ਅਗਸਤ ਮুনি ਨੇ ਕਿਹਾ, ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮਨੁ ਸੀ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਸਨ। ਮਨੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਮਨੁ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਸੀ, ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਂ।" ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮੁੜ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਮਨੁ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਇਸ ਉੱਚੇ ਕੰਮ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ, ਪਰ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਦੇਵੀ। ਜੋ ਰਾਜਾ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੀਂ, ਤਾਂ ਹੀ ਤੇਰੀ ਧਰਮਤਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੋਵੇਗੀ।" ਮਨੁ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਮਨੁ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਐਸੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਰਗੇ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਰਘੁਨੰਦਨ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਵੀਰਵਾਨ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਤ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ "ਡੰਡ" ਰੱਖਿਆ। ਮਨੁ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਡੰਡ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਪਹਚਾਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਦੋਸ਼ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਮਨੁ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਂਧਿਆ ਅਤੇ ਨਿਲਯ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੇ, ਡੰਡ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਸਤੇ ਉੱਥੇ ਇਕ ਅਤੁੱਲਨੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ "ਮਧੁਮੱਤਾ" ਰੱਖਿਆ। ਮਨੁ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਡੰਡ ਨੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਚਲਾਇਆ। ਡੰਡ ਆਪਣੇ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਘਨ ਨਾ ਆਉਣ ਦੇਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਜਾ ਡੰਡ ਭਾਰਗਵ ਮুনি ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਲ ਗਿਆ। ਇਹ ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁਹਾਵਣੀ ਰੁੱਤ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੁੜੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ, ਡੰਡ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ—ਉੱਚੀ, ਗਠੀਲ, ਗਹਿਰੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ, ਮੰਗਲਮਈ, ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਸੁੰਦਰ ਨੱਕ, ਸੋਹਣੇ ਅੰਗ, ਚੋਟੀ, ਉੱਭੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਅਤੇ ਚੌੜੀ ਬਣਾਵਟ ਵਾਲੀ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੀ ਸੀ, ਇਕ ਕਪੜੇ ਵਿੱਚ, ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ। ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡੰਡ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਵੱਢ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਅਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਡੰਡ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈਂ, ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ? ਤੂੰ ਕਿਹੜੇ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ?" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੱਸੀ, "ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਸੋਹਣੀ ਸੂਰਤ ਨੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਚੁਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਇਹ ਚਿਹਰਾ ਤਾ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਨਾ ਹੋਈਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਰਾ ਹੋਇਆ ਸਮਝੀ। ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇਰੇ ਹਥੀਂ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੇ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਭਗਤ ਮੰਨ ਲੈ।" ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਡੰਡ, ਭਾਰਗਵੀ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਾਰਗਵੀ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਭਾਰਗਵ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ, ਜਿਸਦੇ ਕਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਅਰਜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਾਂ। ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋ। ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਭੈਣ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਐਸੇ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਤੋਂ ਵੀ, ਸਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਤੁਹਾਡਾ ਫਰਜ ਹੈ।" "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧੀ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਨ। ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਖ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਰਾਜ-ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਅਵਿਧਿ ਰੂਪ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾਵੋਗੇ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲੋਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਗੋ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਆਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦੇ ਹਨ।" ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਡੰਡ ਕਾਮ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਮੁੜ ਬੋਲੇ, "ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ, ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇਰੇ ਹਥੀਂ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਜਾਂ ਮੌਤ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਭਗਤ ਮੰਨ ਲੈ, ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਡੰਡ ਨੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਬਾਂਹ ਫੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ। ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕਪੜੇ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਹੋਠ ਰੱਖ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਲੜਦੀ-ਝਗੜਦੀ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਲਿਨ ਕਰਮ ਕਰ ਬੈਠਿਆ। ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਡੰਡ, ਜਿਵੇਂ ਮਸਤ ਹਾਥੀ, ਫੌਰਨ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਗਿਆ। ਭਾਰਗਵੀ, ਅਰਜਾ, ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਬੈਠੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਸਨ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅਸਿਮ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦਿਵਯ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਭੁੱਖੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਦਾਸ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪਟੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ ਨੂੰ ਬਦਲਾਂ ਨੇ ਢੱਕ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।