ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸੋਮਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ—ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਅਟੱਲ ਹੈ, ਯਜਨ ਦਾ ਰਥ ਹੈ, ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ, ਰੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਠੰਡੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਚਿੱਟੇ ਰਥ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੈ; ਉਹ ਚਮਕਦਾਰਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਸੋਮਾ ਪਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸੋਮਾ ਹੈ। ਸੋਮਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਮਰਦਨਤਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਮਹਾਸੇਨਾ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਮਾਯਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੋਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ—ਮੈਂ ਹੁਣ ਠੰਡੀ ਵਰਖਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਯਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਵੇਖੋ, ਇਹ ਦੈਤਿਆ ਠੰਡੀ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।” ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਠੰਡੀ ਵਰਖਾ, ਵਰੁਣ ਦੀਆਂ ਫਾਹੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਦੋ ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਫਾਹੀਆਂ ਅਤੇ ਠੰਡੀ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਫਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਸਵਾਮੀ, ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਸਮੁੰਦਰ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉੱਠ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਮਾਯਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਅਤੇ ਫਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਦੈਤਿਆ ਹਿਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਪਹਾੜ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਦੈਤਿਆ ਪਏ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਤੋਂ ਗਰਮੀ ਲੈ ਲਈ ਹੋਵੇ। ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚ ਮਾਯਾ, ਜੋ ਮਾਯਾ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਸੀ, ਨੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਫਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਅਤੇ ਠੰਡੀ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਾਯਾ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਛੁਰਿਆਂ, ਪੱਥਰੀ ਚੋਟੀਆਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਸਨ। ਉਹ ਮਾਯਾ ਸ਼ੇਰਾਂ ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਦਿਵਿਆ ਝੁੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਦਰੱਖਤ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਮਾਯਾ, “ਪਾਰਵਤੀ” ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਚਾਹੀ ਗਈ, ਮਾਯਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਅਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਾਯਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਜੀਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਮਾਯਾ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ, ਧਰਤੀ ਹਿਲਣੀ ਲੱਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੇ, ਹਥਿਆਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਬੇਹਾਲ ਹੋ ਗਏ। ਸਿਰਫ਼ ਗਦਾ-ਧਾਰੀ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਸੀ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡੋਲਿਆ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਨੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਲੋਂ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਿਆਂ, ਉਹ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਰੀ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ-ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਟਕਰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਆਦਰਯੋਗ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉਤੇਜਿਤ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਵਾ, ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਲਝਣ ਭਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਯਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। “ਪਾਰਵਤੀ” ਮਾਯਾ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਈ, ਰਾਖ ਹੋ ਗਈ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ; ਅੱਗ ਹਵਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ, ਹਵਾ ਅੱਗ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਾ ਚਲਦੀ, ਫਿਰ ਅੱਗ ਹਵਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ। ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ, ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਸਨ ਜਾਂ ਉਠ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਉਡਦੇ ਮਹਲ ਹਰ ਥਾਂ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਿਖੇੜੇ ਗਏ; ਅੱਗ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਮਾਯਾ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਜਦੋਂ ਗਦਾ-ਧਾਰੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ, ਦੈਤਿਆ ਅਸਹਾਇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, “ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼!” ਚੀਕਦੇ, ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਰ 'ਤੇ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਧਰਮ ਵਧਿਆ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਖੁੱਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਖੜਾ ਹੋਇਆ; ਜਦੋਂ ਜੀਵ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਲੋਕ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਚਲਦੇ, ਮੌਤ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਤੋੜਦੀ, ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਹੋ ਰਿਹਾ; ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦਿੱਸਦੇ, ਲੋਕ-ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮੌਜੂਦ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ; ਜਦੋਂ ਤਪਸਿਆ ਸਿਧਾਂ ਵਿਚ ਫਲਦੀ, ਮੰਦੇ ਕਰਤਬ ਨਹੀਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪਾਸਾ ਖੁਸ਼, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਪਾਸਾ ਉਦਾਸ; ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ, ਅਧਰਮ ਇੱਕ 'ਤੇ, ਵੱਡਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲਾ, Noble path ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ; ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਧਰਮ ਵਧਦਾ, ਆਸ਼੍ਰਮ ਪਾਲੇ ਜਾਂਦੇ, ਰਾਜੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ; ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ ਹਨੇਰਾ ਦਬਿਆ, ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ; ਤਦ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ; ਹਵਾ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭਯਾਨਕੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਮਹਾਂ ਦੈਤਿਆ, ਕਾਲਨੇਮੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤਿਲਕ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਗਹਣੇ ਤੇ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਦਿੱਸਦਾ, ਵੱਡੀ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਸੌ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਸੌ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਸੌ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ।