ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਅਵਗੁਣ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦੰਡ ਨੂੰ ਵਿਂਧਿਆ ਅਤੇ ਨਿਲਯਾ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ, ਦੰਡ ਸੋਹਣੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਵਾਸਤੇ ਇਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਨਗਰੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਆਪ ਹੀ ਮਧੁਮੱਤਾ ਰੱਖਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੰਡ ਨੇ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਦੰਡ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਚੈਤ੍ਰ ਦੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਸ ਸੁਹਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਦੁਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੁੜੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਟਹਿਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੰਡ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ: ਲੰਮੀ, ਗਠੀਲ, ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦੀ, ਮੰਗਲਮਈ, ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ। ਉਸ ਦੀ ਨੱਕ ਸੁੰਦਰ, ਅੰਗ ਸੁਚੱਜੇ, ਛਾਤੀ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਉੱਭਰੀ ਹੋਈ, ਕਮਰ ਪਤਲੀ, ਪਾਸੇ ਚੌੜੇ, ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੰਡ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਆ ਗਈ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੀ, ਸਿਰਫ ਇਕ ਕਪੜੇ ਵਿੱਚ, ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੰਡ ਕਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਅਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਅਧਰਮਕ ਕੰਮ ਵੱਲ ਵਧ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਕੁਆਰੀ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ ਹੈਂ, ਸੁੰਦਰ ਨਿਤੰਭ ਵਾਲੀ? ਤੂੰ ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਸੋਹਣੀਏ?" "ਪਿਆਰ ਦੀ ਤਪਿਸ਼ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਸੋਹਣੀਏ; ਤੇਰੀ ਇੱਕ ਝਲਕ ਨੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਚੁਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਚਿੱਤਵਨ ਵਾਲੀਏ।" "ਤੇਰਾ ਇਹ ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ ਤਾੰ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸਮਝੀਂ।" "ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਏ; ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੇ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀਏ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਭਗਤ ਮੰਨ ਲੈ, ਚਮਕਦਾਰ ਮਹਿਲਾ।" ਜਦ ਉਹ ਇੰਝ ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਭਾਰਗਵੀ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਨੂੰ ਭਾਰਗਵ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਧੀ ਜਾਣ, ਜਿਸਦੇ ਕਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਅਰਜਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਾਂ।" "ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਚੇਲੇ ਹੋ; ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਭੈਣ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ।" "ਤੁਹਾਡੀ ਪਾਸੋਂ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਬੁਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਦਾ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋ।" "ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਕ੍ਰੋਧੀ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹੈ; ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਰਾਜਸਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਅਵੈਧ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਜਾਓ, ਜੋ ਧਰਮੀ ਕੰਮ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰੋ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖ ਆਵੇਗਾ; ਜੇ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਰਾਜਾ ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਸੋਹਣੀ ਨਿਤੰਭ ਵਾਲੀਏ, ਮੈਂ ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਮੰਗਲਮਈ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਏ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੌਤ, ਮੈਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਭਗਤ ਮੰਨ ਲੈ, ਡਰਪੋਕੀਏ, ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੁਆਰੀ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ; ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕਪੜੇ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਰੱਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸੰਭੋਗ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁੜੀ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਦਰਦਨਾਕ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਹਾਥੀ, ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਭਾਰਗਵੀ ਅਰਜਾ, ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਸੀ, ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮਾਨ ਸੀ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਅਸਿਮ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਤੇ ਭੁੱਖਾ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਰਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਦਾਸ ਸੀ, ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਦੀ ਚਾਨਣ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭੁੱਖੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਕਲੇਸ਼ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਅਗਿਆਨੀ ਦੇ ਦੰਡ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ।" "ਜੋ ਵਿਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਅੱਗ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪਾਪੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਵਰਖਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾ ਪਾਏਗਾ।" "ਇੱਕ ਬੁਰਾ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਰਾਜ, ਸੇਵਕ, ਫੌਜ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਪੀ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਧਰਮਰਾਜ ਉਸ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦੇਵੇ, ਇਸ ਪਾਪੀ ਦੇ, ਸੌ ਯੋਜਨ ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਵੱਡੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ।" "ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਜਲਦ ਹੀ, ਚਾਹੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਚਲ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" "ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਇਹ ਦੰਡ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੱਕ, ਉੱਥੇ ਅਚਾਨਕ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਵੇਗੀ।" ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਬਸਤੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਰਹੋ।" ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ਼ਨਸ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਜਲਦੀ ਉਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਗਏ।