ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।” ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਪਾਪ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖਾ, ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾ।” ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤੂੰ ਕੋਈ ਬੁਰਾਈ ਵੇਖੇਂ, ਉਥੇ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੋਵੇਂ ਵਧਣਗੀਆਂ।” ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਵਿੱਖਵਾਣੀ ਕੀਤੀ, “ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਬੱਚਾ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹੇਗਾ।” ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਸੋਮਿਤ੍ਰੀ, ਜਾ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰ ਅਤੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਤੇਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਪਾਤਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ, ਜਿੱਥੇ ਵਧੀਆ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਤੇਲ ਹੋਣ। ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਬੱਚਾ ਸੁੱਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਰੀਰ ਸੁੱਖ-ਸਾਲਾਮਤ ਰਹੇ।” ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਕੋਈ ਵਿਪਤਾ ਜਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ, ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰ।” ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀਆਂ ਸਨ, ਨੇ ਇਹ ਹੁਕਮ ਸਿਰ ਮੱਥੇ ਲਾਇਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਤੁਰੰਤ ਆ ਗਿਆ। ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਰਘੁਨੰਦਨ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇਰਾ ਦਾਸ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਹੈ।” ਪੁਸ਼ਪਕ ਦੀ ਲੰਮੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ-ਤੁਣੀਰ ਅਤੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਤਰ, ਫਿਰ ਪੱਛਮ, ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵੀ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਵੇਖੇ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਚਰਨ ਸਾਫ ਅਤੇ ਆਇਨੇ ਵਾਂਗ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਰਘੁਨੰਦਨ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝੀਲ ਵੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਲਟੇ ਲਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਸਿਰ ਝੁਕਾਏ ਹੋਏ ਉਸ ਤੀਬਰ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੂੰ ਬੜੀ ਤੇਜਸਵੀ ਲਗਦਾ ਹੈਂ। ਕਿਹੜੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਇਹ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਤੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ—ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ?” ਰਾਮ ਨੇ ਆਗਿਆ, “ਮੈਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਹਾਂ। ਦੱਸ, ਤੂੰ ਇਹ ਤਪ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਖਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ?” ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕਿ ਤੂੰ ਵੈਸ਼ ਹੈਂ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰ? ਸੱਚ ਦੱਸ। ਤਪ ਸਦਾ ਸੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਰਾਮ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, “ਤਪ ਸਤੋਗੁਣੀ ਅਤੇ ਰਜੋਗੁਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਤਪ ਸੱਚ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਬਣਾਇਆ। ਖਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਰਜੋਗੁਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਸੁਰਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਛੁਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪੰਜ ਅਗਨੀਆਂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸਫਲਤਾ ਜਾਂ ਮੌਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਤੇਰਾ ਸੁਭਾਵ ਆਸੁਰਿਕ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੁਜਾ ਜਨਮਿਆ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੇਗੀ, ਝੂਠ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।” ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਤਪਸਵੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬੋਲੇ, “ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸਮਾਨ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਵਰਗਾ ਹੈਂ। ਪਰ, ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਾ ਤਾਂ ਸਭ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੈਂ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਧਨਵੰਤ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਮ; ਤੂੰ ਹੀ ਧਨਵੰਤ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤਪਸਵੀ ਇੰਝ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਤਪ ਨਾਲ, ਰਘੁਨੰਦਨ, ਤੂੰ ਸਫਲ ਹੋਵੇਂ।” ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਮੈਂ ਕਿਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ—ਮੈਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਜਾਤ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਇਸੀ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਦੇਵਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਮੈਂ ਦੇਵਲੋਕ ਜਿੱਤਣੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਸਮਝ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸ਼ੰਭੂਕ ਹੈ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਨਿਰਮਲ ਤਲਵਾਰ ਮਿਆਨ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂਕ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨਿ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਰਾਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, “ਸ਼ਾਬਾਸ਼! ਸ਼ਾਬਾਸ਼!” ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਜੋ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਰਘੁਨੰਦਨ ਉੱਤੇ ਵੱਸ ਗਈ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਕੰਮ, ਹੇ ਸੁਮੀਧੀ, ਤੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਵਰ ਮੰਗ, ਹੇ ਵਚਨ ਦੇ ਪੱਕੇ ਰਾਮ।” ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਤੇਰੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਇਹ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।” ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਜੇਕਰ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ, ਤੇ ਜੇ ਮੈਂ ਵਰ ਜੋਗ ਹਾਂ—ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰ ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।