ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਦਿਨ, ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਆਚਾਰਯ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮੰਡਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਗਲਮਈ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੋਹਿਲਾ, ਸੋਹਣੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਨੌਂ ਨੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਅੱਠ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਕਮਲ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਚੇਲੇਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਚਾਰਯ ਹਰ ਚੇਲੇ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਦੇ ਕੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨੌਂ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਡਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਚੂਰਨ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਇੰਦ੍ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਅਗਨਿ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਯਮ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਵੱਲ ਵਾਯੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਧਨ ਦੇਵਤਾ ਕੁਬੇਰ, ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਘੜਾ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਚਮਚਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹੰਸ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚਮਚਾ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀ ਪਾਤੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਜੁੱਤੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਪੱਟਾ, ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮਾਲਾ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੁ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਰਵੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ, ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਕਮਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਰਿਗਵੇਦ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਯਜੁਰਵੇਦ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਾਮਵੇਦ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਵਿੱਚ ਅਥਰਵੇਦ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸ, ਪੁਰਾਣ, ਛੰਦ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਵੀ ਉਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਬੀ ਪੰਖੁੜੀ 'ਤੇ ਬਲ, ਦੱਖਣੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਪੱਛਮੀ 'ਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ, ਉੱਤਰੀ 'ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਾਮਦੇਵ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਦ੍ਯੋਜਾਤ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਵਿੱਚ ਤਤਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਘੋਰਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹਰ ਥਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਮੰਡਲ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਭਾਸ्कਰ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਦਿਵਾਕਰ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਕਰ, ਉੱਤਰੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ-ਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਘੜੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨੌਂਵਾਂ ਘੜਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹੈ, ਮੰਡਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘੜੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲਾਭ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਣਵ ਘੜੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਰਾਜ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਘੜੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਧਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਨਿ ਘੜੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਮੌਤ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਮ ਘੜੇ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਪ ਨਾਸ ਲਈ ਨੈਰ੍ਰਿਤੀ ਵਿਧੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਪ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਵਰੁਣ ਘੜਾ, ਸਰੀਰਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਵਾਯੂ ਘੜਾ, ਵੱਧ ਧਨ ਲਈ ਕੁਬੇਰ ਵਿਧੀ, ਗਿਆਨ ਲਈ ਰੁਦ੍ਰ ਘੜਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਘੜੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗਾ ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਫ ਮਨ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਆਚਾਰਯ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਚੇਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹਨ, ਅੰਦਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਾਯੂ ਨਾਲ ਝਲਦਾ ਹੈ, ਸੋਮ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਦੇ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੇਵਤਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਨਾ ਹੀ ਇੰਦਰ, ਆਦਿਤਯ, ਅਗਨਿ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਗ੍ਰਹਿ, ਗੁਰੂ, ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦীক্ষਿਤ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ। ਇਹ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਚਾਰਯ ਹੋਮ ਕਰਦਾ ਹੈ—"ਓਮ, ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹੁੰ ਫਟ ਸਵਾਹਾ।" ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਗਰਭਾਧਾਨ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੋਮ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਚੇਲਾ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦੱਖਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਸੋਨਾ, ਅਨਾਜ ਆਦਿ, ਆਪਣੇ ਸਮਰੱਥ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਲੋਕ ਸੋਨੇ ਦੇ ਜੋੜੇ ਦੇਣ। ਇਹ ਸਭ ਕਰਕੇ, ਅਣਗਿਣਤ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪੁੰਨ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਣਨਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਦীক্ষਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪੁਸ਼ਕਰ, ਤੀਰਥ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਾਂ ਸਿੰਧੁ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ, ਜਾਂ ਦੇਵਹ੍ਰਦ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਣ ਜਾਂ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਸਮੇਂ ਪਾਠ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਵੇਖ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੌ ਗੁਣਾ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਕੇ, ਨਿਯਮਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਣਤਾ ਇਨੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਤਪ ਕਰ ਕੇ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰਦੇ ਹਨ—"ਕਦੋਂ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗੇ? ਕਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦীক্ষਾ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਾਂਗੇ?" "ਕਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਪਦਮਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਡਲ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਸਰਵੋਤਮ ਥਾਂ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਜਿਥੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।