ਜਦੋਂ ਹਰੇ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ—ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਦੋਂ ਉਹ ਜਗਤ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਯੋਗ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪਾਲਕ, ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉਸ ਦਇਆਲੁ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੁੱਖ ਹਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਸਮਝ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਬਾਰੰਬਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਜਦੋਂ ਹਰਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਰਘੁਕੁਲ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਝੁਕ ਕੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਮੁੜ ਕੇ ਬੋਲੇ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਰਾਘਵ! ਤੇਰੀ ਮੰਗਲ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਤੇਰਾ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾ, ਤੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ‘ਸੇਤੁ’ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਭਾਰੀ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਲੱਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਪਾਪ ਇੱਥੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—even ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਮਹਾ ਪਾਪ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਕੇਵਲ ਇਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਵਾਮਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅੱਠ ਭਾਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਵਿਜੇਤਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਵੈ ਨਿਵਾਸ, ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾ। ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੀਰਥ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਪਰ, ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਉੱਪਰ ਨਾਂ ਉੱਡਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਇਹ ਵਿਮਾਨ ਕਿਉਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰ ਖੜਾ ਹੈ? ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇਗਾ—ਜਾ ਕੇ ਵੇਖ।” ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਸਮੇਤ, ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਜਗਤ-ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਬੋਲੇ। ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ, ਵਾਸੂਆਂ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ—ਬ੍ਰਹਮਾ—ਵਿਮਾਨ ਵਲੋਂ ਅਤੀਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਪੁਸ਼ਪਕ ਤੋਂ ਉਤਰੇ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਗਾਇਤਰੀ ਨਾਲ ਖੜੇ ਵਿਰਿੰਚੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ। ਅੱਠ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਪੰਜ ਅੰਗ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਲਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵਿਰਿੰਚੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਥ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭੂਤ, ਵਰਤਮਾਨ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ, ਸਿੰਘ ਵਰਗੀਆਂ ਪੀਤੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਬੱਚਾ ਵੀ ਹੋ, ਵੱਡੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਮ੍ਰਿਗ-ਚਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਮ੍ਰਿਗ-ਚਰਮ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਤਾਰਣਹਾਰ, ਦੇਵਤਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਸਰਵਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸੁਵਰਨ-ਅੰਡਜ, ਕਮਲ-ਜਨਮ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਸ੍ਰੁਤੀ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਮਹਾਨ ਸਿੱਧ, ਮਹਾ ਕਮਲ-ਧਾਰੀ, ਮਹਾ ਦੰਡ-ਧਾਰੀ ਤੇ ਯਜਨੂਪਵੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਕਾਲ ਹੋ, ਕਾਲ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋ, ਨੀਲਕੰਠ ਹੋ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੋ; ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਨਿੱਤ ਨਵਜਾਤ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਦर्भਾ ਘਾਸ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ੍ਹਦੇ ਹੋ, ਹੰਸ ਤੁਹਾਡਾ ਧਜਾ ਹੈ, ਰਚਨਹਾਰ, ਸੰਹਾਰਕ, ਹਰਾ, ਹਰੀ; ਜਟਾਧਾਰੀ, ਮੁੰਡਿਤ, ਕੇਤੁਧਾਰੀ, ਦੰਡਧਾਰੀ, ਗਦਾਧਾਰੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਰਿਚਾਰਕ, ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਦਾ ਪਾਲਕ, ਸਰਵਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਰਚਨਹਾਰ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਆਚਾਰਯ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਕਮੰਡਲੁ ਧਾਰੀ, ਯਜਨ-ਚਮਚ ਤੇ ਹੋਰ ਯਜਨ ਸਾਮਗਰੀ ਵਾਲੇ, ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਆਹਵਾਨ ਯੋਗ, ਪੂਜਨ ਯੋਗ, ਓਮਕਾਰ, ਤੇ ਜੇਠ ਸਮਾਨ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਗਾਇਕ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋ, ਅਮਰਤਾ ਵੀ, ਪਰੀਯਾਤ੍ਰਾ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ, ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਵਰਤਧਾਰੀ, ਗੁਫਾ-ਵਾਸੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਅਮਰ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਭਿਖਾਰੀ, ਯਾਚਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤ੍ਰਿਜਟਾਧਾਰੀ, ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੈ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਦੇ ਚਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਇੱਛਾ ਰੂਪ, ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਭੌਰੇ ਵਰਗੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਅਰਣਯ-ਵਾਸੀ, ਵਨਵਾਸੀ, ਤਪਸਵੀ, ਪੂਜਨਯੋਗ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਾਲਕ ਤੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਨਿੱਤ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪੁਰਖ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੇ ਪਰਿਚਾਰਕ, ਤ੍ਰਿਚਕ੍ਸ਼ੁ, ਤ੍ਰੈਧਰਮ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪੋਸ਼ਕ, ਤ੍ਰੈਵੇਦ-ਜ੍ਞ, ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਬੰਨਣ ਵਾਲੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਕਮਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਪੀਲੀ ਦਾਢੀ ਵਾਲੇ, ਧਨੁਧਾਰੀ, ਭਿਆਨਕ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਜੀ ਵਲੋਂ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ—ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ—ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਮਰਤਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਹੱਥ ਫੜਕੇ ਬੋਲੇ, “ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈਂ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ। ਤੁਸੀਂ ਵਾਮਨ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਜਹਨਵੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਆਪਣੀ ਅਯੋਧਿਆ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਜਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਜਗਤ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਮਹਾਨ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ, ਭਰਤ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ; ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਇੰਦਰ ਤੇ ਉਪਿੰਦਰ ਵਰਗੇ ਲਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਵਾ ਕੇ, ਪੰਜ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਗੋਦ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਲਿਆ। ਭਰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਵੀ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਰਾਮ ਲਈ ਭੇਟ ਲੈ ਲਈ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਅੱਠ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ; ਰਾਮ ਨੇ ਸਾਰੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ, ਵਪਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।