ਰਾਘਵ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਦੋਸ਼-ਰਹਿਤ ਹੈ—ਤੁਸੀਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੇ ਮਿੱਤਰ, ਦੋਹਾਂ ਉੱਤੇ ਇਕਸਾਂ ਹੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋ, ਸਹੀ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹੋ। ਰਾਮਾ, ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੀ ਰੋਸ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਸੰਯਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਪਰ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਉ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਇਆਵਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਉੱਤੇ ਕਰੁਣਾ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋ। ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਬਲਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ। ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਅੱਖਾਂ ਹੋ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮਨ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਵੀ ਰੱਖਵਾਲੇ ਹੋ, ਧਰਮਵਾਨ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ—ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਉਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੋ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋ। ਜਿਹੜਾ ਸਾਡਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਹ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਅਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਪਰ ਹੁਣ, ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਗਿੱਧ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਰਾਜਾ ਹੋ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਵਿਟੀ, ਜਯੰਤਾ, ਵਿਜਯ, ਸਿੱਧਾਰਥ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਰਧਨ, ਅਸ਼ੋਕ, ਧਰਮਪਾਲ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸੁਮੰਤ੍ਰ—ਇਹ ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ, ਨੀਤੀ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ, ਤੇ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ। ਇਹ ਸਭ ਸੰਤੁਲਿਤ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ, ਸਲਾਹ ਤੇ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ; ਰਾਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਤੇ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਹਾਨ ਤੋਂ ਉਤਰ ਆਏ। ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਗਿੱਧ ਤੇ ਉਲੂ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਝਗੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਪੁੱਛਿਆ: "ਗਿੱਧ, ਦੱਸੋ, ਕਿੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਵਸਦੇ ਹੋ?" "ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਦੱਸੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਿੱਧ ਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਰਾਮਾ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੁੜੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹ ਮੇਰਾ ਘਰ ਹੈ।" ਪਰ ਉਲੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਧਰਤੀ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਰਾਜਾ, ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਘਰ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: "ਉਹ ਸਭਾ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਹੜੇ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਸੱਚ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਉਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ, ਜਿਹੜਾ ਝੂਠ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਬੈਠ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਸਭ ਝੂਠੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ, ਚਾਹੇ ਲਾਲਚ, ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਸੁਣੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ—ਉਸ ਲਈ ਵਰੁਣ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਫਾਂਸੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਇੱਕ ਫਾਂਸਾ ਖੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਸੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਫ ਸਾਫ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਉਲੂ ਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਪਰ ਗਿੱਧ ਨਹੀਂ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਰਵੋਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋ, ਰਾਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।" "ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਜੜ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਹੀ ਸਦਾ ਧਰਮ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜਿਹੜੇ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਵੈਵਸਵਤ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਆਕਾਸ਼, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ, ਤਾਰੇ, ਪਹਾੜ, ਧਰਤੀ, ਰੁੱਖ, ਪਾਣੀ, ਸਮੁੰਦਰ, ਤੇ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ—ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ—ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਇਕਠੇ ਹੋ ਗਏ।" "ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਵਿ्णੂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ; ਵਿ्णੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਖੂਬ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕੀਤਾ।" "ਉਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸਯਮਤ ਸੀ, ਅਨੇਕਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਉੱਥੇ ਸੋਏ ਰਹੇ; ਜਦ ਵਿ्णੂ ਸੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਸ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।" "ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਰਸਤੇ ਵਾਲਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਅੰਦਰ ਗਿਆ; ਵਿ्णੂ ਦੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਕਮਲ ਉਗਿਆ।" "ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਯੋਗੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਪਹਾੜ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਿਕਲਿਆ।" "ਫਿਰ, ਵਿਚਕਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਰੇਪਟਾਈਲ, ਉੱਤਪੰਨ ਕੀਤੇ; ਜਿਹੜੇ ਜਣਨ ਤੇ ਅੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਉਹ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਣਾਏ।" "ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਕੈਟਭ ਤੇ ਮਧੂ ਨਿਕਲ ਆਏ; ਉਹ ਦੋ ਦਾਨਵ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਰਦਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਦੌੜੇ।" "ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਤਪੰਨ ਹੋਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਵਿ्णੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਨੇ ਮਧੂ ਤੇ ਕੈਟਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ, ਵਿ्णੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਦੀ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਵਧਾਇਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਚਰਬੀ ਦੀ ਵਾਸ਼ ਆਉਣ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮੈਦਨੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ।" "ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਗਿੱਧ ਝੂਠਾ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਟ ਕਰਤਬਾਂ ਵਾਲਾ, ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਤੇ ਪਾਪੀ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲਾ; ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ।" ਤਦ, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ: "ਰਾਮਾ, ਗਿੱਧ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ; ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੜ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਗੌਤਮ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵੱਲੋਂ ਸੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੂਰ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਹੈ।" "ਇਹ ਸਾਧੂ ਦੇ ਘਰ ਆ ਕੇ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਤੇ ਪੂਰੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਰਾਜਾ, ਉੱਥੇ ਖਾਣਾ ਖਾਦਾ।" "ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਲਈ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਤੇ ਅਤਿਥੀ ਸਤਕਾਰ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਭੋਜਨ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ।" "ਘਰ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਜਦ ਵੱਡਾ ਆਤਮਾ ਖਾਣਾ ਲੱਗਾ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪੂਰਨ-ਛਾਤੀ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹ ਲਿਆ।