ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚੀਜ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਰਾਘਵ ਜੀ, ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮੇਘਨਾਦ ਨੇ ਹਰਾਇਆ ਸੀ, ਤਦ ਇਹ ਵਾਮਨ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਵਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।” ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ। ਉਹ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਏ, ਬੇਅੰਤ ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਰਤਨ ਅਤੇ ਵਾਮਨ ਦੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਮੂਰਤੀ ਲੈ ਲਈ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਮਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿਮਾਨ ‘ਚ ਬੈਠਾ ਲਿਆ। ਜਦ ਰਾਮ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਰਹਿ।” ਰਾਘਵ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਸ ਪੁਲ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਲੋਕ ਆ-ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਤੁਹਾਡਾ ਹੁਕਮ ਅਟੱਲ ਰਹੇ।” ਫਿਰ ਪੁੱਛਦਾ, “ਮੇਰਾ ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰਤਵ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ? ਮੈਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?” ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਵਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੁਲ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ‘ਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ; ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਦਸ ਜੋਜਨ ਦਾ ਖਾਲੀ ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ। ਇੱਕ ਜੋਜਨ ਕੱਟ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਬਣੇ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ ਤਟ ‘ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਨ ‘ਚ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਜਨਾਰਦਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਚੁੱਕਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਗੜਗੜਾਹਟ ਜਿਹਾ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਰਾਮ, ਤੇਰਾ ਮੰਗਲ ਹੋਵੇ! ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ। ਜਦ ਤਕ ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਰਹੇਗੀ, ਤਦ ਤਕ ਤੇਰਾ ਪੁਲ ਅਤੇ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਰਹੇਗਾ, ਰਾਘਵ।” ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, “ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਗੌਰੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਡਕਸ਼ ਦੇ ਯਗਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!” “ਭਵ, ਸ਼ਰਵ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਗੋਪਾਲਕ, ਉੱਗੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਨੂੰ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ। ਮਹਾਦੇਵ, ਭਯਾਨਕ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਈਸ਼ਾਨ, ਭਗਾ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਅੰਧਕ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ—ਨਮਸਕਾਰ।” “ਨੀਲਕੰਠ, ਭਯੰਕਰ, ਰਚਨਹਾਰ, ਜੋ ਰਚਨਹਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ, ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾ—ਨਮਸਕਾਰ। ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਿਵ, ਸੰਘਾਰਕ, ਨੀਲ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ—ਨਮਸਕਾਰ।” “ਭਯੰਕਰ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਬੀਜ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ—ਨਮਸਕਾਰ। ਪਹੁੰਚਣਯੋਗ, ਇੱਛਿਤ, ਸਦਯੋਜਾਤ, ਨੰਦੀਧਾਰੀ, ਖੋਪੜੀਧਾਰੀ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ—ਨਮਸਕਾਰ।” “ਜਲਨਹਾਰ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਯੋਗ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਹਾਇਕ, ਜੇਤੂ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ—ਨਮਸਕਾਰ।” “ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹੋਏ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰਾ ਤੇਜ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਮਨ ਨਾਲ ਪਕੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ—ਨਮਸਕਾਰ।” ਪੁਲਸਤਯ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਹਰਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਘਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬੋਲੇ: “ਰਾਘਵ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ! ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਆਖ। ਨਿਸਚਿਤ, ਤੂੰ ਆਪ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।” “ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ خاطر ਆਇਆ, ਤੇਰਾ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾ, ਤੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।” “ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰੰਗ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸੇਤੁ ਨਾਮਕ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੀਰਥ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।” “ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਹਨ—ਇੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਵੀ। ਕੇਵਲ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਨਾਲ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਤਟ ‘ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।” “ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਅੱਠ ਭਾਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ, ਦੁਸ਼ਮਨ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ, ਸ਼੍ਵੈਤਦਵੀਪ ‘ਤੇ ਜਾ। ਹੇ ਦੇਵ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।” ਫਿਰ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਪਰ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਆਕਾਸ਼ ‘ਚ ਉੱਡਿਆ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ਯਾਨ ਕਿਉਂ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ‘ਚ ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ ਖੜਾ ਹੈ? ਪੱਕਾ ਕੋਈ ਕਾਰਣ ਹੋਵੇਗਾ—ਤੂੰ ਵੇਖ।” ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ‘ਤੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਉਤਰੇ ਅਤੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਜ਼ਦੀਕ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਬੋਲੇ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਵਸੁ, ਆਦਿਤ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਮਾਨ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਜੀ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ‘ਚੋਂ ਉਤਰੇ, ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜੇ ਵਿਰਿੰਚੀ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਏ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਅੱਠ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਨਮਨ ਕੀਤਾ, ਪੰਜ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਵਿਰਿੰਚੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ। ਰਾਮ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੁਆਮੀ—ਤੁਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਯੋਗ ਹੋ।” “ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਦੇਵ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ, ਭੂਤ, ਵਰਤਮਾਨ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀਆਂ ਪੀਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ—ਤੁਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਯੋਗ ਹੋ।” “ਤੁਸੀਂ ਬੱਚਾ ਹੋ, ਵੱਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਮ੍ਰਿਗ-ਚੰਬਲ ਪਹਿਨਦੇ ਹੋ, ਮ੍ਰਿਗ-ਚੰਬਲ ‘ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹੋ; ਮੁਕਤੀ-ਦਾਤਾ, ਦੇਵਤਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਰਵ-ਸੁਆਮੀ ਹੋ।” “ਤੁਸੀਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬੀਜ, ਕਮਲ-ਜਨਮ, ਵੈਦਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਯਾਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾ-ਸਿਧ, ਮਹਾ-ਕਮਲ-ਧਾਰੀ, ਮਹਾ-ਦੰਡ-ਧਾਰੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਮਰਬੰਦ ਵਾਲੇ ਹੋ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਨਮਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਕਾਰਜ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ।