ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਤੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਪਾਪੀ ਵੈਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਓ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ, ਧਰਮ, ਮੌਨ ਜਾਂ ਜਪ ਦੁਆਰਾ ਹੋਵੇ।" ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, "ਡਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਦੁਸ਼ਟ ਆ ਗਿਆ। ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਡਰ ਕਰਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਲਪਟ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਫ਼ੀ ਪਾਈ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਛੋਹ ਮਿਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਖ ਦੀ ਵੈਲ ਲਪਟ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਜਫ਼ੀ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਸਿਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਇਸ ਰੌਣਕਦਾਰ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਜਾ।" ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀਯ ਸੈਜ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਸਿਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਹੋਠਾਂ ਤੋਂ ਪੀਤਾ, ਅੱਖਾਂ ਮੁੰਦ ਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ, ਛਾਤੀ, ਕਦ–ਕਾਠ, ਬੋਲਚਾਲ ਤੇ ਮਨ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਵਰਗਾ ਸੀ; ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗੀ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ।" ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੁਣੋ, ਦੇਵੀ, ਮੇਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ। ਪਿਆਰੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕਟਿਆ ਸਿਰ ਇਥੇ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਵਿਛੋੜੇ ਕਾਰਨ ਦੁਖੀ ਹੋਈ। ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦੇ, ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਗਿਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਰਿਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨਾਲ ਤਮਬੂਲ, ਰੰਗ–ਰਲੀਆਂ, ਖੂਬਸੂਰਤ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਮਨਾਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਚੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਈ; ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੇ ਮੋਹ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕਰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੀ ਇਸ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫਿੱਕਾ ਹੈ। ਮਾਧਵ ਨੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਹੰਸ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਭਾਵ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ ਪਦਮਾ ਵੱਲੋਂ ਮਨ ਹਟਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ, ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੇ ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੁਲਸੀ ਉੱਗੀ। ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਰੀ ਨੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਪ੍ਰੇਮ–ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਲਪਟੇ ਹੋਏ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀ, ਉੱਚਤਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੇ ਗਲੇ ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਜਫ਼ੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਮੋਹਣ ਆਇਆ ਕਿਵੇਂ?" ਹਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਸੁਣ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਰਿਕਾ, ਮੈਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਮੋਹਣ ਵਾਲੇ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣ। ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਹਰਾ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਅਤੇ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਹਾਂ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਮੈਂ—ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ। ਜਲੰਧਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਹੁਣ, ਨਿਰਦੋਸ਼ੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।" ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਰਿਕਾ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਥੱਲੇ ਹੋ ਗਿਆ; ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਜਿਉਂਦੇ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ; ਬਹੁਤ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤੈਥੋਂ ਛੀਣ ਲਈ ਗਈ। ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲ ਆਸਕਤ ਰਹੇ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਧਰਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ? ਖੁਦ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਮੋਹ ਲਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ, ਦੂਜਾ ਤਪਸਵੀ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਮਹਲ, ਸੈਜ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਲੁੱਟ ਗਿਆ। ਜੰਗਲ ਸੁੰਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ।" "ਸ਼ਹਿਰ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਾਜ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਿਆਰਾ ਅਣਸ਼ਚਿਤ ਹੈ; ਹੁਣ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਕਿਸ ਮੰਨਤ ਤੇ, ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ?" ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਝਲਕ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀ।" ਗਹਿਰੀ ਆਹ ਭਰ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। "ਮੇਰੇ ਲਈ, ਮੌਤ ਹੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਆਈ ਹੈ," ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਉਸ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਿੰਦਾ, ਸਮਝ ਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਰੋਵਰ ਕੋਲ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਧੋਇਆ; ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਕਮਲ ਆਸਨ ਲਾ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸਭ ਵਸਤੂਆਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਕੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਗੰਧਰਵ ਲੋਕ ਤੋਂ ਅਨੇਕ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਆਈਆਂ ਤੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਭਾਗਾਂਵਾਲੀ, ਸਵਰਗ ਚਲ—ਦੇਹ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡ।" "ਇਹ ਗੰਧਰਵ ਅਸਤਰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾ। ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਪੁੰਨ ਦਾ ਫਲ ਸਵਰਗ ਦੇ ਗਹਣੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਹੇ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਭਾਗਾਂਵਾਲੀ, ਜਲਦੀ ਅਮਰ ਲੋਕ ਚਲ।" ਧਰਮ–ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ–ਜਨਮ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਹੱਸ ਪਈ ਤੇ ਕਹਿੰਦੀ, "ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਲਿਆਈ, ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਅਜੇਤੂ ਪਿਆਰੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ। ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ, ਜੋ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਨੂੰ ਮਿਲਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਬੇੜੀ ਨਾਲ ਸਦੀਵ ਆਉਂਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੇ ਯੋਗ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਰਾਹੀਂ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮਨ ਹਟਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਰਵੋਚ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।