ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਗਹਿਰੀ ਪਛਤਾਵਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਹੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ, ਕਾਲ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਕਿਰਪਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਦੇਵੋ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਵਚਨ ਤੋਂ ਜੂਠਾ ਨਾਂ ਹੋ ਜਾਵਾਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣੀ ਗਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜਾਂ ਅੱਧੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਅਣਗਿਣਤ ਵਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਹੈ।" ਰਘੁਕੁਲ ਵਿੱਚੋਂ ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਅਮੋਲ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਚਿੰਤਾ ਨ ਕਰ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ।" ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਓਦੋਂ ਹੀ, ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਫੇਰ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। "ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮੰਗਲ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ-ਵੰਸ਼ੀ! ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸਭ ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚੱਲੀਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣ।" ਇਹ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ, ਰਘੁਨੰਦਨ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤੇ ਕਈ ਹਵਾਈ ਰਥਾਂ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ 'ਚ ਪਹੁੰਚੇ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੁੜ ਆ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਏ ਸਨ। "ਇਸ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਦਾਨਵ ਦੋਹਾਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ।" "ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂਗਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣਗੇ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਕੌਸਲਿਆ ਹਨ; ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਸਹਾਰਿਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸਿਆ; ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਹੜਪ ਲਈ ਗਈ। ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ।" "ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਐਲਾਨੀ ਗਈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਲੈ ਆਇਆ। ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਲੋਕ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੰਗਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ। ਮੈਂ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ, ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁੱਖ ਸਹਾਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦਾ।" "ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਹੀ ਹੀਰੇ ਦੀਆਂ ਖਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਪਾਪੀ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ venerable ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ-ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਬਰਫ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਆਏ, ਤਾਂ ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਰਤੀ ਕਰਕੇ, ਪੂਰਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ, ਆਨੰਦ-ਮੰਗਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲ ਪਰਤ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਆਏ। ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਉੱਚ ਰਿਸ਼ੀ! ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿੱਠੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖੋ।" "ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। "ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸੇਵਕ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਸੰਤਾਨ ਸਭ ਕੁਸ਼ਲ ਮੰਗਲ ਹਨ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਸੁਆਗਤ ਹੈ, ਰਘੁਕੁਲ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਤੇ ਸਦਾ ਜੀਵੰਤ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ-ਸ਼ੇਰ, ਇਹ ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ। ਸੁਆਗਤ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਸੀਂ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਵਧੀਕ ਆਦਰਯੋਗ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਏ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਧਰਮਕਰਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹੋ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ; ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਤੁਸੀਂ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਰਾਹੀਂ ਅਯੋਧਿਆ ਜਾਵੋਗੇ।" "ਇਹ ਗਹਣਾ, ਹੇ ਸੌਮਯ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਲੋਂ ਕਲਾਤਮਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਦੈਵੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਦੇਣਾ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਰਕਸ਼ਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯੋਗ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਫਿਰ, ਇੱਖਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਰਾਮ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮੰਨੇ ਹੋਏ, ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਦਾਨ ਲੈਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਇੱਕ ਖਸ਼ਤਰੀ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਦਾਨ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ?" "ਪਰ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਸਮਰਥ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।" "ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਦਾਨ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤਾਂ ਕਈ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਖੋਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ, ਆਪਣੀ ਨਿਸ਼ਠਾ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਕਰਤਵ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਸਹਿਤ, ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਸਨ, ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਘਟਨਾ-ਚੱਕਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਰਖ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।