ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤੀਹ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਉਸਦੀ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਏ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿ্ণੂ ਨੇ ਮੱਛੀ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਿਨ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵਰਤ ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੀਰ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਅੰਜਨ ਖਵਾਏ। ਫਿਰ, ਦੋ ਚਮਚਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਖੀਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਿ্ণੂ ਲਈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰੇ। ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਨਮਨ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਮੁੜ ਭਗਵਾਨ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਰਤ ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਉਥੇ ਪੀਂਹੀ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਗੁਰੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਈ, ਉਸ ਗੁਰੂ ਦੀ ਵੀ ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਣੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੇ: "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।" ਫਿਰ ਉਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰੇ: "ਇਸ ਵਰਤ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣ। ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਸਦਾ ਸਥਿਰ ਰਹੇ।" "ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡਾਂ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਅਤਿ ਦੁਲਭ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਰਤ ਧਾਰੀ ਉਹ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਪੂਜਾ ਸਮਾਨ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪ ਭੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਵਿਕਾਰੇ। ਇਹ ਹੀ ਕਾਰਤਿਕ ਜਾਂ ਉਪਵਾਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਾਰਤਿਕ ਦਾ ਵਰਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਂ, ਤੀਰਥ ਸਨਾਨਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਫਲ—ਇਹ ਵਰਤ ਜਦੋਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਧੰਨ ਅਤੇ ਮਹਾ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਭਗਤ ਹੋ ਕੇ ਕਾਰਤਿਕ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਪਾਪ ਡਰ ਕੇ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਜਾਈਏ?" ਜਿਹੜੇ ਭਗਤ ਇਹ ਉਰਜਾ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਭਗਤਾਂ ਅੱਗੇ ਸੁਣਦੇ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਲਿਨਤਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ 'ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਸੰਬੰਧੀ' ਪਚਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਉਰਜਾ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੌਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਪੂਜਾ—ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮੂਲ ਕੀ ਹੈ? ਵਿਸ਼ਣੂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰੰਗਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ? ਤੁਲਸੀ ਕਿੱਥੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਹੇ ਨਾਰਦ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।" ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਬੋਲੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਮੂਲ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਪੁਰਾਤਨ ਕਥਾ ਜਿਵੇਂ ਘਟਿਤ ਹੋਈ, ਪੂਰੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੰਦਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੇ ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵੇਖਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਕਿੱਥੇ ਗਏ ਹਨ?" ਪਰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਵੀ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ: "ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰਾਂਗਾ। ਕੌਣ ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਆਵੇਗਾ, ਹੇ ਦੁਸਟ?" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਗਰਦਨ ਨੀਲੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਆਪਣੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਤਪਤ ਅੱਗ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੱਥ ਜੋੜ ਲਏ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਸੁਰ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ, ਸ਼ਰਵ, ਅੰਧਕ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਸ਼ੰਭੂ, ਜੋ ਨਿਰਾਕਾਰ ਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਜੋ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਜੋ ਸਮਾਂ ਹੋ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਭੋਗਤਾ ਹੋ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸੀਸ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ ਹੋ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਵਾਲੀ ਅੱਗ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ—'ਤੂੰ ਵਰ ਮੰਗ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕੇ, ਤੂੰ ਜਿਊਂਦੇ ਜੀ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।'" ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਭਾਲੂ-ਅੱਖ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਇਹ ਅੱਗ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿਓ।" ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਹ ਅੱਗ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਭਾਲੂ-ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਮੁੜ ਕਿਵੇਂ ਵਾਪਸ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿਆਂਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾ ਦੇਵੇ।" ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਅੱਗ ਗੰਗਾ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਡਿੱਗੀ।" ਉਥੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਸਦੇ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀ। ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਥੇ ਆ ਗਏ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਦੇਖਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਹੈ। ਉਥੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਬੱਚਾ ਵੇਖਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਹੱਥ ਜੋੜ ਲਏ। ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਉਹ ਬੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਬੱਚਾ ਕਿਸਦਾ ਹੈ?" ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇਹ ਬਲਵਾਨ ਬੱਚਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲਿਆ?