ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਗਿੱਧ ਬਣ ਜਾ!" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਮਹਾਨ ਭਾਗਵਾਨ, ਮਿਹਰ ਕਰੋ; ਇਸ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇ।" ਰਾਜਾ ਦੀ ਇਹ ਦਿਲੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਇਆਲੂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੁੜ ਕਿਹਾ, "ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਮਾ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਜੋ ਇੱਖਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋਣਗੀਆਂ।" "ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਮਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖੇਗਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਹ ਰਾਮਾ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਗਿੱਧ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ, ਦੇਵ ਵਾਂਗ ਸੁਗੰਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਰਾਘਵ! ਤੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਡਰਾਉਣੇ ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਗਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਗਿੱਧ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਫਿਰ ਉੱਲ (ਕੌਸ਼ਿਕ) ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ।" "ਮੈਂ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਪਾਣੀ ਛੂਹ ਕੇ ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਰਾਮਾ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਕੁੰਭ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ; ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਵੱਡੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਨਾਲ, ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਫਲ ਤੇ ਮੂਲ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਆਦਿਸ਼ਟ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਭੀ ਲਿਆਈਆਂ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਰਾਮਾ ਨੇ ਉਹ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਖਾਇਆ। ਰਾਮਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਰਾਤ ਉਥੇ ਬਿਤਾਈ। ਸਵੇਰੇ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉੱਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਕਰਤਬ ਕੀਤੇ। ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਵਿਦਾ ਲੈਣ ਗਿਆ; ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਕੁੰਭ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਵਿਦਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਓ; ਤੇਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।" "ਸੌਭਾਗੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਜਦੋਂ ਕਕੁਤਸਥ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਇਕ ਅਜਬ ਉਚਾਰਣ ਸੁਣੀ ਗਈ। ਤਪਸਵੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹर्ष ਤੇ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਮਾ, ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਬੜੇ ਅਚੰਭਿਤ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਨ।" "ਹੇ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਜੋ ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਤੇਨੂੰ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ, ਵੇਖਦੇ ਹਨ—" "—ਉਹ ਸਭ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਵੈਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—" "—ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦੰਡ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤੂੰ, ਹੇ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਹ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੁਣ, ਤੂੰ ਨਿਡਰ, ਨਿਰਵਿਘਨ, ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਜਾ।" "ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰ; ਤੂੰ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ— —ਅਗਸਤਿਆ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ; ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ— —ਬਿਨਾ ਵਿਲੰਬ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਅੱਧਾ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਰਾਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਵਿਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਸੀ— —ਅਯੋਧਿਆ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ, ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾ; ਫਿਰ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ— —ਉਹ ਬਾਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਤੇ ਦਵਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਲੱਖਮਣ ਤੇ ਭਰਤ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਚਾਲ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਆਉਣ।" "ਮੇਰਾ ਆਗਮਨ ਐਲਾਨ ਕਰੋ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਵਿਲੰਬ ਲਿਆਓ।" ਰਾਮਾ ਦੇ ਨਿਰਪੱਖ ਕਰਤਬਾਂ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ— —ਦਵਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਗਏ, ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਤੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ; ਰਾਘਵ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਦਵਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਇਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਭਰਤ ਤੇ ਲੱਖਮਣ ਨੂੰ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮੇ ਧਰਮ ਦੇ ਉੱਤਰਦਾਇਤਵ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ; ਧਰਮ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਘਵੋ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ ਹੋ, ਮੈਂ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਯਜਨ, ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਦੀਵੀ ਧਰਮ ਵਸਦਾ ਹੈ।" "ਪਹਿਲਾਂ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਰਚੀਤਾ ਹੈ, ਨੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਠ (360) ਯਜਨ ਕੀਤੇ।" "ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕਰਕੇ, ਸੋਮਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦ্বਿਤੀਯ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।" "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਮਿਤ੍ਰਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇਕ ਪਵਿਤ੍ਰ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਵਰੁਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ।" "ਇਸ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਆਪਣਾ ਮਤ ਦਿਓ।" ਭਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਤੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਰੂਪ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ; ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।" "ਹੇ ਮਹਾ ਬਾਹੁ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਕਦੇ ਫੇਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਯਸ਼ ਟਿਕਾ ਹੈ; ਸਭ ਰਾਜੇ ਤੈਨੂੰ ਐਸਾ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਾਂ; ਲੋਕ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ ਰਾਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।" "ਤੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਘਵ; ਪਰ ਤੂੰ ਐਸਾ ਯਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਵੈਰੀ ਨਾਸਕ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸੋਮਾ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਹੈ।" "ਤਾਰਕਾਮਯਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਤਾਰਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਸੋਮਾ ਨੇ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਲੈ ਲਈ।" "ਉਥੇ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਵਰੁਣ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਮੱਛੀਆਂ ਤੇ ਕਛੂਏ ਲੜੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਾ, ਭਰਤ, ਲੱਖਮਣ ਅਤੇ ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਆਸੀਸਾਂ ਨਾਲ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।