ਰਾਜਾ, ਉੱਲੂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਿਧ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਮੂਲ ਰਾਜਾ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਹੀ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਨਸਾਫ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ। ਜੋ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਵੈਵਸਵਤ ਦੁਆਰਾ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ: "ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਆਕਾਸ਼, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਤਾਰੇ, ਪਹਾੜ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਰੁੱਖ—all ਕੁਝ, ਜਲ, ਸਮੁੰਦਰ, ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ, ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ, ਇਕ ਅਦਿ-ਅੰਤ ਖਾਲੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ, ਵਿਣੂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਆਪ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਜਲ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਨਿਯਮਤ ਸੀ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਸੁੱਤਾ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਵਿਣੂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਉਸਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਸਤੇ ਸਨ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਵਿਣੂ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਕਮਲ ਉੱਭਰਿਆ। ਉਸ ਕਮਲ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਬਣਾਏ। ਜੋ ਜਣਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਅੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਬਣਾਏ। ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਕੈਟਭ ਅਤੇ ਮਧੂ ਨਾਮ ਦੇ ਦੋ ਦਾਨਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਵਰਤਾਨ ਲੈ ਲਏ ਸਨ। ਜਦ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਿਯਤਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਆਪੋ-ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਵੈ-ਉਤਪੰਨ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਵਿਣੂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਤਦ ਵਿਣੂ ਨੇ ਮਧੂ ਤੇ ਕੈਟਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ, ਵਿਣੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਚਰਬੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਆਉਣ ਲੱਗੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮੈਦਨੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਗਿਧ ਝੂਠਾ, ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ, ਤੇ ਪਾਪ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਾਪੀ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਫਿਰ, ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ: "ਰਾਮ, ਇਹ ਗਿਧ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ; ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ।" ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਿਯਤਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦੁਰ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਸੀ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ ਤੇ ਖਾਣ ਲਈ ਮੰਗਿਆ। ਪੂਰੇ ਸੌ ਸਾਲ, ਇਹ ਉੱਥੇ ਖਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਲਈ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਪੈਰ ਧੋਣ ਤੇ ਅਤਿਥੀ ਸਤਕਾਰ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਖਾਣ ਲੱਗਾ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਇਆ। ਤਦ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: "ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਗਿਧ ਬਣ ਜਾ!" ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿਓ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਇਆਲੂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: "ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਮ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਰਾਮ ਵੇਖੇਗਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।" ਇਹ ਗੱਲ ਰਾਮ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਛਣ ਵਿੱਚ ਗਿਧ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਰਾਘਵ! ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਭੈਅਨਕ ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਗਿਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਗਿਧ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ ਵਾਪਸ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉੱਲੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਕੌਸ਼ਿਕਾ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ।" "ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਕੁੰਭ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਅਗਸਤਯ) ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਬੜੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਫਲ ਤੇ ਕੰਦ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਸੁਆਦਲੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਭੀ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਰਾਮ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਖਾ ਗਿਆ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਤ ਉੱਥੇ ਬਿਤਾਈ। ਸਵੇਰੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਵਿਦਾ ਲੈਣ ਗਿਆ। ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਕੁੰਭ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਚਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਤਕਦੀਰ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ।" ਜਦ ਕਕੁਤਸਥ ਨੇ ਇਹ ਅਖਿਆ, ਤਦ ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਤਪਸਵੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਆਖਣ ਲਗਿਆ: "ਹੇ ਰਾਮ, ਤੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਹੁਤ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ।" "ਹੇ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਜੀਵ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੈਨੂੰ ਵੈਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਲਾਠੀ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾ ਪਾ ਕੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।" "ਜੋ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਨਿਡਰ ਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਪਕੜ।" "ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।" ਇੰਝ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਗਏ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਸੀ...