ਇਕ ਵਾਰ, ਆਤਮ-ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਬੜੇ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾਲੂ ਪ੍ਰਭੂ ਖੁਦ ਇੱਕ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ‘ਚ, ਜਿਸਨੂੰ ਹੰਸਾਂ ਨੇ ਜੋਤਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਥਾਂ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਦਿਤਿਆਂ, ਵਸੁਆਂ, ਸਾਧਿਆਂ, ਮਰੁਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਟੋਲੀ ਸੀ। ਰੁਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਅਤੇ ਸੱਪ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਜਥੇ ‘ਚ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਧ੍ਯ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਸਮੰਦਰ, ਤਾਰੇ, ਪਲ, ਦੇਵਤਿਆਤਮਕ ਜੀਵ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਗ੍ਰਹ ਵੀ ਸਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਨੇਕ ਜੀਵ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਰੀ ਫੌਜਾਂ ਵੀ ਉਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਅਕਾਸ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਆਚਾਰਯ, ਬ੍ਰਹਮਾ — ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਗਿਆਤਾ ਹੈ — ਨੇ ਦੈਤ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਤਪਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਨੇਕ ਜੀਵ। ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ, ਤੇਰੀ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।" ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ ਬੜੀ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਮੰਗਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਚ, ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵ, ਨਾ ਅਸੁਰ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਯਕਸ਼, ਨਾ ਸੱਪ, ਨਾ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਨਾ ਮਨੁੱਖ, ਨਾ ਪਿਸ਼ਾਚ — ਕੋਈ ਵੀ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਨਾ ਕਰੇ।" ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਮੰਗਿਆ, "ਨਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਨਾ ਮਨੁੱਖ, ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਨਾ ਦੇਵੇ। ਜੇ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।" "ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਨਾ ਤਾਂ ਹਥਿਆਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਹਾਰ ਨਾਲ ਆਵੇ, ਨਾ ਪਹਾੜ ਜਾਂ ਦਰਖ਼ਤ ਨਾਲ, ਨਾ ਸੁੱਕੀ ਜਾਂ ਗੀਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਸਤੂ ਨਾਲ।" "ਮੈਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਪਵਨ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਆਕਾਸ, ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਬਣ ਜਾਵਾਂ।" "ਮੈਂ ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਇੱਛਾ, ਵਰੁਣ, ਇੰਦਰ, ਯਮ, ਧਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਧਨ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨ, ਇੱਕ ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਦਿਵਯ ਅਤੇ ਅਸਧਾਰਣ ਵਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਭੂ ਆਕਾਸ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਿਵਯ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣ, ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤਾ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਵਰ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਸੁਰ ਸਾਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਉਪਾਅ ਵੀ ਸੋਚਿਆ ਜਾਵੇ।" ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਤਮ-ਸੰਭੂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਰਚੀਤਾ, ਦੇਵ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅਪਰਾਪਤ ਅਤੇ ਪਰਮ ਤੱਤ — ਉਹਨਾਂ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉਚਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਨਰਮ, ਠੰਢੀ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਆਸਵਾਦ ਦਿੱਤੀ। "ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਉਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ; ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਲਿਆਉਣਗੇ।" ਕਮਲ-ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦਿਵਯ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਉਸ ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਦਾਨਵ ਨੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ‘ਚ, ਜੋ ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮਨਨ ਵਾਲੇ, ਸੰਯਮੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ‘ਚ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਕਾਸ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਵਰ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਦੈਤ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਐਸੇ ਕੰਮ ਕਰਵਾਏ ਜੋ ਯਜਨ ਲਈ ਅਯੋਗ ਸਨ, ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਜਨ ਕਰਵਾਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੈਤ, ਸਾਧਿਆ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜਥੇ, ਯਕਸ਼, ਦਿਵਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁਇ-ਜਨਮ ਦੇਵ — ਸਭ ਨੇ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਯਜਨ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸਦਾ-ਅਵਿਨਾਸੀ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਰਜ਼ੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਨਾਰਾਯਣ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਨ; ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ।" "ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸਰਵੋਚ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਚਾਰਯ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ।" ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਡਰ ਛੱਡੋ, ਹੇ ਅਮਰ ਜੀਵੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦਾ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅਕਾਸੀ ਨਿਵਾਸ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ।" "ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਮੈਂ ਇਸ ਦੈਤ — ਜੋ ਵਰ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਹੈ — ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਲਈ ਅਜੈ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਭ-ਵਿਆਪਕ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਪਰ ਚੰਦ ਵਰਗੀ ਠੰਢਕ ਵਾਲੀ, ਅੱਧਾ-ਮਨੁੱਖ, ਅੱਧਾ-ਸਿੰਘ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ, ਦਿਵਯ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਨ-ਭਾਵਨ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਮਕਦਾਰ, ਇਕ-ਸੌ-ਪੰਜਾਹ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਸੀ। ਆਕਾਸ ਵਿਚ ਲਟਕਦਾ, ਮਨ-ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ, ਬੁਢੇਪੇ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਸਥਿਰ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅੰਦਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੌਂਦਾਂ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਹੌਂਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਦਿਵਯ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲ-ਫੁੱਲ — ਨੀਲੇ, ਪੀਲੇ, ਕਾਲੇ, ਗੂੜ੍ਹੇ, ਚਿੱਟੇ, ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ — ਲਗਦੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਚਮਕਦਾਰ ਬੂਟੇ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਲਾਲ ਗੁੱਚਿਆਂ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲ, ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਹਵਾ ‘ਚ ਤੈਰਦੇ ਹੋਏ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਦਿਵਯ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਦੁੱਖ, ਨਾ ਠੰਢ, ਨਾ ਗਰਮੀ। ਉਥੇ ਕੋਈ ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਅਦਭੁਤ, ਚਮਕਦਾਰ ਸਰੂਪਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਮਿਲਦੀ। ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ, ਉਹ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਅਕਾਸ ਦੇ ਚੋਟੀ ‘ਤੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਾਨਣ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਸੀ।