ਇਹ ਵਾਰਤਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧਰਮੀ ਰਾਮ, ਜੋ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਆਏ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਚਤੁਰ, ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ ਉਤਰੇ। ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਮ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਗਿੱਧ ਤੇ ਉੱਲੂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਗਿੱਧ, ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਸਦੇ ਹੋ?" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਸੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਦੱਸੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਿੱਧ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਰਾਮ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਪੁਰਖਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੰਵਾਰੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਪਰ ਉੱਲੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰੁੱਖ ਆਏ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹ ਮੇਰਾ ਘਰ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਿਆ, "ਉਹ ਸਭਾ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਉਹ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਸਚ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਉਹ ਸਚ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਛਲ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਵੇ। ਜੋ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਚਿਤ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੁਣੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ, ਚਾਹੇ ਲਾਲਚ, ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਫਾਸੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ; ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਕ ਫਾਸਾ ਖੁਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਸੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਲੂ ਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਪਰ ਗਿੱਧ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਧਾਰ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਧਰਮ ਰਾਜਾ ਚਿਰੰજીਵੀ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨਿਆਂਯੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਦੁੱਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜੋ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖ ਵੈਵਸਵਤ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ, "ਸੁਣੋ, ਜਦੋਂ ਆਕਾਸ਼, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ, ਤਾਰੇ, ਪਹਾੜ, ਧਰਤੀ, ਰੁੱਖ, ਪਾਣੀ, ਸਮੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ—ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਅਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ—ਇਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਕੋ ਖਾਲੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ, ਲੱਖਮੀ ਸਮੇਤ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ, ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉਜਲੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਥੇ ਸੋਏ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ।" "ਉਸ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਰਗ ਸਨ; ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਕਮਲ ਉੱਗਿਆ। ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਪਹਾੜ, ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਮਨੁੱਖ, ਸਰਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਨਮ ਜਠਰ ਜਾਂ ਅੰਡੇ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ, ਰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਨਾਮਕ ਦੋ ਮਹਾ ਦਾਨਵ ਉਪਜੇ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਦੌੜ ਪਏ।" "ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ-ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ 'ਮੇਦਿਨੀ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਸੀ।" "ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਗਿੱਧ ਝੂਠਾ, ਪਾਪੀ ਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੰਡ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।" ਇਸ ਵੇਲੇ, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਅਸ਼ਰੀਰੀ ਵਾਣੀ ਗੂੰਜੀ, "ਹੇ ਰਾਮ, ਗਿੱਧ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ; ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੜ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਇਹ ਗੌਤਮ, ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਵੱਲੋਂ ਸੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਸੱਚੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਸੀ।" "ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ ਤੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਮੰਗਿਆ। ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਇਹ ਉੱਥੇ ਖਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਪੈਰ ਧੋਣ ਤੇ ਅਤਿਥਿ-ਸਤਕਾਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਖਾਣ ਲੱਗਾ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਛਾਤੀ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਹੱਥ ਲਾ ਦਿੱਤਾ।" "ਤਦ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਗਿੱਧ ਬਣ ਜਾ!' ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, 'ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿਓ।' ਤਦ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਰਘੁਕੁਲ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਜਾ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ; ਜਦ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖੇਗਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ।'" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਗਿੱਧ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤਦ ਉਹ ਗਿੱਧ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਦੇਵਤੁਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਵਧਾਈ ਹੋ, ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ! ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਡਰਾਉਣੇ ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁਟ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪਰਤ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉੱਲੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ।" ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਂਝ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਪਾਣੀ ਛੂਹ ਕੇ ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕੁੰਭਪੁਤ੍ਰ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਲ, ਜੜਾਂ ਤੇ ਸੁਆਦਲੇ ਸਾਗ ਭੋਜਨ ਵਜੋਂ ਲਿਆਂਦੇ। ਰਘੁਕੁਲ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਮਾਨ ਭੋਜਨ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਸਵਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।