ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਮੂਲ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਸਹਾਇ ਹੋ ਗਈ ਸੀ—ਸਿਰਫ਼ ਗਦਾ ਧਾਰੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ, ਉਹ ਹੀ ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ ਲੜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਗਦਾ-ਧਾਰੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਗੁੱਸੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਉਹ, ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਹਰੀ ਨੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ‘ਤੇ, ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਦੋਵੀਂ—ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ—ਜਾਗਰੂਕ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਯਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਮਾਯਾ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਈ, ਸੁੱਟ-ਭਸਮ ਹੋ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ; ਅੱਗ ਹਵਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ, ਅਤੇ ਹਵਾ ਅੱਗ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਕਲਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੀਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਉਥੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਾ ਚਲਦੀ, ਫਿਰ ਅੱਗ ਹਵਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੀ। ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ‘ਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ—ਜੋ ਡਿੱਗਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਉਠਦੇ ਸਨ, ਸਭ ਨੂੰ। ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਉਡਦੇ ਮਹਲ, ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਡਿੱਗ ਗਏ, ਤੇ ਅੱਗ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਮਾਯਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਗਦਾ-ਧਾਰੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, “ਸ਼ਾਬਾਸ, ਸ਼ਾਬਾਸ!” ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ, ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਰ ‘ਤੇ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਧਰਮ ਵਧ ਗਿਆ, ਚੰਦ ਦੀ ਰਾਹ ਖੁੱਲੀ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਖੜਾ ਹੋਇਆ; ਜਦ ਜੀਵ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਲੋਕ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਮੌਤ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਹੀਂ ਤੋੜਦੀ, ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਹੋ ਰਿਹਾ; ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਯਜਨ ‘ਚ ਚਮਕਦੇ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਰਾਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਜਦ ਲੋਕਪਾਲ ਹਾਜ਼ਰ, ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ; ਜਦ ਤਪਸਿਆ ਸਿੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀ, ਕੁਕਰਮ ਗਾਇਬ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪਾਸਾ ਖੁਸ਼, ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਪਾਸਾ ਉਦਾਸ; ਜਦ ਧਰਮ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਖੜਾ, ਅਧਰਮ ਇੱਕ ਪੈਰ ਤੇ, ਮਹਾਂ ਦਰਵਾਜਾ ਖੁੱਲਾ, ਤੇ ਉੱਚਾ ਰਾਹ ਪਿਆ; ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਹੈ, ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਹੁੰਦੀ, ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਵੇਕਲਾ; ਜਦ ਲੋਕ ਸ਼ਾਂਤ, ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰਾ ਦਬਿਆ, ਤੇ ਅੱਗ-ਹਵਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ—ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਹਵਾ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਬਾਹੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਕਾਲਨੇਮੀ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾ-ਅਸੁਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਤਿਆਰਾ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਗਹਣੇ ਤੇ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ, ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਢਕਿਆ, ਸੌ ਹਥਿਆਰ, ਸੌ ਬਾਂਹਾਂ, ਤੇ ਸੌ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੌ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ‘ਚ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ‘ਚ ਖੜਾ, ਗਰਮੀ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ। ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਧੂੰਏਂ ਵਾਂਗ, ਦਾੜੀ ਪੀਲੀ, ਦੰਦ ਬਾਹਰ, ਚਿਹਰਾ ਡਰਾਵਨਾ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ‘ਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਸੁੱਟਦਾ, ਤੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਸਾਂਸ ਨਾਲ ਬੱਦਲ ਹਿਲਾ ਕੇ ਮੀਂਹ ਪਾ ਲੈਂਦਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਾਲ ਤੇ ਢਲਵੀਂ ਅੱਖਾਂ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀਆਂ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੈਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇ। ਉਸਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੈਨਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਇਆ, ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ, ਤੇ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਦਿਸਿਆ, ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਤਸ਼ਾਹੀ। ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਸੂਤਲ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਮੋਟੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਉਂਗਲਾਂ, ਲਟਕਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਥੋੜੀ ਅਸਥਿਰ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਚਮਕਦਾ ਹੱਥ ਉਠਾ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, “ਦੇਵਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ; ਅਡੋਲ ਰਹੋ!” ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਕਾਲਨੇਮੀ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਮੌਤ, ਡਰ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਕਾਲਨੇਮੀ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਰੂਪ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ। ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ, ਅਸੁਰ ਨੇ ਨਵੀਂ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਇਆ। ਕਾਲਨੇਮੀ, ਦੈਤਿਆ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ‘ਚ ਮਿਲਿਆ, ਤੇ ਘੁੰਮ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਫ਼ੀ ਪਾਈ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਂਗ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਪ ਗਏ, ਕਾਲਨੇਮੀ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ। ਕਾਲਨੇਮੀ ਮਹਾ-ਅਸੁਰ ਨੇ ਹੋਰ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਵਧ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆ ਉਠ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਹੁਣ ਥੱਕੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਲਿਆ। ਡਰ ਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਮਾਯਾ, ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਯੁੱਧ ‘ਚ ਸਦਾ ਜਿੱਤਦੇ ਰਹੇ। ਦਾਨਵ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਜੰਗੀ ਕਤਾਰਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ, ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਮੈਦਾਨ ‘ਚ ਆ ਗਏ। ਕਾਲਨੇਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਮਾਯਾ ਦੇ ਮੁਖ ਸੈਨਿਕ ਤੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ, ਡਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਯੁੱਧ ਲਈ ਆਏ: ਮਾਯਾ, ਤਾਰਾ, ਵਰਾਹਾ, ਤੇ ਦਾਨਵ ਹਯਗ੍ਰੀਵ; ਸ਼੍ਵੇਤ (ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ), ਖਰਾਲਾ ਤੇ ਲੰਬਾ, ਅਰਿਸ਼ਟ (ਬਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ), ਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰ; ਸੁਭਾਨੂ, ਰਾਜਸੀ ਪੱਖੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਤੇ ਮਹਾ-ਅਸੁਰ ਚਕ੍ਰਯੋਧਿਨ—ਇਹ ਸਭ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਤੇ ਤਪਸਿਆ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਠ।