ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਬੇਹੱਦ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੜਪ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸੁਵਰਗ ਚੜ੍ਹਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਆਰਕਸ਼ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਉੱਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹੱਡੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੱਟਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸੁਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਪੱਕੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਮੁੜ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਡੀਆਂ ਚੱਟਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹੱਡੀਆਂ ਕਿਉਂ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਵੇਤ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਪੂਜਨਯੋਗ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੜਪ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਮੈਂ ਭੋਜਨ ਦਾ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਅੱਜ ਇਹ ਭੁੱਖ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਪਈ ਹੈ।" ਇਸ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦ ਤੂੰ ਭੁੱਖਾ ਹੈਂ? ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਦਾਨ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।" "ਮਨੁੱਖ ਜੇ ਹੀਰੇ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ ਇਹ ਅਣਮੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।" ਸ਼ਵੇਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਗੁਰੂਜੀ, ਜੋ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?" "ਹੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ।" ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੀ ਵਿਨੀਤਾਸ਼ਵ।" "ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਗੋਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਪਰ ਭੋਜਨ ਉਹਨੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ ਕਿ ਇਹ ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਜਾਹਨਵੀ (ਗੰਗਾ) ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਮਰ ਗਿਆ।" "ਮਾਯਾਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਨੀਤਾਸ਼ਵ ਸਰਵਭੌਮ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਵਰਗ ਗਿਆ। ਪਰ ਉੱਥੇ ਵੀ, ਉਹ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਨੀਲਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ।" "ਉਹ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ 'ਚ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਪੁਰੋਹਿਤ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਹੋਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਜਾਹਨਵੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਯਜਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।" "ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਣ ਦੱਸਿਆ: 'ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਗਾਯ ਅਤੇ ਘਿਉਂ ਦੀ ਗਾਯ ਦਾਨ ਕਰ।' 'ਜਲ ਦੀ ਗਾਯ, ਦੁੱਧ ਦੀ ਗਾਯ ਅਤੇ ਰਸ ਦੀ ਗਾਯ ਵੀ ਜਲਦੀ ਦਾਨ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੁਵਰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।' 'ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਸੁਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣੇਂਗਾ।'" "ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਗਾਯ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਾਂਗਾ।' ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, 'ਸੁਣੋ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ: ਗਾਯ ਸੋਲਾਂ ਮਾਪ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਬੱਚੜਾ ਚਾਰ ਮਾਪ ਦਾ। ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਗੰਨੇ ਦੇ, ਦੰਦ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਜਾਣ। ਨੱਕ ਸੁਗੰਧੀ ਨਾਲ, ਜੀਭ ਗੁੜ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਵੇ। ਪੂੰਛ ਲਈ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਘੰਟੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾਣ। ਸਿੰਗ ਸੋਨੇ ਦੇ, ਖੁਰ ਚਾਂਦੀ ਦੇ, ਥਣ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਹੋਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਕੇ, ਕਾਲੀ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲ ਉੱਤੇ, ਚੰਗੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ। ਪੰਜ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਭਰ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਓ।'" "ਫਿਰ, ਮੰਗੋ: 'ਭੋਜਨ ਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੁਰੰਤ ਪੈਦਾ ਹੋਣ, ਹੇ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਗਾਯ, ਸਾਡੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰ।' 'ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਕੁਟੰਬ ਲਈ। ਹੇ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਗਾਯ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।'" "ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਜਦ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਗਾਯ ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਲ ਦੀ ਗਾਯ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਸੋ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੁਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਵਾਂਗ। ਘਿਉਂ ਦੀ ਗਾਯ ਵੀ ਜਦ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਮਕ ਅਤੇ ਇੱਛਾਪੂਰਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਰਸ ਦੀ ਗਾਯ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" "ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁੰਖੇਪ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਬੇਅੰਤ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਭੁੱਖ ਜਾਂ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਨ ਕਰ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।" "ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਨ, ਰਤਨਾਂ, ਜੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੈਤਿਆਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ— ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸਜਾ ਕੇ, ਅੰਦਰ ਰਤਨ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਭਰ ਕੇ, ਕਾਰਤਿਕ ਦੀ 12ਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ— ਜਾਂ ਫਿਰ 15ਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਸਮਝਾਈਆਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕੇ।