤੇ ਭੈਰਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਦੱਸੋ।" ਪੂਲੱਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੁਣੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਉੱਚਤਮ ਕਰਤਬ। ਇੱਕ ਦਾਨਵ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅੰਧਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਕੱਜਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ ਸੀ।" ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਪस्या ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅਜੈਯ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ। ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਠਾਣ ਲਿਆ: "ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਜੇ ਇਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।" "ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੇ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਹੂੰਠ ਅਤੇ ਚਿਹਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।" "ਜੇ ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਾ ਬਣੀ, ਤਾਂ ਜੀਣ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਮੇਰਾ ਜੰਗੀ ਰਥ ਲਿਆਓ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਾਂਗਾ; ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਸ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਨਕ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ 'ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਅੰਧਕਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, "ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਸ਼ੰਕਰ ਸਮੇਤ।" ਉਸ ਨੇ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਅੰਧਕਾ ਤੋਂ ਡਰ ਗਿਆ, ਭੱਜ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਕੈਲਾਸਾ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਡਰੇ ਹੋਏ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਅੰਧਕਾ ਦਾਨਵ ਤੋਂ ਬਚਾਓ।" "ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਜਾਣ ਨਾ ਲਵੇ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ—" "ਇਹ ਭਿਆਨਕ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਮਰ ਜਾਵੇ; ਇਹ ਕ੍ਰੂਰ ਦਾਨਵ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਲਾਲਚੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਹਾਲਤ 'ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੋ।" ਇੰਦਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ, ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਨੇ ਕਿਹਾ— "ਡਰੋ ਨਾ, ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ।" ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦੇ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਲਾਸਾ ਛੱਡ ਕੇ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਅੰਧਕਾ ਦੇ ਸੰਹਾਰ ਲਈ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜਾਂ, ਸਰੋਵਰਾਂ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ-ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਨਰਸਿੰਹ ਅਤੇ ਭੈਰਵ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਦਾ ਸੁਰਗਾਂ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਗੂੰਜਦੀ ਰਹੀ।