ਇਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹਵਨ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਾਯੂ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਪਿਆ, ਤੇ ਪਾਵਕ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਤਿੰਨ ਵਰਗਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸੰਤਾਨ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਉਪਨਯਨ ਯੋਗ ਹਨ, ਉਹ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਪੂਰਨ ਕਰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਿਹੜੇ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ, ਸੋਮ ਨੇ ਰਸਾਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਵਾਯੂ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ। ਇਹ ਸਾਰੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੋਮ ਸੰਬੰਧੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਮਹਿੰਦਰ ਅਤੇ ਮਲਯਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈਆਂ। ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਡਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਬਿਨਾਸੀ ਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ—ਚਾਹੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ।" ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, "ਕਦੇ ਵੀ ਦਾਨਵਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਛੋਟੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਥਿਰਤਾ ਨਹੀਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੋਮਲ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਚਾ ਰੱਖੋ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਅਡੋਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਇਹ ਹੈ ਉਹ ਅਚੰਭਾ ਜੋ ਤਾਰਕਾਮਯਾ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਚ ਦਾਨਵਾਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ—ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕਥਾ ਤੇ ਗੁਹਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਤਪੱਤੀ ਸੁਣਾਈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤਾਰਕਾ ਕਿਵੇਂ ਇੰਨਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਾਨਵ ਬਣਿਆ।" "ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੁਆਰਾ ਕਿਵੇਂ ਨਾਸ ਹੋਇਆ? ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਭੇਜਿਆ? ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉਥੇ ਉਮਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ? ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਦੱਸੋ।" ਤਦ ਪੁਲਸਤਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਦਿਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸੀ, ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਰਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਕਠੋਰ ਹੋਣਗੇ।'" "ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਵਜਰਾਂਗ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਦਿਤੀ ਨੇ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵਜਰਾਂਗ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਜਰਾਂ ਵਾਂਗ ਅਭੇਦ ਸੀ।" "ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਜਨਮਿਆ, ਤੁਰੰਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਸਮਝ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮਾਂ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'" "ਦਿਤੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ, 'ਮੇਰੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ, ਪਿਆਰੇ ਲਾਲ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।'" "'ਤੂੰ ਜਾ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰ।' ਵਜਰਾਂਗ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਆਦੇਸ਼' ਕਹਿ ਕੇ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।" "ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਦਭੁਤ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਰੱਸਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਂ ਕੋਲ ਲਿਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਛੋਟਾ ਜਾਨਵਰ ਫੜ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਕਸ਼ਯਪ ਉਥੇ ਆ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ-ਪੁੱਤਰ ਨਿਡਰ ਖੜੇ ਸਨ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਪੁੱਤਰ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ।'" "'ਪੁੱਤਰ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਆਦਰਯੋਗ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੈ। ਜੋ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਸਾਡੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਮਾਨੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ।'" "'ਦੂਜੇ ਦੇ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਜੇਕਰ ਜਿੰਦਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ।'" "ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਵਜਰਾਂਗ ਨੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ। ਮਾਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।'" "'ਤੁਸੀਂ ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਹੋ, ਹੇ ਪਰਮ ਪਿਤਾ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਸਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।'" "'ਮੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਚੱਲਦੀ ਰਹੇ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਵੇ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਜਦੋਂ ਦੈਤਿਆ ਚੁੱਪ ਖੜਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਤਪ ਕਰ, ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਹੋ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹੁ।'" "'ਇਸ ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਜਨਮ ਦਾ ਫਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਇਕ ਕੁੜੀ ਰਚੀ।" "ਵਿਆਹ ਲਈ, ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵਜਰਾਂਗ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਰਾਂਗੀ ਰੱਖਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਚਲੇ ਗਏ।" "ਵਜਰਾਂਗ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਰਾਂਗੀ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪਸਿਆ ਕਰਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਉਠੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।" "ਉਹ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਤ ਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਕਾਲ, ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।" "ਬਿਨਾ ਭੋਜਨ, ਭਿਆਨਕ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤਪ ਦੀ ਢੇਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।" "ਜਦ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਖੜੀ ਰਹੀ।" "ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਇਸਤਰੀ, ਬਿਨਾ ਭੋਜਨ, ਕਠੋਰ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ। ਜਦ ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।" "ਇੰਦਰ ਵਾਂਦਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹਵਨ ਪাত্র ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਟੋਕਰੀ ਖਿੱਚ ਲਈ।" "ਫਿਰ, ਸ਼ੇਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਡਰਾਇਆ। ਫਿਰ, ਸੰਪ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਡੱਸ ਲਏ।" "ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਡਿਗੀ ਨਹੀਂ। ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਰਾਇਆ।" "ਜਦ ਵਜਰਾਂਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ, ਤਾਂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ।