ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵ੍ਯਵਸਥਾ ਬਣੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਰਤੱਬ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਹਿਮਾਲਾ ਵਾਂਗ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੀ ਵੱਡੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵੀ ਐਸੇ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਜੋ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਥਾਪਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਮੰਨਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਹਿਮਾਚਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਖੁਸ਼ ਵੀ ਸਨ ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ, "ਦੇਵਤਾ ਪਿਨਾਕੀ (ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ) ਤੁਹਾਡੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵਰਣ ਲਈ ਖੁਦ ਆਏ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੋ। ਇਹ ਕਾਰਜ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਵਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਉਪਰਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪਹਾੜ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮਾਰੇ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਮੇਨਾ ਨੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਕੰਬਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ। ਮੇਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ, "ਜਿਸ ਵੱਡੇ ਫਲ ਦੀ ਆਸ ਧੀ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਹੁਣ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਪਰ, ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਵੱਡਾ ਕੁਟੰਬ, ਉੱਚਾ ਜਨਮ, ਉਮਰ, ਸੋਹਣਾਪਣ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਮੰਗੇ ਧੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਨੰਗ-ਧੜੰਗ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਤਪ ਵਿਚ ਜਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਮੇਰਾ ਜਵਾਈ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਇਸ 'ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਦੋਵੇਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।" "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਰੂਪ ਉਸਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਚਿਰਕਾਲ ਤੱਕ ਚਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਕੁਆਰੀ ਕੜੀ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਹ ਇਲਾਹੀ ਵਰਤ ਪੂਰੇ ਕਰੇਗੀ।" "ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਇਸ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹੇਗੀ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਰਹੇਗੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਧੀ ਕੋਲ ਗਏ। ਉਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ, ਜੋ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਸਿਫਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਮਾਣਵਾਨ ਕੁਆਰੀ ਨੂੰ ਅਰਥਪੂਰਕ ਬੋਲ ਕਹੇ। ਉਸ ਕੁਆਰੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਸ਼ਰਵ ਨੂੰ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸਰਵੋਚਤਾ ਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਉਸ ਦੀ ਹਿੰਮਤ, ਰਾਜ, ਕਰਤੱਬ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹਨ; ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।" "ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆ ਗਈ ਹਾਂ ਜਿਸ ਦੀ ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਅੰਤ; ਉਹ ਨਿਰਪੱਖ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਕੁਆਰੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਧੀਏ, ਤੂੰ ਵਾਕਈ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ।" "ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਭੀ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।" "ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਤੇਰੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਆਏ ਹਾਂ। ਜਲਦੀ ਹੀ, ਤੇਰੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ 'ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ; ਐਸਾ ਹੀ ਤੇਰਾ ਹਾਲ ਹੈ, ਜੇ ਗਿਰਿਸ਼ਾ (ਸ਼ਿਵ) ਨਾ ਹੋਣ।" "ਅਸੀਂ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਇਹ ਇੱਛਾ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਹੀ ਰਾਹ ਹੈਂ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵੀ ਇਹ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਕੁਆਰੀ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਹਿਮਵੰਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਰਿਸ਼ਾ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਸਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਜਟਾਂ ਨੂੰ ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਭੌਰੇ ਮੰਡਰਦੇ, ਮੰਦਾਰਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਜਦ ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਠਾਰ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਹਵਾ ਵੀ ਠਹਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਰ ਥਾਂ ਪਾਣੀ ਨਿਰਵਿਘਨ ਤੇ ਚੁੱਪ ਸੀ। ਝੀਲ ਦੇ ਦਵਾਰ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਦੰਡਧਾਰੀ ਰਖਵਾਲਾ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਮਾਣਯੋਗ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਰਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਾਕ-ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ। "ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਧਰਮ ਦੇ ਆਗੂ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਏ ਹਾਂ। ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਦੇਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲੇ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਖਵਾਲੇ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਉਹ ਮੰਡਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਪਿਛਲੀ ਸੰਧਿਆ ਕਰਨ ਗਏ ਹਨ।" "ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਤੁਸੀਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋਗੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਿਵੇਂ ਚਾਤਕ ਪੰਛੀ ਵਰਖਾ-ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਘਣਘੋਰ ਬੱਦਲ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ। ਜੋ ਥਾਂ ਨਾਇਕ ਦੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਚਰਮ ਵਿਛਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਵੀਰਕ ਨੇ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਏ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ!" "ਮਾਲਕ, ਹੁਕਮ ਕਰੋ ਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਣ, ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਓ।" ਵੀਰਕ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਭੌਂਹ ਹਿਲਾ ਕੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਅੰਦਰ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੀਰਕ ਨੇ ਵੀ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਸੱਤ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ।