ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਰਜਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਅਰਜਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ।" ਜਦੋਂ ਭਰਗੁ ਦੀ ਧੀ ਅਰਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਓਹੋ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਭਾਰਗਵ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਥਾਂ ਸੜ ਕੇ ਰਾਖ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਨੁੱਖ, ਉਸ਼ਨਸ ਨੇ ਦੰਡ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਕਰਕੇ ਦੰਡਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਤੱਕ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਇਹ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯਾ (ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਵੀਰ, ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਪੂਰੇ ਜਲ ਪਾਤਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਖੜੇ ਹਨ। ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਰਚੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਦੇ ਸਤੁਤੀ ਭਜਨ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਧਿਆ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਗੁੰਜਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਥਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਅਤੇ ਬਾਘਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਥੇ ਗਿੱਧ ਤੇ ਉੱਲੂ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੇ ਆਏ ਸਨ। ਇਕ ਦਿਨ, ਗਿੱਧ ਨੇ, ਮੰਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਉੱਲੂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉੱਲੂ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਰਾਮ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਆਓ ਜਲਦੀ ਚੱਲੀਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਨਿਰਣੈ ਕਰੀਏ ਕਿ ਇਹ ਥਾਂ ਕਿਸ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਗਿੱਧ ਅਤੇ ਉੱਲੂ, ਦੋਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਆਪਣਾ ਝਗੜਾ ਲੈ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ। ਦੋਵੇਂ ਵੈਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਿੱਧ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਗਿਆ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਭੇਦ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਮਾਨੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਹੈਂ; ਤੈਨੂੰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਵੇਖਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਭਾਰ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਗੰਭੀਰ ਹੈਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਯਮ ਹੈਂ; ਧੀਰਜ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵਰਗਾ, ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪਵਨ ਵਰਗਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਅਨਿਆਂ ਨੂੰ ਅਨਿਆਏ ਸਹਿੰਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਅਜੇਤ, ਜਿੱਤੂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਮਾਹਰ ਹੈਂ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੀ ਬਾਤ ਸੁਣ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ; ਇਹ ਥਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਉੱਲੂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ, ਹੜਪ ਲਿਆ ਹੈ; ਇਹਦੀ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਮੰਦ ਕਰਤੂਤ ਹੈ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਮ, ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਕਾਰੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਦੰਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਜਦੋਂ ਗਿੱਧ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਉੱਲੂ ਨੇ ਵੀ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਮੈਂ ਦਿਲੋਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਸੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਸੋਮ, ਇੰਦਰ, ਸੂਰਜ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਯਮ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਹੈਂ, ਜੋ ਨਾਰਾਏਣ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਸਹੀ ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਸੋਮ ਵਾਂਗ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਪਾਪ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਦਾਤਾ, ਮਾਰਨਹਾਰ ਤੇ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਹੈਂ। ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਅਜੇਤ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਅੱਗ ਸਮਾਨ ਹੈਂ; ਨਿਰੰਤਰ ਤਪ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਰਾਮ, ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਹੈਂ, ਪਰ ਪਤਨੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਸਦਾ ਮਨ ਦੀ ਵਿਰਤੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੁਬੇਰ ਆਪਣੀ ਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਧਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਚਾਹੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਚਲ, ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਦੋਵੇਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਸਦਾ ਧਰਮ ਨਾਲ, ਸਹੀ ਨੀਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਵੀ ਤੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਉਹ ਰਾਜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਦੰਡ ਦੇ ਕੇ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਇਆਲੂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਰਾਜਾ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਹੀਨਾਂ ਲਈ ਮਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਵੀ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਉਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ। ਜੋ ਸਾਡਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਅਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ। ਤੈਥੋਂ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ ਸੀ; ਪਰ ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਗਿੱਧ ਜੋ ਮੇਰੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਵਿਸ਼ਟੀ, ਜਯੰਤ, ਵਿਜਯ, ਸਿੱਧਾਰਥ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਰਧਨ, ਅਸ਼ੋਕ, ਧਰਮਪਾਲ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸੁਮੰਤ੍ਰ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਨੀਤੀ ਦੇ ਪੂਰੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਹਨ।