ਜਦੋਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ, ਅਣਗਿਣਤ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਅਮਰਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ, ਓਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਦੂਤ ਵਾਯੂ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਾਯੂ ਤੁਰੰਤ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮਹੇਂਦਰ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ ਸੀ, ਉਹ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੇਤਰ ਮੂੰਦ ਲਏ। ਫਿਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਯੁੱਧਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮਰਥਿਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿਓ।" ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜਿਹੜੀ ਨੀਤੀ ਮੈਂ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ, ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸਦਾ ਦੀ ਨੀਤੀ ਹੈ—ਮਿਲਾਪ, ਵੰਡ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਬਲ—ਇਹ ਚਾਰ ਉਪਾਅ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਵੈਰੀ ਲੋਭੀ ਤੇ ਇਕਠੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਨਾ ਮਿਲਾਪ ਚਲਦਾ, ਨਾ ਵੰਡ, ਨਾ ਹੀ ਦਾਨ। ਜਿਹੜੇ ਜ਼ਬਰਦਸੀ ਨਾਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕੇਵਲ ਬਲ ਹੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਬਲ ਹੀ ਉਪਾਅ ਹੈ।" ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸੋਚ ਕੇ, ਅਮਰਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, "ਸਵਰਗਵਾਸੀਆਂ! ਮੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਤੁਸੀਂ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਭੋਗੀ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ। ਹੁਣ ਯੁੱਧ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰੋ; ਮੇਰੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰੋ; ਹਥਿਆਰ ਲਿਆਉ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਵਿਹੰਗਮ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰੋ; ਯਮ ਨੂੰ ਸੇਨਾ ਦਾ ਸੇਨਾਪਤੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ।" ਇੰਦਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਰਥ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਉਹ ਅਚੂਕ ਰਥ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਅਜੈਯ ਰਹਿੰਦਾ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਯਮ, ਮਹਾਂ ਭੈੰਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਿਆਨਕ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਫੌਜ ਦੇ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਚਲੇ। ਅੱਗ, ਪ੍ਰਲਯਕਾਲ ਦੀਆਂ ਜਵਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤਪਕਦਾ, ਬਕਰੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਭਾਲਾ ਫੜ ਕੇ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਸੀ। ਵਾਯੂ, ਅਨੇਕ ਗਤੀ ਨਾਲ, ਸਪਤਨਾਗ ਦੇ ਰਾਜਾ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ; ਜਲ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਗਤੀ ਕਰਦੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚੇ ਰਥ 'ਤੇ, ਤੀਖੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਗਦਾ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਸਿੰਘ-ਯੁਕਤ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਨ। ਚੰਦਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਅਜੈਯ ਸੀ, ਤਿੰਤੀਹ ਕਰੋੜ ਦਿਵ੍ਯ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ। ਇੰਦਰ, ਬਰਫ਼ ਵਰਗੇ ਸੁੰਦਰ ਪੰਖਿਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਚਮਕਦੇ ਕੇਸਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਅਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਗਲ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਤਿ ਮਨੋਹਰ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਏਰਾਵਤ ਉੱਤੇ, ਅਦਭੁਤ ਆਭੂਸ਼ਣ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਵਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਚੌੜਾ, ਕੰਧਿਆਂ 'ਤੇ ਚੂੜੀਆਂ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ, ਖੜਾ ਸੀ। ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਚਿੱਟੇ ਛਤਰੀਆਂ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਫੌਜ, ਅਜੈਯ ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ, ਮਰੁਤ, ਸਾਧਿਆ ਤੇ ਪੁਰੰਦਰ ਵੀ ਆ ਮਿਲੇ। ਯਕ੍ਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੇ ਗੰਧਰਵ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਵ੍ਯ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਜਲੀ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸੀ, ਨਿਕੰਮਿਆਂ ਹੋ ਗਏ। ਤਦ ਤਾਰਕਾਸੁਰ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੋਂ ਕੂਦ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਤਰੀ ਹੋਈ ਫੌਜਾਂ ਭੱਜ ਗਈਆਂ। ਡਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੱਜਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੈਤਿਓ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ; ਵਜਰਾਂਗ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਲਿਆਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਬੰਨੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕੇ।" ਫਿਰ ਦੈਤ ਨੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਗੱਡਰੀਆ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਵਾਲੇ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਪੁਲਸਤਯ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਦਰਬਾਨ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ, ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘੁੱਟਣ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਤੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਾਫ਼, ਸੰਖੇਪ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬੋਲ, ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਦੈਤ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖੇ। "ਕਾਲਨੇਮੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, 'ਇਹ ਕੈਦੀਆਂ ਕਿੱਥੇ ਖੜੀਆਂ ਹੋਣ ਤੇ ਕਿਸ ਵਲੋਂ?'" ਦਰਬਾਨ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁਣ, ਉਥੇ ਰਹਿਣ; ਮੇਰਾ ਘਰ ਹੀ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ ਹਨ। ਪਰ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਸਿਰ ਮੁੰਡਾ ਕੇ, ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਾ ਕੇ, ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਪੈਰ ਦੀ ਛਾਪ ਲਾ ਕੇ ਹੀ ਛੱਡੋ।" ਜਦ ਇਹ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਦੇਵਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਦਿ-ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਚਲੇ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਕਮਲ-ਆਸਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਉਤਮ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ: "ਹੇ ਓਮ ਦੇ ਆਦਿ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਕਾਰਣ, ਜੋ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ ਉਪਜੇ ਹੋ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਛਾ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਸਤ੍ਵ-ਸਰੂਪ!