ਨਾਰਦ ਜੀ ਜਦ ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਆਸਨ ਤੋਂ ਉਠ ਕੇ, ਉਚਿਤ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਦਾ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਆਦਰ-ਸੰਮਾਨ ਦੀ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖ-ਚੈਨ ਦਾ ਅੰਕੁਰ ਉਗ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਜੋ ਭਲਾਈ ਉਸ ਫਲ ਤੋਂ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਗ੍ਰਹ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਨਾਲ ਪਰਮ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰੇ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਸਾਡੇ ਪੱਖ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਜਲਦੀ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਣ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਤੁਰੰਤ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਰਵਤ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਕੰਡਿਆਂ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਹਿਮਾਵਤ ਜੀ ਖੁਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਿਮਾਵਤ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਣ ਵਾਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਹਿਮਾਵਤ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਆਸਨ ਖੁਦ ਵਿਛਾ ਕੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਬਿਠਾਇਆ। ਫਿਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਚਿਤ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੈਰ ਧੋਣ ਤੇ ਪੀਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਭੇਟ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਹਿਮਾਵਤ ਨੇ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ, ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਪੁੱਛ ਗਿੱਛ ਕੀਤੀ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ, ਤੇਰਾ ਨਿਵਾਸ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਸਾਰੇ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਨਿਮਰਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ। ਤੇਰੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਲੋਕ ਸੁਆਰਗੀਕ ਸੁਖਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਲੋਕ ਦੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੇਵ, ਗੰਧਰਵ ਜਾਂ ਕਿੰਨਰ ਹੋਣ—ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆਕੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਹਰਾ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਇੰਝ ਆਦਰ-ਪੂਰਵਕ ਬੋਲਿਆ, ਤਾਂ ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਰਾਣੀ ਮੇਨਾ, ਜੋ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਤੇ ਕੁਝ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਲਜਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨਿਮਰ ਹੋਈ ਹੋਈ, ਘਰ ਅੰਦਰ ਆ ਗਈ। ਜਿੱਥੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਤੇ ਹਿਮਾਵਤ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਆ ਕੇ, ਮੇਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਢੱਕ ਕੇ, ਕਮਲ-ਕੁੜੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਧੀ, ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਵੱਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਆ ਬੇਟੀ।” ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਗਲਾ ਫੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਧੀਏ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ।” ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੈਨੂੰ ਵਿਆਹ ਵਾਸਤੇ ਉਹ ਮਿਲੇਗਾ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹੈ।” ਫਿਰ, ਚਿਹਰਾ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲੀ; ਮਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਆਖਿਆ, “ਧੀਏ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਗੁੱਠੀ-ਖਿਡੌਣਾ ਦਿਆਂਗੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਸੰਭਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਉੱਠੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਮਲ-ਕੁੜੀਆਂ ਵਰਗੇ ਹੱਥ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਲਈ, ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਰਾਹੀਂ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਲਮਈ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਮਾਂ ਨੇ, ਮਾਂ ਵਾਲੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੇਹੀ ਲਕੜੀਆਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕਤਾ ਰੱਖੀ। ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਹਿਮਾਵਤ ਨੇ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਮਨ ਰਾਹੀਂ, ਇਸ ਮੋਹਕ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਮਾਂ ਤੇ ਸਹੇਲੀ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਸਦੇ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਇਸ ਧੀ ਲਈ ਕੋਈ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਜੰਮਿਆ, ਹੇ ਸੁਭਾਵਕ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਯੋਗ ਲਕੜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਇਸਦੇ ਹੱਥ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਪਰ ਵਲ ਹਨ, ਤੇ ਪੈਰ ਅਸਥਿਰ ਹਨ। ਇਹਦੀ ਰੰਗਤ ਸੁੰਦਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਹੋਰ ਕੀ ਆਖੀਏ?” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਹਿਮਾਚਲ ਦਾ ਮਨ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤੁਲਨ ਡੋਲ ਗਈ। ਫਿਰ ਹਿਮਾਵਤ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਗਲਾ ਲੈ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਚੱਕਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਪੂਰਨ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਅੰਤ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ, ਕਿਸੇ ਸਰਵੋੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਹੱਦ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਇਹ ਕਾਇਦਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕਾਰਨ ਤੋਂ ਹੀ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਕ ਦੀ ਮੁਰਾਦ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਫ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋ ਚੁੱਕਾ, ਉਸਦਾ ਅਸਲ ਜੰਮਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਜੰਮਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਜੰਮਦਾ, ਉਹ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਵਾਪਸ ਮਨੁੱਖ ਹੋ ਕੇ ਹੀ ਜੰਮ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ, ਜੇ ਰੇਂਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਜੰਮਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਐਸੀਆਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਨੇਕੀ ਦੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਹਨ, ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਨੇਕੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।